Công nghệ kiến tạo tương lai: Khi trẻ đặc biệt trở thành đại sứ truyền cảm hứng toàn cầu
Trong bối cảnh các hội chứng tâm lí và rối loạn phát triển ngày một gia tăng, việc tìm kiếm một giải pháp can thiệp toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa y khoa, giáo dục, công nghệ giải trí thông minh và nghệ thuật trị liệu đã trở thành một yêu cầu cấp bách.
Âm nhạc trị liệu và công nghệ số kiến tạo những mảnh đời đặc biệt
Kỉ nguyên bùng nổ của công nghệ toàn cầu đang đặt ra những bài toán hóc búa mang tính thời đại đối với sự phát triển của thế hệ trẻ. Trong bối cảnh các hội chứng tâm lý và rối loạn phát triển ngày một gia tăng, việc tìm kiếm một giải pháp can thiệp toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa y khoa, giáo dục, công nghệ giải trí thông minh và nghệ thuật trị liệu đã trở thành một yêu cầu cấp bách.
Ngày 26/6, ban tổ chức dự án Cùng con đi khắp thế gian tổ chức buổi tổng kết chuỗi hoạt động trong năm vừa qua, đồng thời công bố đại sứ mới.
Trao đổi với Tạp chí Một Thế Giới, bà Trương Ngọc Minh Đăng - Sáng lập và Điều hành DNXH Cùng con đi khắp thế gian - cho biết sự phổ biến của các thiết bị thông minh, sự thay đổi trong cấu trúc gia đình hiện đại và áp lực từ môi trường số hóa đang tạo ra những tác động không nhỏ đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ em.
Những năm gần đây, tỉ lệ trẻ mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ (ASD), tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn ngôn ngữ và trầm cảm ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt trên phạm vi toàn cầu. Hệ lụy của thực trạng này không dừng lại ở phạm vi gia đình mà còn tạo ra những khoảng lặng đáng kể trong bức tranh kinh tế - xã hội.
Khi một đứa trẻ cần sự can thiệp đặc biệt, hầu hết các bậc phụ huynh phải chấp nhận đánh đổi phần lớn quỹ thời gian, công sức, thậm chí là cơ hội phát triển sự nghiệp để dốc lòng đồng hành cùng con.
Mặc dù gánh nặng đè nặng lên vai các gia đình, song nhận thức chung của xã hội và đặc biệt là sự chủ động từ phía các đơn vị giáo dục chính quy về thế mạnh riêng biệt của trẻ tự kỷ hay ADHD vẫn còn nhiều hạn chế.
Thay vì được khai phóng những tư duy khác biệt và khả năng thiên bẩm, các em thường phải đối mặt với sự thiếu thốn trong lộ trình học tập chuyên biệt. Đây được xem là một sự thiệt thòi lớn, làm giảm đi cơ hội để các em tự lập và cống hiến cho xã hội bằng chính thế giới quan độc đáo của mình.
Trước bối cảnh đầy thách thức đó, bà Trương Ngọc Minh Đăng nhìn nhận hành trình 11 năm bền bỉ của Cùng con đi khắp thế gian (CCĐKTG) chính là một minh chứng sống động cho nỗ lực định hình lại tư duy xã hội và mở ra những hướng đi mang tính bước ngoặt cho cộng đồng trẻ đặc biệt tại Việt Nam.
Huỳnh Bảo Khang và thông điệp lan tỏa từ diễn đàn TEDxTalks
Bước sang nhiệm kỳ 2026-2027, bà Trương Ngọc Minh Đăng chia sẻ: Cùng con đi khắp thế gian đã đưa ra một quyết định mang tính chiến lược sau thời gian dài cân nhắc kỹ lưỡng: Lần đầu tiên lựa chọn một Đại sứ là trẻ ADHD thuộc thể dạng rối loạn ngôn ngữ và tăng động - em Huỳnh Bảo Khang, học sinh lớp 6 trường Vinschool Grand Park.
Đây là một bước đi đột phá, hiện thực hóa tư duy biến người được trợ giúp trở thành người truyền cảm hứng, dùng chính câu chuyện của bản thân để thay đổi nhận thức cộng đồng.
Hành trình phát triển của Huỳnh Bảo Khang là một câu chuyện truyền cảm hứng mạnh mẽ về sức mạnh của sự thấu hiểu và giáo dục đúng cách.
Từng trải qua giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng do chứng tăng động, khi mà tần suất hoạt động và tốc độ suy nghĩ của não bộ vượt quá khả năng phản xạ của hệ vận động, khiến em liên tục té ngã đến mức gãy cả hai tay, đồng thời mắc chứng nói lắp nặng do ngôn ngữ không đuổi kịp tư duy, Khang dường như đã rơi vào vòng xoáy rào cản của hệ thống giáo dục thông thường.
Tuy nhiên, dưới sự đồng hành kiên định của gia đình cùng triết lý giáo dục đầy nhân văn của người mẹ: "Con là một đứa trẻ đặc biệt, và con sẽ làm được", Bảo Khang đã từng bước vượt qua các rối loạn cảm xúc để làm chủ bản thân.
Tháng 4 vừa qua, Huỳnh Bảo Khang đã ghi tên mình tại diễn đàn toàn cầu Global TEDxTalks do ICS Hochiminh Youth tổ chức với bài diễn thuyết gây tiếng vang lớn mang tựa đề: "A Different Mind Isn't a Broken Mind" (Một tâm trí khác biệt không phải là một tâm trí lỗi).
Bằng tư duy sắc sảo và trải nghiệm thực tế của một đứa trẻ ADHD, Khang đã dũng cảm nói lên tiếng nói của cộng đồng mình, khẳng định rằng những bộ óc đặc biệt không cần sự thương hại hay sửa chữa, mà cần một môi trường dung hợp để tỏa sáng.
Trong nhiệm kì mới, với vai trò Đại sứ, Huỳnh Bảo Khang sẽ trực tiếp tham gia vào các hoạt động hỗ trợ tinh thần, tiếp thêm niềm tin cho các gia đình có con đang phải đối mặt với hội chứng tự kỉ và tăng động trên khắp cả nước.
Theo bà Minh Đăng, nghiên cứu khoa học và thực tiễn can thiệp tại CCĐKTG trong giai đoạn 2025-2026 đã ghi nhận những bước tiến chuyên môn mang tính đột phá khi ứng dụng âm nhạc vào việc xử lí các rào cản âm ngữ của trẻ đặc biệt.
Số liệu thống kê từ dự án cho thấy, tỉ lệ trẻ em ADHD áp dụng liệu pháp âm nhạc thông qua các bài hát thiếu nhi của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đạt kết quả vô cùng khả quan, giúp giảm các chứng "ngọng" và "nuốt chữ" ước chừng khoảng 40%.
Các giai điệu có cấu trúc nhịp điệu ổn định, ca từ trong sáng không chỉ kích thích sự phát triển của vùng ngôn ngữ trên vỏ não, giúp trẻ điều chỉnh tốc độ nói và phát âm tròn vành rõ chữ hơn, mà còn mang lại một hiệu ứng bất ngờ: chữa lành tâm lí cho chính các bậc phụ huynh.
Sự thú vị trong nghiên cứu này chỉ ra rằng, khi lắng nghe và cùng con học hát, các bậc cha mẹ đã giải tỏa được áp lực tâm lí tích tụ lâu ngày, tìm lại sự bình tĩnh và kiên nhẫn cần thiết. Đây chính là chiếc chìa khóa vàng, bởi sự cân bằng cảm xúc của phụ huynh là điều kiện tiên quyết quyết định sự thành bại của toàn bộ quá trình can thiệp và phát triển hành vi của trẻ.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động bảo trợ chuyên biệt cho nhóm trẻ tự kỷ và ADHD, từ năm 2023, Cùng con đi khắp thế gian đã thực hiện tái cơ cấu mô hình hoạt động.
Theo đó, tổ chức duy trì 30% tổng nguồn lực từ nhân sự và tài chính để tiếp tục đi sâu vào mảng can thiệp trẻ đặc biệt; 70% nguồn lực còn lại được dịch chuyển để hiện thực hóa các dự án phát triển giáo dục toàn diện cho mọi trẻ em, với mục tiêu tối thượng là mang lại sự công bằng giáo dục cho học sinh vùng núi khó khăn và con em các đồng bào dân tộc thiểu số.
Sự đúng đắn của chiến lược mở rộng này đã được chứng minh bằng những con số biết nói và những công trình cụ thể do thế hệ Đại sứ học sinh của CCĐKTG thực hiện trong nhiệm kỳ 2025-2026:
- Em Nguyễn Thảo Nhi (Học sinh lớp 8H, Trường THCS Trưng Vương, Hà Nội) - Trưởng nhóm Đại sứ miền Bắc: Đã thiết lập thành công 22 Tủ sách Ước mơ, mang hơn 3.000 quyển sách cùng 24 suất học bổng "Cùng em tới trường" (mỗi suất trị giá 1 triệu đồng) đến với các bạn nhỏ có hoàn cảnh ngặt nghèo tại các điểm trường xa xôi.
- Em Hồ Ngọc Phương Anh (Học sinh lớp chuyên Anh, Trường Phổ thông Năng khiếu - ĐHQG TP.HCM): Đã trực tiếp thực hiện chuyến khảo sát thực tế đối với hơn 70 học sinh người dân tộc S’tiêng và Khmer tại tỉnh Bình Phước, từ đó đặt nền móng xây dựng nhóm dự án SẮC - 54 Dân tộc Việt Nam với hàng loạt hành động hỗ trợ văn hóa, giáo dục thiết thực.
.jpg)