Tin vũ khí hôm nay 1/7: Khách hàng châu Âu đầu tiên của hệ thống phòng không HQ-9 Trung Quốc
Tin vũ khí hôm nay: Khách hàng châu Âu đầu tiên của hệ thống phòng không HQ-9 Trung Quốc; Oanh tạc cơ B-2 Mỹ lần đầu phóng tên lửa diệt hạm LRASM; Nga trang bị súng máy hạng nặng cho tàu chở khí LNG ở biển Baltic.
Khách hàng châu Âu đầu tiên của hệ thống phòng không HQ-9 Trung Quốc
Theo Army Recognition, Tổng thống Serbia Aleksandar Vučić hôm 29/6 đã xác nhận nước này sẽ mua hệ thống tên lửa phòng không tầm xa HQ-9 của Trung Quốc, đưa Serbia trở thành khách hàng châu Âu đầu tiên sở hữu hệ thống xuất khẩu tiên tiến nhất của Bắc Kinh trong lĩnh vực này.
HQ-9 được Trung Quốc phát triển để đối phó tiêm kích, máy bay ném bom, máy bay cảnh báo sớm, máy bay tiếp dầu, tên lửa hành trình, UAV và ở các phiên bản mới nhất, cả tên lửa đạn đạo chiến thuật tầm ngắn. Một tổ hợp hoàn chỉnh gồm radar cảnh giới tầm xa, radar điều khiển hỏa lực mảng pha, xe chỉ huy - điều khiển và bệ phóng cơ động mang 4 tên lửa mỗi xe. Phiên bản xuất khẩu mới nhất HQ-9BE được cho là có tầm bắn 260 – 300 km, tốc độ tên lửa đánh chặn vượt Mach 4 (4.900 km/h), cho phép tác chiến với mục tiêu cơ động cao. Radar mảng pha tiên tiến cùng khả năng đối kháng điện tử (ECCM) giúp hệ thống bám bắt và tấn công đồng thời nhiều mục tiêu trong các đợt tập kích bão hòa.
Nếu được đưa vào biên chế, HQ-9 sẽ là mảnh ghép tầm xa trong lá chắn phòng không nhiều tầng của Serbia. Hệ thống này có thể phối hợp với HQ-17A tầm ngắn và FK-3 tầm trung, hai dòng vũ khí Trung Quốc mà Belgrade đã mua trước đó. Đáng chú ý, thương vụ FK-3 năm 2020 từng biến Serbia thành khách hàng châu Âu đầu tiên của phiên bản xuất khẩu từ hệ thống HQ-22, với 3 tổ hợp và khoảng 250 tên lửa. Việc bổ sung HQ-9 mang lại năng lực đánh chặn tầm xa chiến lược, buộc máy bay đối phương phải hoạt động xa lãnh thổ Serbia hơn và làm phức tạp các chiến dịch áp chế phòng không (SEAD), qua đó bảo vệ tốt hơn các căn cứ quân sự, trung tâm chỉ huy và hạ tầng giao thông trọng yếu.
Phần lớn khí tài của quân đội Serbia vẫn có nguồn gốc Liên Xô - Nga, nên việc bổ sung HQ-9 phản ánh xu hướng đa dạng hóa nguồn cung vũ khí của Belgrade, đồng thời củng cố vị thế của Trung Quốc như nhà cung cấp hệ thống phòng không tiên tiến cạnh tranh tại châu Âu. Nếu thương vụ được triển khai như công bố, đây sẽ là hệ thống phòng không tầm xa hiện đại nhất của Trung Quốc được triển khai tại châu Âu, nhiều khả năng sẽ được giới quan sát quốc phòng khu vực theo dõi sát về tác động đối với cán cân quân sự Tây Balkan.
Oanh tạc cơ B-2 Mỹ lần đầu phóng tên lửa diệt hạm LRASM tại Thái Bình Dương
Không quân Mỹ lần đầu công khai xác nhận máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit thuộc Liên đội ném bom số 509 phóng thành công tên lửa diệt hạm tầm xa AGM-158C LRASM trong cuộc diễn tập bắn đạn thật SINKEX, nhắm vào tàu đổ bộ vận tải lớp Austin đã loại biên USS Juneau (LPD-10) tại biển Philippines, phía bắc quần đảo Mariana, theo Army Recognition ngày 30/6. Đây là lần đầu tiên việc B-2 sử dụng LRASM trong tác chiến được công khai xác nhận, diễn ra trong khuôn khổ diễn tập đa quốc gia Valiant Shield 2026.
AGM-158C LRASM phát triển từ tên lửa hành trình không đối đất JASSM-ER, nặng khoảng 1.250 kg, mang đầu đạn xuyên phá - phân mảnh nặng 453,6 kg, dùng động cơ phản lực cánh quạt Williams F107, tầm bắn ước tính 500 hải lí (926 km). Tên lửa sử dụng đầu dò kết hợp cảm biến tần số vô tuyến thụ động và ảnh nhiệt hồng ngoại, cho phép tìm kiếm, phân loại và lựa chọn mục tiêu với mức độ phát xạ tối thiểu, giảm phụ thuộc vào đường truyền dữ liệu liên tục hay cập nhật chỉ thị mục tiêu từ bên ngoài. Ở pha bay cuối, LRASM hạ độ cao bay sát mặt biển để thu hẹp đường chân trời radar và rút ngắn thời gian phản ứng của hệ thống phòng thủ đối phương.
Việc tích hợp LRASM mở rộng vai trò tác chiến của B-2 sang nhiệm vụ tấn công hàng hải tầm xa, bổ sung cho năng lực răn đe hạt nhân, tấn công mặt đất và vũ khí tầm xa vốn có. Với tầm bay không cần tiếp dầu hơn 11.000 km cùng tên lửa tầm bắn 926 km, B-2 có thể tạo áp lực diệt hạm từ ngoài nhiều khu vực phòng thủ kiên cố mà không cần bay qua vùng trời được bảo vệ dày đặc. Năng lực này có ý nghĩa đặc biệt tại Tây Thái Bình Dương, nơi mạng lưới chống tiếp cận - chống xâm nhập (A2/AD) của Trung Quốc gồm tên lửa đạn đạo diệt hạm DF-21D (tầm khoảng 1.500 km) và DF-26 (4.000 - 5.000 km) đe dọa trực tiếp tiêm kích hạm và tàu sân bay.
B-1B Lancer vẫn là máy bay hiệu quả hơn để mang số lượng lớn LRASM trong một đợt tấn công, trong khi quá trình tích hợp LRASM lên F-35C mới hoàn tất giai đoạn thử nghiệm bay từ tháng 4/2026. Đồng minh Mỹ tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng đang mở rộng năng lực này khi Úc đã được phê duyệt mua tới 200 quả LRASM cho tiêm kích hạm F/A-18F. Khi nhiều loại máy bay từ B-1B, F/A-18E/F, F-35 đến P-8A và B-2 cùng có khả năng phóng LRASM từ các hướng và cự li khác nhau, bài toán theo dõi và đánh chặn của đối phương sẽ ngày càng phức tạp hơn.
Nga lần đầu trang bị súng máy hạng nặng cho tàu chở khí LNG tại biển Baltic
Army Recognition ngày 30/6 dẫn nguồn từ Cục Cảnh sát và Biên phòng Estonia (PPA), tàu chở khí hóa lỏng LNG Marshal Vasilevskiy của Tập đoàn Gazprom (Nga) bị phát hiện lắp đặt cố định 2 súng máy hạng nặng Kord cỡ 12,7 mm tại các vị trí bắn đắp bao cát trên 2 cánh đài chỉ huy. Đây là trường hợp đầu tiên được xác nhận một tàu chở năng lượng dân sự của Nga bị vũ trang hóa kết cấu trong hoạt động vận tải thương mại thời bình, theo ảnh giám sát trên không của Estonia chụp tháng 5 khi tàu di chuyển cách bờ biển đảo Hiiumaa khoảng 13 hải lí (24 km).
Marshal Vasilevskiy là tàu chở kiêm tái hóa khí nổi (FSRU) do Hyundai Heavy Industries (Hàn Quốc) đóng năm 2018, dài 294,83 m, trọng tải toàn phần 118.423 GT, có 4 khoang chứa LNG dạng màng tổng dung tích 174.000 m3 và công suất tái hóa khí tới 5 tỉ m3 khí/năm, vượt nhu cầu tiêu thụ 2,5 - 3 tỉ m3/năm của vùng tách rời Kaliningrad. Bên cạnh đó, mỗi súng máy Kord 6P50 nặng 25,5 kg, tốc độ bắn 600 - 750 viên/phút, dùng đạn cỡ 12,7x108mm, có tầm hiệu quả khoảng 2.000m với mục tiêu là người, xuồng nhỏ và phương tiện không bọc giáp.
Súng máy Kord chỉ phát huy hiệu quả trong phạm vi gần, hoàn toàn không có khả năng phòng vệ trước tên lửa diệt hạm, máy bay hay UAV tầm xa như từng thể hiện qua các đợt không kích của Hải quân Mỹ nhằm vào tàu chở dầu Iran tại vịnh Oman. Tuy nhiên, sự hiện diện của vũ khí này khiến mọi hoạt động cưỡng chế hàng hải gần con tàu trở nên rủi ro hơn, đòi hỏi lực lượng tuần tra NATO phải có sự yểm trợ và quy tắc giao chiến chặt chẽ hơn. Giới quan sát nhận định nếu mô hình vũ trang hóa này được nhân rộng sang các tàu khác của Gazprom Flot hay Sovcomflot, đây sẽ là tín hiệu về một chính sách mới của Nga nhằm bảo vệ các tàu vận tải chiến lược tại vùng biển.
