Chống nắng nóng bằng 'điều hòa ngoài trời' ở Trung Quốc
Khi nắng nóng liên tục vượt đỉnh tại nhiều nơi trên thế giới, một giải pháp làm mát đơn giản từ Trung Quốc đã bất ngờ trở thành hiện tượng mạng.
Hiện tượng "mưa trên chung cư"
Trong một video lan truyền trên mạng xã hội, những tòa chung cư ở tỉnh Sơn Tây (Trung Quốc) được lắp đặt một hệ thống "điều hòa" đặc biệt để chống lại nắng nóng 39 độ C. Đó là những hệ thống phun sương cao áp, vốn rất phổ biến nhưng nay được mở rộng quy mô lên cho những khu chung cư cao tầng.
Hệ thống hoạt động nhờ máy bơm cao áp đẩy nước qua các đầu phun chuyên dụng, tán nhỏ thành những giọt nước siêu mịn, thường có kích thước dưới 10 micron. Những giọt nước cực nhỏ này bay hơi gần như ngay lập tức khi tiếp xúc với không khí.
Trong quá trình bay hơi, nước hấp thụ nhiệt năng từ môi trường xung quanh, hạ nhiệt độ không khí trước khi các giọt nước kịp đọng lại trên bề mặt lân cận. Các báo cáo cho thấy giải pháp này có thể giảm nhiệt độ xung quanh khoảng 3-6 độ C, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và độ ẩm.
Các video lan truyền trên mạng cho thấy hệ thống phun sương được tích hợp dọc mái nhà, lối đi có cảnh quan và không gian sinh hoạt cộng đồng. Trung Quốc đang phải trải qua thêm một mùa hè khắc nghiệt với các đợt nắng nóng kéo dài, thúc đẩy các thành phố và khu dân cư áp dụng các chiến lược làm mát ngoài trời.
Hệ thống phun sương là một trong những giải pháp đơn giản nhưng được chú ý đặc biệt vì quy mô ứng dụng và tính kinh tế. Hơn hết, nó đang được tranh luận tích cực vì đây có thể là tính năng mới cho các tòa nhà trong tương lai.
Bước chuyển kiến trúc hướng tới thích ứng nắng nóng.
Trong nhiều thập kỷ, các tòa nhà chủ yếu chú trọng vào việc tạo ra môi trường trong nhà thoải mái. Tuy nhiên, nhiệt độ đô thị ngày càng tăng đang buộc các nhà thiết kế phải xem xét lại những không gian giữa các tòa nhà, như sân trong, quảng trường, trạm trung chuyển, công viên, phố thương mại và cảnh quan khu dân cư.
Hệ thống phun sương làm mát có thể trở thành một tầng lớp trong chiến lược thích ứng khí hậu tổng thể, bao gồm kết cấu che nắng thụ động, cây xanh, cảnh quan có nước, các hành lang thông gió tự nhiên, vật liệu phản xạ nhiệt... Phun sương sẽ thích hợp khi nhắm vào những giai đoạn nhiệt độ lên mức cực đoan, như chuẩn bị từ trước một ngày nóng hoặc giữa trưa nắng trong ngày.
Giải pháp được đánh giá có tác dụng trong việc cải thiện sự thoải mái cho người đi bộ, nâng cao giá trị không gian thương mại, và khuyến khích sử dụng công viên, quảng trường, quán cà phê và các khu vực sinh hoạt ngoài trời lâu hơn trong những tháng cao điểm mùa hè.
Điểm hấp dẫn hơn cả là nhu cầu năng lượng để vận hành phun sương tương đối thấp so với các hệ thống làm mát ngoài trời quy mô lớn khác. Điều này rất hữu dụng trong bối cảnh quan ngại ngày càng gia tăng về lãng phí điện năng.
Tuy nhiên, giải pháp phun sương hoạt động hiệu quả nhất trong khí hậu nóng và tương đối khô, nơi quá trình bay hơi diễn ra nhanh chóng. Hiệu suất của nó giảm ở các vùng có độ ẩm cao vì không khí chứa nhiều hơi ẩm sẽ làm chậm quá trình bay hơi. Điều này có nghĩa là các nhà thiết kế phải đánh giá điều kiện khí hậu địa phương trước khi tích hợp hệ thống vào các dự án công cộng.
Mặc dù vậy, màn sương còn có lợi ích phụ không nhỏ khác là khống chế bụi. Đây là lợi ích quan trọng trong môi trường đô thị hóa cao, nhiều công trường xây dựng hay mật độ xe cộ lớn.
Công nghệ nhỏ, lợi ích đô thị lớn
"Điều hòa ngoài trời" ở Trung Quốc phản ánh một sự chuyển đổi rộng hơn trong tư duy thích ứng khí hậu. Khi các thành phố đối mặt với những mùa hè dài hơn, nắng nóng gay gắt hơn, sự thoải mái bên ngoài đang trở thành một thách thức nan giải.
Đối với giới kiến trúc và hoạch định đô thị, câu hỏi không còn chỉ là làm mát không gian bên trong, mà còn là làm thế nào để thiết kế các con phố và không gian công cộng vẫn đáng sống khi nhiệt độ tiếp tục ở mức cao. Trong bối cảnh đó, hệ thống phun sương làm mát đơn giản có thể là một trong nhiều công cụ mới nổi định hình tương lai của môi trường đô thị bền vững.
