TP.HCM ‘chạy đua với thời gian’: Cấp cứu 115 sắp phủ kín từng ngõ nhỏ
Mạng lưới cấp cứu 115 tại TP.HCM sẽ kết nối đến từng khu dân cư, rút ngắn thời gian tiếp cận người bệnh và nâng cao cơ hội cứu sống ngay trong "giờ vàng".
Mỗi phút chậm trễ trong cấp cứu đều có thể đánh đổi bằng tính mạng hoặc những di chứng không thể hồi phục. Với quyết tâm đưa người bệnh tiếp cận dịch vụ cấp cứu nhanh nhất ngay từ cộng đồng, TP.HCM đang triển khai kế hoạch nâng cấp toàn diện mạng lưới cấp cứu ngoài bệnh viện, hướng tới mục tiêu xe cấp cứu 115 có mặt trong vòng dưới 8 phút tại khu vực đô thị vào năm 2030. Khi các trạm y tế được trao thêm năng lực và kết nối chặt chẽ với Trung tâm Cấp cứu 115, "giờ vàng" sẽ không còn là cuộc đua đầy may rủi.
"Giờ vàng" sẽ được rút ngắn bằng nhân lực, công nghệ và tổ chức
Trong cấp cứu ngoại viện, "giờ vàng" luôn được xem là khoảng thời gian quyết định giữa sự sống và cái chết. Đối với người bệnh đột quỵ, ngừng tim, nhồi máu cơ tim hay đa chấn thương, chỉ cần rút ngắn vài phút tiếp cận cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn tiên lượng điều trị.
Theo kế hoạch của Sở Y tế TP.HCM, từ nay đến năm 2030, TP.HCM hướng đến mục tiêu tiệm cận tiêu chuẩn của nhiều quốc gia phát triển khi thời gian tiếp cận hiện trường của lực lượng cấp cứu đạt dưới 8 phút tại khu vực đô thị và dưới 15 phút tại khu vực nông thôn.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, toàn bộ các trạm y tế sẽ được khảo sát, đánh giá năng lực và chuẩn hóa theo cùng một tiêu chuẩn chuyên môn. Mỗi trạm phải có ít nhất hai nhân viên được đào tạo bài bản về cấp cứu cơ bản và sơ cấp cứu cộng đồng, đủ khả năng xử trí những tình huống khẩn cấp trong thời gian chờ lực lượng cấp cứu chuyên nghiệp.
Song song với việc nâng cao năng lực con người, ngành y tế cũng từng bước mở rộng việc trang bị máy khử rung tim tự động (AED) tại các địa điểm công cộng, khu dân cư, trường học và những nơi tập trung đông người. Đây được xem là một trong những giải pháp có khả năng nâng cao tỉ lệ cứu sống bệnh nhân ngừng tim ngoài bệnh viện nếu được sử dụng trong những phút đầu tiên.
Đặc biệt, hệ thống cấp cứu mới sẽ không còn hoạt động theo mô hình rời rạc. Thông qua nền tảng số, Trung tâm Cấp cứu 115 sẽ kết nối dữ liệu với các trạm y tế, trung tâm y tế và bệnh viện trên toàn địa bàn. Các bác sĩ tuyến cơ sở có thể hội chẩn từ xa với chuyên gia, đồng thời cập nhật tình trạng người bệnh theo thời gian thực để bệnh viện chuẩn bị sẵn sàng tiếp nhận.
Việc luân phiên nhân lực giữa Trung tâm Cấp cứu 115, các bệnh viện và trạm y tế cũng sẽ được triển khai thường xuyên nhằm duy trì kĩ năng xử trí cấp cứu cho đội ngũ y tế cơ sở, bảo đảm chất lượng chuyên môn đồng đều trên toàn hệ thống.
Xây dựng mạng lưới cấp cứu 115 bắt đầu từ cộng đồng
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng - Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cấp cứu ngoài bệnh viện không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà cần sự tham gia của cả cộng đồng. Ông cho rằng những phút đầu tiên sau khi xảy ra tai nạn hoặc biến cố sức khỏe thường quyết định tiên lượng của người bệnh. Nếu người dân được trang bị kĩ năng sơ cấp cứu đúng cách và hệ thống y tế phản ứng đủ nhanh, cơ hội cứu sống sẽ tăng lên đáng kể, đồng thời giảm tỉ lệ di chứng lâu dài.
Ông cũng nhấn mạnh việc đầu tư cho mạng lưới cấp cứu cơ sở không đơn thuần là tăng thêm xe cứu thương hay trang thiết bị mà là xây dựng một chuỗi cấp cứu hoàn chỉnh, trong đó mỗi mắt xích, từ người dân, trạm y tế, Trung tâm Cấp cứu 115 đến các bệnh viện, đều vận hành đồng bộ và liên thông.
Đó cũng là lí do TP.HCM mở rộng chương trình đào tạo sơ cấp cứu cho nhiều lực lượng ngoài ngành y như Hội Chữ thập đỏ, thanh niên xung phong, dân quân tự vệ, y tế doanh nghiệp, trường học, nhân viên bảo vệ, lái xe vận tải hành khách hay hướng dẫn viên du lịch. Khi ngày càng nhiều người biết cách ép tim ngoài lồng ngực, cầm máu hoặc sử dụng AED đúng kỹ thuật, khả năng cứu sống bệnh nhân ngay tại hiện trường sẽ được cải thiện rõ rệt.
Việc đầu tư đồng bộ về nhân lực, trang thiết bị, chuyển đổi số và huy động nguồn lực xã hội cho thấy TP.HCM đang từng bước hoàn thiện mạng lưới cấp cứu ngoài bệnh viện theo hướng hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
Không chỉ giải quyết bài toán rút ngắn thời gian tiếp cận người bệnh, kế hoạch còn góp phần nâng cao năng lực của y tế cơ sở, giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến cuối và xây dựng một hệ sinh thái cấp cứu lấy người dân làm trung tâm.
Khi mạng lưới cấp cứu 115 thực sự phủ đến từng khu dân cư, từng "ngõ nhỏ", khoảng cách giữa người gặp nạn và cơ hội được cứu sống sẽ ngày càng được rút ngắn. Đây không chỉ là bước tiến của ngành y tế TP.HCM mà còn là cam kết mạnh mẽ trong việc bảo vệ sức khỏe và tính mạng của gần 15 triệu người dân đang sinh sống, học tập và làm việc tại đô thị lớn nhất cả nước.
