23,6 nghìn tỉ USD để phương Tây 'thoát' Trung Quốc
Đó là số tiền châu Âu và Mỹ cần trong 25 năm tới để chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các ngành công nghiệp trọng yếu như sản xuất và công nghệ.
Tham vọng phi thực tế về chi phí
Công ty tư vấn EY-Parthenon tính toán rằng, việc tái tạo cơ sở hạ tầng, nghiên cứu, phát triển phần mềm, sản xuất và thay đổi chuỗi cung ứng hiện đang phụ thuộc vào Trung Quốc sẽ tiêu tốn của Mỹ 13,7 nghìn tỉ USD từ nay tới năm 2050.
Con số này là 9,1 nghìn tỉ USD cho khu vực đồng Euro và 800 tỉ USD cho nước Anh.
Với mức 550 tỉ USD mỗi năm, khoản đầu tư hàng năm mà chính phủ và doanh nghiệp Mỹ cần bỏ ra để tách rời khỏi Trung Quốc gần tương đương với 600 tỉ USD mà các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ đã đầu tư vào các trung tâm dữ liệu trong năm 2025. Đối với EU, mức chi tiêu cần thiết sẽ gần bằng việc tăng gấp đôi ngân sách hàng năm của khối.
Theo phân tích của EY-Parthenon, khoản đầu tư bổ sung trung bình 940 tỉ USD mỗi năm trong 25 năm "không phải là không khả thi" về mặt lý thuyết. Tuy nhiên, khoản này sẽ phải chi thêm bên cạnh các khoản đầu tư hiện có vào năng lượng, công nghệ, quốc phòng và cơ sở hạ tầng.
"Báo cáo này, thông qua nguồn dữ liệu phong phú, đã chứng minh rõ ràng mức độ hợp tác kinh tế và thương mại chặt chẽ giữa Trung Quốc, Mỹ và châu Âu. Năng lực công nghiệp mạnh mẽ và quy mô kinh tế của Trung Quốc đóng vai trò không thể thay thế và thiết yếu trong sự phát triển kinh tế cũng như tính bền vững dài hạn của Mỹ và châu Âu," ông Zhou Mi, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Hợp tác Kinh tế và Thương mại Quốc tế Trung Quốc, nói với Global Times.
Ông Zhou lưu ý rằng nếu phương Tây thực sự cố gắng tách rời hoàn toàn khỏi Trung Quốc, thiệt hại đối với nền kinh tế của họ sẽ mang tính dài hạn và sâu sắc.
Thiệt hại này không chỉ phản ánh ở chi phí tài chính khổng lồ, mà còn ở thực tế rằng nhiều động lực phát triển và nền tảng công nghiệp sẽ cực kỳ khó thay thế một cách hiệu quả.
Theo giáo sư Hu Qimu tại Viện Con đường Tơ lụa trên Biển thuộc Đại học Hoa Kiều, tình trạng rỗng hóa công nghiệp tương đối nghiêm trọng ở châu Âu và Mỹ dẫn tới việc các ngành công nghiệp của phương Tây không hoàn chỉnh và phụ thuộc nặng nề vào năng lực sản xuất của Trung Quốc. Để đạt được "tách rời", họ sẽ cần tự xây dựng lại các hạng mục công nghiệp còn thiếu.
Tuy nhiên, ngay cả khi châu Âu và Mỹ đầu tư những khoản tiền khổng lồ để tái thiết một số lĩnh vực này, chi phí sẽ cực kỳ cao. Cuối cùng, thiệt hại về kinh tế sẽ đổ lên các ngành công nghiệp hạ nguồn và người tiêu dùng, giáo sư Hu cho biết.
"Vì vậy, tách rời đơn giản là phi thực tế", ông nhấn mạnh.
Trung Quốc "nắm đằng chuôi" nhiều ngành công nghiệp chiến lược
Phân tích của EY-Parthenon cho thấy, với việc hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc thường có lợi thế giá xuất xưởng từ 20 đến 100% so với các đối thủ phương Tây, việc giảm phụ thuộc vào sản xuất của Trung Quốc sẽ đẩy giá lên cao và thúc đẩy lạm phát.
Tại châu Âu, việc cắt đứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc có thể khiến giá cả trong các lĩnh vực trọng yếu tăng thêm 1 đến 2,5%, và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cùng Ngân hàng Trung ương Anh sẽ liên tục vượt mục tiêu lạm phát 2%,
Giáo sư Hu Qimu lưu ý rằng, cuộc cạnh tranh công nghiệp toàn cầu hiện nay chủ yếu tập trung vào hai lĩnh vực chính: các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, và khoáng sản cùng tài nguyên trọng yếu.
Trung Quốc được dự báo sẽ cung cấp hơn 60% lượng lithium và cobalt tinh chế trên thế giới — vốn thiết yếu cho quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch hơn. Ngoài ra, nước này cũng cung cấp khoảng 80% graphite đạt chuẩn dùng cho pin và đất hiếm vào năm 2035, theo đánh giá của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Trả lời tờ Financial Times, bà Alicia García-Herrero, kinh tế trưởng khu vực châu Á-Thái Bình Dương tại ngân hàng đầu tư Natixis nhận định: Ngay cả với đầu tư lớn, phương Tây cũng không thể tách rời khỏi Trung Quốc trong ngắn hạn vì Bắc Kinh nắm giữ vị thế thống trị đối với nhiều vật liệu công nghiệp trọng yếu.
Theo Khảo sát Niềm tin Kinh doanh của Doanh nghiệp châu Âu tại Trung Quốc năm 2026, Trung Quốc vẫn là "nhà vô địch hạng nặng về chuỗi cung ứng hiệu quả và tiết kiệm chi phí", với 75% người được khảo sát cho biết hoạt động sản xuất tại Trung Quốc của họ hiệu quả hơn so với các cơ sở ở nơi khác.
Kết quả từ Báo cáo Khảo sát Môi trường Kinh doanh Trung Quốc năm 2026 do AmCham China công bố cho thấy Trung Quốc vẫn là trụ cột cho đầu tư nước ngoài, với 50% người được khảo sát vẫn xếp nước này trong top ba điểm đến đầu tư toàn cầu.
