Cuộc đua giành sự sống cho bệnh nhi 15 tuổi từ trái tim người chết não
Chỉ trong vài giờ, trái tim hiến tặng đã vượt hơn 1.700 km từ Hà Nội vào TP.HCM, mang đến cơ hội sống kì diệu cho bệnh nhi 15 tuổi mắc suy tim giai đoạn cuối.
Sáng 16/7, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Trưởng ê-kíp ghép tim, cho biết một trái tim hiến tặng đã vượt hơn 1.700 km từ Hà Nội vào TP.HCM trong cuộc chạy đua nghẹt thở với thời gian để cứu sống bệnh nhi 15 tuổi mắc suy tim giai đoạn cuối.
Thành công của ca ghép không chỉ đánh dấu thêm một cột mốc của y học Việt Nam mà còn lan tỏa mạnh mẽ thông điệp nhân văn về hiến tạng – nơi sự sống được tiếp nối từ những mất mát.
Hơn 1.700 km và từng phút đều quyết định sự sống
Câu chuyện bắt đầu với bệnh nhi nam 15 tuổi – độ tuổi đáng lẽ được tận hưởng những tháng ngày thanh xuân tươi đẹp nhất. Thế nhưng, căn bệnh cơ tim giãn đã khiến trái tim em suy kiệt nghiêm trọng, phân suất tống máu giảm nặng.
Từ tháng 3/2026, cuộc sống của em gắn liền với giường bệnh, máy móc hỗ trợ và sáu lần nhập viện trong tình trạng suy tim mất bù nguy kịch. Trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã phối hợp với Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đưa em vào danh sách chờ ghép tim khẩn cấp. Đó là tia hy vọng cuối cùng để em có cơ hội tiếp tục sự sống.
Nguồn tim hiến từ một người đàn ông 49 tuổi không may tử vong sau tai nạn giao thông tại Hà Nội đã mở ra cơ hội mong manh ấy. Trong thời khắc đau thương nhất, gia đình người hiến đã đưa ra quyết định đầy nhân văn khi đồng ý hiến mô, tạng để cứu những bệnh nhân đang cận kề ranh giới sinh tử.
Ngay sau khi Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia kích hoạt quy trình điều phối, một "đường xanh" đặc biệt được thiết lập.
Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cùng lực lượng Cảnh sát giao thông ở hai đầu đất nước và Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ nhằm rút ngắn tối đa thời gian vận chuyển.
Đối với ghép tim, yếu tố quan trọng nhất là thời gian thiếu máu lạnh (cold ischemic time) – khoảng thời gian từ khi trái tim được lấy khỏi cơ thể người hiến đến khi được tái tưới máu trong cơ thể người nhận. Chỉ cần kéo dài thêm từng phút, nguy cơ tổn thương cơ tim và ảnh hưởng đến kết quả ghép sẽ tăng lên đáng kể.
Suốt gần bốn giờ di chuyển, trái tim được bảo quản theo quy trình nghiêm ngặt. Mọi công đoạn đều được tính toán chính xác nhằm bảo đảm cơ quan hiến giữ được chất lượng tối ưu khi đến phòng mổ tại TP.HCM.
Trái tim hồi sinh chỉ sau 60 phút trong phòng mổ
Khi trái tim được chuyển đến Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, ê-kíp ghép tim đã sẵn sàng.
.png)
Chỉ trong khoảng 60 phút, các phẫu thuật viên hoàn tất toàn bộ miệng nối, tái lập tuần hoàn và chứng kiến khoảnh khắc trái tim bắt đầu đập trở lại trong lồng ngực của người nhận. Những chỉ số huyết động ổn định ngay sau ghép cho thấy ca phẫu thuật đạt kết quả rất khả quan.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định cho biết, thành công của ca ghép là kết quả của quá trình chuẩn hóa toàn bộ quy trình, từ điều phối nguồn tạng, vận chuyển, gây mê hồi sức đến phẫu thuật và chăm sóc sau ghép.
Theo ông, ghép tim không phải là thành công của riêng một ê-kíp phẫu thuật mà là thành quả của cả hệ thống phối hợp liên ngành, vận hành chính xác đến từng phút. Việc rút ngắn thời gian vận chuyển và tối ưu quy trình chuyên môn giúp nâng cao chất lượng tạng ghép, qua đó cải thiện đáng kể cơ hội sống lâu dài cho người bệnh.
Ông cũng nhấn mạnh, mỗi ca ghép thành công tiếp tục khẳng định năng lực chuyên môn của các trung tâm ghép tạng trong nước, đồng thời chứng minh Việt Nam hoàn toàn có thể làm chủ những kỹ thuật y khoa phức tạp ngang tầm khu vực nếu có sự phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị.
Đến nay, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã thực hiện thành công 14 ca ghép tim và chưa ghi nhận trường hợp tử vong sau ghép, qua đó tạo thêm niềm tin cho người bệnh cùng gia đình đang chờ đợi nguồn tạng hiến.
Mỗi nghĩa cử hiến tạng có thể mở ra nhiều cuộc đời mới
Điều làm nên giá trị đặc biệt của ca ghép không chỉ nằm ở thành tựu kỹ thuật mà còn ở câu chuyện về lòng nhân ái.
Quyết định hiến tạng của gia đình người hiến đã mang lại cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân. Riêng cậu bé 15 tuổi, từ chỗ phải đối mặt với nguy cơ tử vong do suy tim giai đoạn cuối, nay đã có cơ hội hồi phục và trở về với cuộc sống bình thường.
Theo các chuyên gia, khoảng cách giữa nhu cầu ghép tạng và số lượng nguồn tạng hiến tại Việt Nam vẫn còn rất lớn. Vì vậy, mỗi người đăng ký hiến tạng sau khi qua đời không chỉ có thể cứu sống một bệnh nhân mà còn mở ra cơ hội sống cho nhiều người khác.
Thành công của hành trình vận chuyển trái tim xuyên Việt một lần nữa cho thấy khi y học hiện đại, hệ thống điều phối và tinh thần sẻ chia cùng hội tụ, những giới hạn tưởng chừng không thể vượt qua đều có thể được chinh phục.
Ca ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi vì thế không chỉ là chiến thắng của y học mà còn là biểu tượng đẹp của lòng nhân ái, sự kết nối và niềm tin rằng một trái tim ngừng đập vẫn có thể tiếp tục viết nên nhịp sống mới trong cơ thể của một con người khác.
