Những 'bộ óc' khoa học hàng đầu thế giới lựa chọn Việt Nam
Hiện nay, nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới đến Việt Nam không chỉ để chia sẻ tri thức, mà còn tiếp tục đồng hành trong các dự án nghiên cứu, cố vấn khoa học, đào tạo nhân lực và tìm kiếm giải pháp cho những bài toán cụ thể của đất nước.
Nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới đồng hành cùng Việt Nam
Từ nông nghiệp bền vững, y tế cộng đồng cho đến vật liệu tiên tiến, những dự án được ươm mầm từ mạng lưới VinFuture đang chứng minh một triết lý sâu sắc: Giá trị thực sự của khoa học chỉ được trọn vẹn khi tri thức đi vào đời sống, bảo vệ sinh kế và sức khỏe của người dân.
Trong thế giới công nghệ hiện đại, khoa học vật liệu được ví như "chìa khóa vạn năng" mở cửa các ngành công nghiệp chiến lược như bán dẫn, năng lượng tái tạo và điện tử thế hệ mới.
Thông qua hệ sinh thái kết nối của VinFuture, Việt Nam đang có cơ hội đi tắt đón đầu trong lĩnh vực then chốt này nhờ sự đồng hành của những huyền thoại khoa học thế giới.
Một minh chứng điển hình là GS. Omar Yaghi (Đại học California, Berkeley, Mỹ), người tiên phong khai phá lĩnh vực khung hữu cơ-kim loại (MOFs).
Ông là chủ nhân Giải Đặc biệt VinFuture mùa đầu tiên và sau đó xuất sắc được vinh danh tại giải Nobel Hóa học năm 2025. Hiện nay, GS. Yaghi đang hợp tác chặt chẽ cùng Trường Đại học VinUni phát triển AIRES, hệ thống trí tuệ nhân tạo đột phá hỗ trợ khám phá và thiết kế vật liệu mới.
Sự hợp tác này không chỉ dừng lại ở mặt lý thuyết. Công trình nghiên cứu chung được công bố trên tạp chí danh giá Nature Synthesis chính là tấm vé thông hành giúp các nhà khoa học trẻ Việt Nam bước thẳng vào những phòng thí nghiệm hàng đầu thế giới, trực tiếp tham gia vào các hướng nghiên cứu định hình tương lai ngành vật liệu.
Song song đó, GS. Richard Friend (Đại học Cambridge, Anh) và GS. Konstantin Novoselov (Đại học Quốc gia Singapore, chủ nhân Giải Nobel Vật lý 2010 với phát minh ra vật liệu Graphene) cũng đang đồng hành trong vai trò cố vấn khoa học cùng Trung tâm Đổi mới Công nghệ Vật liệu (CMIT) của VinUni.
Đặc biệt, từ cầu nối VinFuture, GS. Novoselov đã thúc đẩy kí kết hợp tác sâu rộng giữa CMIT và Viện Nghiên cứu Vật liệu Thông minh (I-FIM) tại Singapore. Mối quan hệ này mở ra cơ hội vàng giúp Việt Nam trao đổi nghiên cứu viên, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh và nâng cao vị thế trên bản đồ công bố khoa học quốc tế.
Không chỉ hướng đến các công nghệ cao siêu, mạng lưới chuyên gia của VinFuture còn tìm lời giải cho những thách thức hiện hữu của người nông dân Việt Nam trước các tác động của biến đổi khí hậu.
Sứ mệnh giải cứu ngành sắn Việt Nam: Trong lĩnh vực nông nghiệp, từ năm 2023, thông qua sự kết nối của VinFuture và hỗ trợ tài chính từ Quỹ Thiện tâm (Tập đoàn Vingroup), GS.TS. Lê Huy Hàm (nguyên Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp) cùng các cộng sự đã triển khai dự án: "Nghiên cứu ứng dụng chỉ thị phân tử trong phát triển giống sắn kháng bệnh khảm lá có kiểu hình thân thẳng, hàm lượng tinh bột ổn định, năng suất cao" (giai đoạn 2023-2027).
Bệnh khảm lá sắn vốn là "cơn ác mộng" tàn phá hàng trăm nghìn hecta canh tác, đẩy nhiều hộ nông dân vào cảnh trắng tay. Đến tháng 4/2026, dự án đã đạt cột mốc quan trọng khi hoàn thiện hồ sơ đăng kí công nhận giống sắn kháng bệnh đầu tiên.
Thành công này không chỉ bảo vệ sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân mà còn đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến, nâng cao năng lực xuất khẩu tỉ đô cho ngành sắn Việt Nam.
Kiến tạo mô hình nuôi biển thông minh tại Khánh Hòa: Tại các tỉnh duyên hải miền Trung, GS. Ermias Kebreab (Đại học California, Davis, Mỹ), Thành viên Hội đồng Sơ khảo VinFuture, chuyên gia hàng đầu thế giới về nông nghiệp bền vững, đang trực tiếp tham gia dự án Hệ thống nuôi trồng thủy sản thông minh (SMAS) tại Khánh Hòa.
"Đối với các tỉnh ven biển như Khánh Hòa, điều đó đồng nghĩa với sinh kế ổn định hơn, chất lượng nước tốt hơn và khả năng chống chịu cao hơn trước các cú sốc khí hậu. Về lâu dài, đây sẽ là một hình mẫu cho các khu vực ven biển khác, chứng minh rằng phát triển bền vững là hoàn toàn khả thi nếu chúng ta kết hợp hài hòa giữa khoa học và tự nhiên", GS. Ermias Kebreab.
Y tế thông minh và những dự án "Made in Vietnam"
Có lẽ, tính nhân văn sâu sắc nhất của hệ sinh thái VinFuture được thể hiện rõ nét thông qua các dự án chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nơi công nghệ AI được ứng dụng để bảo vệ từng nhịp thở, từng bước đi của người bệnh.
Đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật tại Việt Nam. Xuất phát từ ý tưởng tại Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2024, dự án VNPreventStroke đã ra đời dưới sự dẫn dắt của GS.TS.BS. Mai Duy Tôn (Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai) và GS.TS. Đỗ Ngọc Minh (Đại học Illinois Urbana-Champaign và VinUni).
Bằng cách cá nhân hóa dữ liệu lâm sàng của người Việt, hệ thống AI này giúp phát hiện sớm nguy cơ, định hướng thay đổi lối sống và giảm tải áp lực cực lớn cho hệ thống y tế tuyến đầu.
Bên cạnh phòng ngừa, hành trình phục hồi sau đột quỵ cũng được trợ lực bởi công nghệ số. Nhóm nghiên cứu của PGS.TS. Mạc Thị Thoa (Đại học Bách khoa Hà Nội) đã kết hợp cùng GS. Raymond Kai-yu Tong, chuyên gia hàng đầu thế giới về robot y sinh, để chế tạo hệ thống robot phục hồi chức năng ứng dụng AI.
Dự án hứa hẹn sẽ mang đến những thiết bị tập luyện chất lượng cao, "đo ni đóng giày" cho thể trạng người Việt với chi phí rẻ hơn nhiều lần so với thiết bị nhập ngoại.
Sự kết nối giữa các trí tuệ đỉnh cao của thế giới với nội lực sáng tạo, khát vọng cống hiến của các nhà khoa học trong nước đang tạo ra một lực đẩy chưa từng có.
Những dự án mang tính thực tiễn cao này không chỉ giúp nâng tầm vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế, mà quan trọng hơn, đang mang lại những tác động tích cực, hữu hình, kiến tạo một cuộc sống tốt đẹp và bền vững hơn cho hàng triệu người dân Việt Nam.
.jpg)
.jpg)