Sau xác thực thuê bao: Cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo thế nào?
Đợt xác thực thuê bao quy mô lớn đã tạo bước đột phá trong việc làm sạch dữ liệu, và liệu tình trạng cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo có giảm? Đây là câu hỏi lớn của hàng triệu người dùng.
Sau hơn 3 tháng triển khai Thông tư 08/2026/TT-BKHCN, ngành viễn thông Việt Nam đã ghi nhận những kết quả ấn tượng trong công tác xác thực thuê bao, chuẩn hóa thông tin người dùng.
Trả lời Một Thế Giới, Cục Viễn thông cho biết, theo báo cáo từ các doanh nghiệp, hơn 114 triệu số thuê bao đang hoạt động đã được chuyển tới Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để đối soát. Trong đó, hơn 99 triệu số thuê bao đã được xác nhận, xác thực thành công là chính chủ.
Đây được xem là cột mốc quan trọng, đánh dấu bước tiến đột phá trong nỗ lực làm sạch thị trường viễn thông, từ đó giải quyết căn bản vấn nạn SIM rác đã tồn tại dai dẳng suốt nhiều năm qua.
Xác thực thuê bao: Giải pháp căn cơ cho an toàn số
Trước đây, tình trạng SIM không chính chủ là "lỗ hổng" lớn mà các đối tượng lừa đảo thường xuyên lợi dụng để phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc thông tin cá nhân của người dân. Thông qua việc đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và yêu cầu người dùng xác nhận thông tin trên ứng dụng VNeID, cơ quan quản lí đã thiết lập được một "hệ miễn dịch" cho không gian mạng.
.jpg)
Không chỉ dừng lại ở các đợt rà soát định kì, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xác định xác thực thuê bao là công việc thường xuyên, liên tục. Một trong những điểm mới đột phá là yêu cầu các số thuê bao khi có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối sẽ phải thực hiện lại xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Điều này tương tự như quy trình bảo mật khắt khe của các ứng dụng ngân hàng hiện nay, đảm bảo rằng người đang sử dụng thiết bị phải chính là chủ sở hữu giấy tờ hợp pháp của số điện thoại đó.
Theo lộ trình, các thuê bao chưa hoàn tất cập nhật hiện đang bị tạm dừng dịch vụ một chiều. Đến ngày 15/8/2026, các thuê bao này sẽ bị khóa hai chiều và đến ngày 20/8/2026, các nhà mạng sẽ tiến hành thu hồi nếu người dùng vẫn không thực hiện chuẩn hóa theo quy định. Điều này đảm bảo sau thời điểm ngày 20/8, về cơ bản, toàn bộ các số điện thoại di động đang hoạt động tại Việt Nam đều được xác định chính chủ, gắn với một cá nhân chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Bảo vệ nhóm yếu thế trong quá trình chuyển đổi số
Một vấn đề mà dư luận đặc biệt quan tâm là làm thế nào để quá trình xác thực thuê bao không vô tình tạo ra rào cản cho người cao tuổi, người ở vùng sâu vùng xa hoặc những người gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ số? Trả lời câu hỏi này, Cục Viễn thông cho biết, Bộ KH&CN đã chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông xây dựng phương án hỗ trợ tối đa cho nhóm đối tượng yếu thế.
Hiện tại, khoảng 13 triệu thuê bao chưa hoàn thành chuẩn hóa, trong đó có một bộ phận thuộc nhóm đối tượng cần hỗ trợ đặc biệt. Để giải quyết tình trạng này, các nhà mạng đã triển khai hàng loạt biện pháp thiết thực: Thiết lập các điểm hỗ trợ trực tiếp tại địa phương, cử nhân viên đến tận nhà hướng dẫn người dân, và phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an cấp xã, phường cũng như các tổ chức cơ sở để tuyên truyền, hỗ trợ tận tay.
Các hình thức hỗ trợ này giúp người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, có thể hoàn tất quy trình xác thực một cách dễ dàng, nhanh chóng mà không bị gián đoạn liên lạc quá lâu.
Tương lai của tin nhắn rác và cuộc gọi lừa đảo
Cục Viễn thông cũng cho biết, sau quá trình làm sạch quy mô lớn, người dùng hoàn toàn có quyền kì vọng vào một môi trường viễn thông "sạch" hơn. Việc xác thực chính chủ thuê bao là tiền đề then chốt để hạn chế tình trạng sử dụng SIM di động phát tán cuộc gọi, tin nhắn rác.
Khi các đối tượng không còn SIM rác để ẩn mình, mọi hành vi vi phạm pháp luật qua điện thoại đều sẽ dễ dàng bị truy vết. Nghị định 174/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) đã bổ sung những chế tài xử phạt rất mạnh tay để răn đe. Doanh nghiệp viễn thông để xảy ra tình trạng SIM không chính chủ có thể bị phạt tới 200 triệu đồng và đình chỉ phát triển thuê bao mới từ 1 đến 7 tháng. Với mỗi số thuê bao vi phạm, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 2 triệu đồng; đối với cá nhân, mức phạt là 500.000 đồng/SIM.
Đồng thời, việc phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) để rà soát, thống kê các phản ánh về tin nhắn rác, cuộc gọi rác sẽ được thực hiện thường xuyên ngay sau khi hoàn tất giai đoạn xử lí SIM không chính chủ. Sự đồng bộ này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro cho người dùng mà còn tạo ra niềm tin vững chắc vào các dịch vụ số tại Việt Nam.
Việc xác thực thuê bao không chỉ là một thủ tục hành chính, mà là bước đi chiến lược để làm sạch thị trường viễn thông. Dù việc giảm thiểu hoàn toàn tin nhắn rác cần thời gian, nhưng với nền tảng dữ liệu đã được làm sạch và chế tài xử phạt đủ sức răn đe, tình trạng lừa đảo qua điện thoại chắc chắn sẽ bị đẩy lùi, góp phần bảo vệ người dùng một cách hiệu quả nhất trong kỉ nguyên số.
