Công nghệ quân sự

Tin vũ khí hôm nay 21/7: Israel trình làng hệ thống ‘thôi miên’ drone bầy đàn

Hoàng Vũ 21/07/2026 06:00

Tin vũ khí hôm nay, Israel trình làng hệ thống ‘thôi miên’ drone bầy đàn ; F-35A được bổ sung “nanh vuốt” mới để săn tàu chiến; NATO muốn Hy Lạp chuyển 200 tên lửa Patriot cho Ukraine.

Israel trình làng hệ thống "thôi miên" drone bầy đàn

Defense News cho biết tập đoàn Công nghiệp hàng không vũ trụ Israel (IAI) vừa giới thiệu một hệ thống phòng không mới mang tên Hypnosis, chuyên gây nhiễu và đánh lừa các tín hiệu định vị vệ tinh dẫn đường cho mối đe dọa trên không. Hệ thống gồm một mạng lưới các "trạm" cơ động bố trí quanh khu vực cần bảo vệ, phối hợp đồng bộ để phá vỡ tín hiệu chỉ huy - điều khiển của các mục tiêu đang bay tới.

mbn3gbzpxzdszbracnyfrro7uq.jpeg
Hình ảnh mô phỏng hệ thống gây nhiễu Hypnosis do IAI phát triển, chuyên đối phó bầy UAV/drone. Ảnh: IAI

Theo nhà sản xuất, Hypnosis là sản phẩm đúc kết từ kinh nghiệm của IAI trong tác chiến dẫn đường (NAVWAR). Đây là loại vũ khí "sát thương mềm" (soft-kill), được thiết kế để vô hiệu hóa cùng lúc số lượng lớn UAV trong những tình huống mà đánh chặn "sát thương cứng" (hard-kill) bằng tên lửa hay pháo trở nên bất khả thi vì có quá nhiều vật thể bay. IAI công bố hệ thống giữa lúc căng thẳng leo thang ở Trung Đông sau đợt đối đầu quân sự mới giữa Mỹ và Iran, cùng cuộc đấu tên lửa - UAV ngày càng dữ dội giữa Nga và Ukraine.

Phần lớn UAV giá rẻ và đạn bay tầm xa dựa vào tín hiệu định vị vệ tinh (GNSS như GPS, GLONASS) để giữ hướng và tới đúng tọa độ mục tiêu, đây được xem là điểm yếu mà các hệ thống NAVWAR nhắm vào. Gây nhiễu làm át tín hiệu vệ tinh khiến UAV mất phương hướng, phát tín hiệu định vị giả để đánh lừa đạn bay chệch khỏi mục tiêu hoặc lạc sang khu vực an toàn, cơ chế lí giải cho cái tên Hypnosis - "thôi miên".

Ưu thế lớn nhất của giải pháp soft-kill là bài toán chi phí, một quả tên lửa đánh chặn có giá từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD, trong khi gây nhiễu điện tử gần như không tốn "đạn" cho mỗi mục tiêu vô hiệu hóa, yếu tố then chốt khi đối phó các đợt tập kích bầy UAV được tung ra với số lượng lớn để bão hòa lưới phòng không truyền thống. IAI chưa công bố tầm hoạt động, số trạm trong một cụm hay dải tần Hypnosis xử lí. Cần lưu ý gây nhiễu không phải chìa khóa vạn năng bởi UAV dẫn đường quán tính hoặc bằng thị giác quang học ít phụ thuộc GNSS sẽ khó bị "thôi miên" hơn, và bên tấn công vẫn có thể chuyển sang các phương thức dẫn đường kháng nhiễu.

F-35A được bổ sung “nanh vuốt” mới để săn tàu chiến

Kongsberg Defence & Aerospace (Na Uy) sẽ chế tạo thêm tên lửa tấn công liên hợp JSM cho không quân Mỹ theo một hợp đồng điều chỉnh trị giá 98,412 triệu USD, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố ngày 15/7, theo Army Recognition. Hợp đồng củng cố khả năng của tiêm kích tàng hình F-35A trong việc diệt cả tàu chiến đang cơ động lẫn mục tiêu cố định trên đất liền, mà vẫn giữ được đặc tính tán xạ radar thấp nhờ mang đạn trong khoang.

U.S. Air Force Orders More Kongsberg JSM Missiles to Expand F-35A Long-Range Anti-Ship Strike Capability-5700e54d
Tên lửa JSM của Kongsberg được thiết kế để lắp vừa khoang vũ khí trong thân F-35A, giữ nguyên khả năng tàng hình. Ảnh: Army Recognition

JSM nặng 416 kg, dài khoảng 4 m, bay cận âm và có tầm bắn hơn 350 km theo công bố của nhà sản xuất. Tên lửa được phát triển từ NSM nhưng thiết kế lại để vừa khoang vũ khí của F-35A, giúp máy bay duy trì khả năng tàng hình.

JSM có thể bay thấp, bám địa hình và tự lập lộ trình vòng tránh đảo, vật cản cùng các trận địa phòng không đã biết. Trên biển, độ cao thấp khiến radar tàu chiến phát hiện muộn hơn. Trên đất liền, địa hình che khuất cũng làm giảm thời gian phản ứng của phòng không. Đầu dò ảnh hồng ngoại thụ động giúp tên lửa nhận dạng mục tiêu mà không phải liên tục phát tín hiệu radar.

Tầm bắn hơn 350 km không giúp F-35A hoàn toàn đứng ngoài mọi mối đe dọa, bởi khoảng cách thực tế còn phụ thuộc độ cao phóng và đường bay. Tuy nhiên, F-35A có thể áp sát trong trạng thái tàng hình, phóng JSM từ khoang trong rồi rút lui, để tên lửa tự tìm đến tàu chiến, radar hoặc sở chỉ huy ven biển. Nếu nhiều máy bay tấn công từ các hướng và thời điểm khác nhau, hệ thống phòng thủ đối phương sẽ phải phân tán lực lượng đánh chặn. Theo hồ sơ ngân sách, mỗi quả JSM trong năm tài khóa 2027 có giá khoảng 3,408 triệu USD. Việc giao hàng dự kiến kéo dài đến tháng 6/2030.

NATO muốn Hy Lạp chuyển 200 tên lửa Patriot cho Ukraine

Theo Army Recognition, NATO và Liên minh châu Âu (EU) đã tái gây sức ép buộc Hy Lạp chuyển tới 200 tên lửa đánh chặn Patriot PAC-2 cho Ukraine. Điểm mới của đề xuất là chuyển hướng từ việc giao trọn các tổ hợp Patriot sang chỉ lấy đạn tên lửa, cho phép Hy Lạp giữ lại radar, bệ phóng, trạm điều khiển hỏa lực và kíp vận hành, nhưng phải nhường một phần cơ số đạn cần cho các đợt đánh chặn liên tiếp.

download.webp
Tổ hợp tên lửa phòng không Patriot. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Con số 200 quả PAC-2 tương đương 50 lần nạp đạn đầy cho toàn bộ đội hình 36 bệ phóng của không quân Hy Lạp, đủ nạp lại một lượt cho cả 36 bệ và nạp thêm lần hai cho 14 bệ. Số đạn này rút từ kho tên lửa đã phục vụ gần 23 năm, tiệm cận cuối vòng đời chứng nhận. Một phương án được nêu là Hy Lạp bán đạn cho Na Uy để nước này chuyển tiếp cho Ukraine, dù cách làm đó không xóa được hệ quả quân sự với Athens. Hy Lạp hiện có 6 tiểu đoàn Patriot, nhưng một tiểu đoàn đóng tại Ả Rập Saudi từ năm 2021 và một tổ hợp khác từng tăng cường bảo vệ không phận Bulgaria, nghĩa là số đạn được yêu cầu lấy từ lực lượng vốn đã bị chia mỏng giữa phòng thủ quốc gia, nhiệm vụ NATO và cam kết ở nước ngoài.

Về kĩ thuật, PAC-2 nặng gần 900 kg, dài 5,8 m, dùng đầu đạn nổ mảnh kích nổ cận đích nhờ ngòi cận tiếp, phù hợp diệt máy bay, tên lửa hành trình và một số mục tiêu đạn đạo. Bản PAC-2 GEM-T nâng cấp đầu dò, ngòi và khối dẫn đường để tăng hiệu quả trước tên lửa đạn đạo chiến thuật. Trong khi đó, PAC-3 nhỏ hơn (nặng khoảng 315 kg), diệt mục tiêu bằng va chạm trực tiếp, và một bệ phóng chở được 16 quả PAC-3 thay vì 4 quả PAC-2. Việc rút 200 quả PAC-2 có thể buộc Hy Lạp phải dựa nhiều hơn vào loại PAC-3 đắt tiền trong một số kịch bản.

Nhu cầu của Ukraine bắt nguồn từ nhịp độ và thành phần các đợt tập kích của Nga chứ không phải từ số lượng tổ hợp. Ngày 13/7, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine cần gần 100 tên lửa Patriot mỗi tháng, tức 1.200 quả một năm nếu duy trì. Các ước tính rộng hơn lên tới 2.000 quả/năm, tương đương 167 quả/tháng. Đối chiếu, sản lượng đánh chặn Patriot của Mỹ hiện chỉ khoảng 600 quả/năm (50 quả/tháng), chưa bằng một nửa nhu cầu tháng của riêng Ukraine. Đây là phép thử cho cách NATO phân bổ một loại đạn khan hiếm giữa một nước đang có chiến tranh cường độ cao với một đồng minh phải gánh nghĩa vụ phòng thủ của chính mình.

Hoàng Vũ