Những sự thật về vắc xin sốt xuất huyết: Tiêm rồi vẫn có thể mắc bệnh, vì sao?
Tiêm vắc xin sốt xuất huyết vẫn có thể mắc bệnh vì vắc xin không tạo ra lá chắn bảo vệ tuyệt đối.
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do vi rút Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn. Bệnh có thể diễn tiến từ nhẹ đến nặng, thậm chí gây sốc, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, theo dõi và điều trị kịp thời.
Trong bối cảnh sốt xuất huyết vẫn là vấn đề y tế đáng quan tâm tại TP.HCM, vắc xin phòng bệnh mang đến thêm một công cụ quan trọng trong chiến lược bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, cùng với sự quan tâm ngày càng lớn dành cho vắc xin, nhiều câu hỏi cũng được đặt ra: Vì sao tiêm vắc xin rồi vẫn có thể mắc bệnh? Người từng mắc sốt xuất huyết có cần tiêm vắc xin hay không? Nếu trễ lịch tiêm mũi tiếp theo có phải tiêm lại từ đầu?
Vì sao tiêm vắc xin rồi vẫn có thể mắc sốt xuất huyết?
Điều đầu tiên người dân cần hiểu là không nên xem vắc xin như một biện pháp có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc sốt xuất huyết. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), vắc xin có khả năng giúp giảm đáng kể số ca bệnh có triệu chứng và nguy cơ nhập viện, qua đó tạo thêm một lớp bảo vệ quan trọng cho người được tiêm. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người đã tiêm vắc xin sẽ miễn nhiễm hoàn toàn với vi rút Dengue.
Đây cũng là lí do việc tiêm chủng cần được kết hợp với các biện pháp phòng bệnh khác. Trong khi vắc xin giúp cơ thể chủ động xây dựng đáp ứng miễn dịch, việc loại bỏ những nơi muỗi sinh sản nhằm kiểm soát nguồn truyền bệnh từ môi trường.
HCDC nhấn mạnh cách tiếp cận phòng bệnh theo hướng kết hợp giữa kiểm soát muỗi và tiêm chủng chủ động. Hai giải pháp này có vai trò bổ trợ cho nhau trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh.
Điều này đặc biệt quan trọng tại TP.HCM, nơi sốt xuất huyết vẫn lưu hành và nguy cơ mắc bệnh có thể gia tăng trong những điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi phát triển.
Hiện nay, sốt xuất huyết đang có xu hướng gia tăng tại TP.HCM. Trong tuần 27, từ ngày 29/6 đến 5/7.2026, toàn địa bàn thành phố ghi nhận 739 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng 44,6% so với trung bình 4 tuần trước đó. Tổng số ca sốt xuất huyết tích lũy từ đầu năm 2026 đến tuần 27 là 20.514 ca.
Sốt xuất huyết Dengue do nhiều tuýp huyết thanh của vi rút Dengue gây ra. Vì vậy, việc tiêm vắc xin không nên được hiểu là tạo ra một hàng rào bảo vệ tuyệt đối trước mọi tình huống phơi nhiễm.
Trong thực tế, hiệu quả bảo vệ của vắc xin có thể khác nhau tùy từng người và từng bối cảnh. Chính vì vậy, ngay cả khi đã tiêm chủng, người dân vẫn cần duy trì các biện pháp phòng tránh muỗi đốt và loại bỏ những nơi muỗi có thể sinh sản.
Theo HCDC, kiểm soát muỗi vẫn giữ vai trò quan trọng bởi muỗi vằn không chỉ liên quan đến sốt xuất huyết mà còn có thể truyền một số bệnh do vi rút khác. Việc đậy kín các dụng cụ chứa nước, loại bỏ vật phế thải có khả năng đọng nước và xử lí những điểm có lăng quăng là những biện pháp không thể bỏ qua.
Những sự thật về vắc xin sốt xuất huyết
Một trong những vấn đề quan trọng nhất trước khi tiêm là sàng lọc đúng đối tượng. Theo HCDC, vắc xin sốt xuất huyết thuộc nhóm vắc xin sống giảm độc lực. Vì vậy, người dân cần khai báo đầy đủ tình trạng sức khỏe và tiền sử bệnh để nhân viên y tế đánh giá trước khi tiêm.
Một số nhóm đối tượng như phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc có kế hoạch mang thai trong khoảng thời gian được khuyến cáo; người suy giảm miễn dịch; người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch liều cao hoặc có tình trạng suy giảm chức năng miễn dịch cần được đặc biệt lưu ý. Người từng có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với liều tiêm trước đó cũng cần được đánh giá trước khi tiếp tục lịch tiêm.
Với những người đủ điều kiện tiêm chủng, các phản ứng thường gặp sau tiêm có thể gồm đau hoặc sưng đỏ tại vị trí tiêm, mệt mỏi, đau đầu hoặc sốt nhẹ thoáng qua. Những phản ứng này thường tự cải thiện sau vài ngày.
Một câu hỏi khác được nhiều người quan tâm là trường hợp không thể tiêm đúng lịch mũi thứ hai. Theo HCDC, phác đồ được đề cập gồm 2 mũi, với khoảng cách 3 tháng. Người dân không nên tự ý rút ngắn khoảng cách giữa các mũi hoặc tiêm sớm hơn thời gian được khuyến cáo.
Nếu vì lí do nào đó mũi thứ hai bị trì hoãn, không cần mặc định rằng phải bắt đầu lại toàn bộ phác đồ. Người dân nên liên hệ với cơ sở tiêm chủng để được hướng dẫn hoàn tất lịch tiêm phù hợp.
Một lần mắc sốt xuất huyết không đồng nghĩa với việc người bệnh có thể chủ quan trước những lần nhiễm sau. Vi rút Dengue có nhiều tuýp huyết thanh và một người có thể mắc bệnh nhiều lần.
Theo HCDC, những lần nhiễm tiếp theo có thể diễn tiến nặng hơn. Do đó, việc chủ động phòng bệnh vẫn có ý nghĩa đối với cả người từng mắc và người chưa từng mắc sốt xuất huyết.
Tuy nhiên, việc có nên tiêm vắc xin hay không cần được đánh giá dựa trên chỉ định, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của cơ sở tiêm chủng, thay vì chỉ dựa vào tiền sử từng mắc bệnh.
Vắc xin vì thế nên được nhìn nhận là một lớp bảo vệ quan trọng, chứ không phải một “tấm lá chắn tuyệt đối”. Khi tiêm chủng chủ động được kết hợp với kiểm soát muỗi, diệt lăng quăng và nâng cao ý thức cộng đồng, nguy cơ sốt xuất huyết mới có thể được kiểm soát một cách toàn diện hơn.
