Miền Bắc khẩn trương ứng phó với đợt mưa lũ diện rộng mới
Cơ quan khí tượng thủy văn vừa phát đi cảnh báo: Một đợt mưa lớn diện rộng mới sẽ trút xuống miền Bắc từ chiều tối ngày 23/7 đến hết ngày 25/7.
Miền Bắc đón đợt mưa lớn diện rộng mới
Trước khi bước vào đợt thiên tai mới, vùng núi Bắc Bộ vừa trải qua những ngày biến động dữ dội do đợt mưa lớn diện rộng diễn ra từ ngày 15 đến 18/7.
Các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Lào Cai và Điện Biên trở thành tâm điểm của đợt mưa lũ này. Mưa cường độ lớn kéo dài liên tục đã kích hoạt hàng loạt trận lũ quét, sạt lở đất đá tàn phá nặng nề các bản làng và hạ tầng cơ sở.
Theo số liệu tổng hợp từ Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tính đến ngày 22/7, mưa lũ đã làm 7 người chết, 1 người mất tích và 10 người bị thương. Trận lũ quét kinh hoàng xảy ra vào chiều 17/7 tại xã Mường Than, tỉnh Lai Châu, là tổn thất đau thương nhất, để lại hậu quả nặng nề cho cộng đồng địa phương.
Về mặt kinh tế, tổng thiệt hại ước tính lên tới 502,76 tỉ đồng. Trong đó, Lai Châu là địa phương gánh chịu thiệt hại nặng nề nhất với 330 tỉ đồng, tiếp theo là Sơn La với 125 tỉ đồng, Lào Cai 45,16 tỉ đồng và Điện Biên 2,6 tỉ đồng.
Hàng trăm ngôi nhà bị cuốn trôi hoặc hư hỏng, nhiều diện tích hoa màu bị vùi lấp và nhiều tuyến giao thông huyết mạch rơi vào trạng thái tê liệt hoàn toàn.
Khi công tác khắc phục hậu quả thiên tai tại các tỉnh miền núi vẫn đang được triển khai gấp rút, miền Bắc lại chuẩn bị đối mặt với một đợt thiên tai tiếp theo. Tác nhân gây mưa lần này được xác định là do ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp với vùng hội tụ gió phát triển mạnh trên các tầng khí quyển cao.
Trước khi bước vào tâm điểm của đợt mưa diện rộng, trong đêm 22/7 và sáng ngày 23/7, miền Bắc đã xuất hiện mưa rào và dông rải rác với lượng mưa phổ biến từ 10 - 30 mm, cục bộ có nơi mưa to trên 80 mm. Đây được coi là bước đệm khiến độ ẩm trong đất tiếp tục tăng cao.
Theo kịch bản dự báo của cơ quan khí tượng, đợt mưa chính sẽ chia làm hai giai đoạn cao điểm:
Giai đoạn một bắt đầu từ chiều tối ngày 23/7 đến ngày 24/7, toàn khu vực miền Bắc sẽ đón mưa lớn trên diện rộng với lượng mưa phổ biến 30 - 100 mm, nhiều nơi ghi nhận mưa rất to vượt ngưỡng 200 mm.
Giai đoạn hai tiếp diễn từ đêm 24/7 đến hết ngày 25/7, khu vực tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 20 - 50 mm, cục bộ có nơi trên 100 mm.
Dự báo tổng lượng mưa tích lũy toàn đợt tại miền Bắc phổ biến từ 70- 150 mm, có những điểm mưa cực đoan đạt trên 300 mm. Trong mưa dông, nguy cơ kèm theo các hiện tượng thời tiết cực đoan như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh là rất cao.
Bên cạnh miền Bắc, thời tiết tại Tây Nguyên và Nam Bộ cũng ghi nhận diễn biến bất lợi. Do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam hoạt động tăng cường, chiều và tối các ngày 24 - 25/7, hai khu vực này cũng sẽ có mưa vừa, mưa to đến rất to với lượng mưa phổ biến 20 - 50 mm, có nơi trên 100 mm.
Thách thức lớn nhất đối với đợt mưa lần này không chỉ nằm ở tổng lượng mưa, mà nằm ở yếu tố tích lũy độ ẩm của địa hình. Chuỗi ngày mưa dồn dập từ giữa tháng 7 đã khiến đất đá ở hầu hết các sườn dốc vùng núi Bắc Bộ rơi vào trạng thái bão hòa nước hoàn toàn.
Lúc này, tính liên kết của kết cấu địa chất bị suy giảm nghiêm trọng, chỉ cần một lượng mưa bổ sung nhỏ cũng đủ để kích hoạt các khối sạt lở đất đứt gãy hoặc tạo ra các dòng lũ quét với tốc độ chảy xiết.
Ngoài nguy cơ sạt lở tại khu vực miền núi, mưa lớn với cường độ cao trong thời gian ngắn còn đe dọa trực tiếp đến các khu vực vùng trũng thấp. Nguy cơ ngập úng cục bộ được cảnh báo tại các khu đô thị lớn, các khu công nghiệp và những địa bàn ven sông suối, gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh.
Kích hoạt hệ thống phòng thủ dân sự và hành động ứng phó
Nhận diện rõ mức độ rủi ro thiên tai, ngày 22/7, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã ban hành văn bản hỏa tốc gửi Ủy ban nhân dân 15 tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ, yêu cầu khẩn trương kích hoạt các phương án ứng phó cấp bách.
Chính quyền các địa phương được chỉ đạo phải theo dõi sát sao các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai để chủ động điều hành. Nhiệm vụ hàng đầu là tập trung rà soát kĩ lưỡng các khu vực dân cư sinh sống gần sườn dốc, ven sông suối, vùng có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở để chủ động sơ tán người dân đến nơi an toàn trước khi mưa lớn xảy ra.
Đối với công tác đảm bảo an toàn giao thông và hạ tầng, các địa phương cần bố trí lực lượng trực canh gác tại các ngầm, tràn, tuyến đường bị ngập sâu hoặc có dấu hiệu sạt lở, kiên quyết không cho người và phương tiện lưu thông qua các khu vực nguy hiểm.
Đồng thời, công tác kiểm tra an toàn tại các hồ chứa thủy lợi, thủy điện, công trình đê điều, hệ thống hầm lò khai thác khoáng sản và các công trình đang thi công phải được triển khai nghiêm ngặt.
Song song với nhiệm vụ ứng phó đợt mưa mới, công tác khắc phục hậu quả đợt mưa lũ vừa qua vẫn phải được duy trì để sớm ổn định đời sống cho nhân dân.
Công tác truyền thông, hướng dẫn kĩ năng an toàn cho người dân và chế độ trực ban 24/24 giờ được yêu cầu thực hiện nghiêm túc trên toàn hệ thống phòng chống thiên tai.
