Những cây cầu hơn nửa thế kỉ ở TP.HCM đang được xử lí ra sao?
Nhiều cây cầu xây dựng trước năm 1975 tại TP.HCM vẫn đang phục vụ giao thông. Có cầu tiếp tục được gia cường, có cầu đã xuống cấp và đang được lên kế hoạch xây mới.
Cầu hơn 120 năm tuổi đã vượt niên hạn sử dụng
Trong hệ thống cầu đường TP.HCM hiện nay vẫn còn những công trình được xây dựng cách đây hơn nửa thế kỉ, thậm chí hơn 100 năm. Sau nhiều lần sửa chữa, gia cường, một số cầu tiếp tục được khai thác, trong khi một số công trình khác đã bộc lộ hạn chế về tải trọng, tĩnh không hoặc không còn đáp ứng nhu cầu giao thông ngày càng tăng.
Đáng chú ý nhất là cầu Tân Thuận 1, bắc qua kênh Tẻ, nối khu vực trung tâm với phía Nam TP.HCM. Cầu được xây dựng năm 1905, đến nay đã tồn tại hơn 120 năm và là một trong những cây cầu lâu đời nhất còn được khai thác tại thành phố.
Tháng 10/2025, Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất UBND TP.HCM chủ trương nâng cấp đường Nguyễn Tất Thành và xây mới cầu Tân Thuận 1.
Theo đề xuất của Sở Xây dựng, cầu Tân Thuận 1 đã vượt niên hạn sử dụng và không còn bảo đảm tải trọng khai thác an toàn hiện hữu. Thành phố dự kiến thay cây cầu hơn 120 năm tuổi bằng cầu mới trong dự án nâng cấp đường Nguyễn Tất Thành, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 2.950 tỉ đồng.
Trường hợp cầu Tân Thuận 1 cho thấy sức ép ngày càng rõ đối với những công trình đã khai thác trong thời gian rất dài. Việc sửa chữa có thể kéo dài tuổi thọ cầu trong từng giai đoạn, nhưng khi công trình vượt niên hạn và không còn đáp ứng tải trọng hiện hữu, phương án thay thế phải được đặt ra.
Một công trình khác là cầu Bình Triệu 1 trên quốc lộ 13, bắc qua sông Sài Gòn. Cầu được xây dựng trước năm 1975 và nhiều năm giữ vai trò quan trọng tại cửa ngõ Đông Bắc thành phố.
Trước đây, tĩnh không cầu Bình Triệu 1 chỉ khoảng 5,5 m, tạo thành điểm nghẽn đối với vận tải thủy trên sông Sài Gòn. Tuy nhiên, thông tin cho rằng dự án mới đang ở giai đoạn chuẩn bị thực hiện đã không còn phù hợp.
Ngày 23/11/2025, TP.HCM đã thông xe cầu Bình Triệu 1 sau khi hoàn thành dự án nâng tĩnh không. Cầu dài 554 m được nâng cao khoảng 1 m. Một số thông tin kỹ thuật công bố tại thời điểm hoàn thành cho biết kết cấu cầu được kích nâng 1,08 m, đưa tĩnh không lên khoảng 7 m. Tổng vốn đầu tư dự án là 133 tỉ đồng.
Với cầu Bình Triệu 1, TP.HCM chọn phương án gia cường, nâng cao cầu thay vì xây mới. Cách làm này vừa kéo dài thời gian khai thác công trình, vừa tăng tĩnh không, tháo gỡ điểm nghẽn cho giao thông đường thủy trên sông Sài Gòn.
Cầu Sài Gòn 1 cũng thuộc nhóm công trình có thời gian khai thác lâu năm. Cầu được xây dựng trước năm 1975, nối khu vực Bình Thạnh với phía Đông thành phố và từng trải qua nhiều đợt sửa chữa, nâng cấp.
Tháng 4/2025, đơn vị quản lí từng thu hẹp một làn ô tô trên cầu Sài Gòn 1 để phục vụ công tác khảo sát công trình.
Cầu sắt trước năm 1975 lần lượt được thay thế
Tình trạng cầu cũ thể hiện rõ trên đường Lê Văn Lương, khu Nam TP.HCM, nơi vẫn còn những cầu sắt nhỏ hẹp được xây dựng từ trước năm 1975.
Cầu Rạch Tôm là một trong số đó. Cầu hiện hữu không còn đáp ứng tải trọng khai thác, trong khi lượng phương tiện trên đường Lê Văn Lương ngày càng lớn. Dự án xây mới cầu Rạch Tôm đã được khởi công ngày 10/7/2025, thay thế cây cầu sắt cũ đã xuống cấp trên đường Lê Văn Lương.
Dự án có tổng mức đầu tư 497 tỉ đồng. Cầu mới và đường dẫn có tổng chiều dài khoảng 684 m, trong đó phần cầu dài 174 m, mặt cắt ngang 15 m với bốn làn xe. Công trình được xây dựng nhằm thay cầu sắt cũ và tăng khả năng lưu thông trên trục Lê Văn Lương. Chủ đầu tư đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2026.
Cũng trên tuyến này, cầu Rạch Dơi là một công trình được xây dựng trước năm 1975, kết nối khu vực phía Nam TP.HCM với Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh.
Đến tháng 4/2026, cầu sắt Rạch Dơi cũ vẫn đang được khai thác trong tình trạng xuống cấp, trong khi dự án xây cầu mới chưa triển khai thi công.
Ngày 12/5/2026, HĐND tỉnh Tây Ninh thống nhất chủ trương để UBND TP.HCM làm cơ quan chủ quản dự án xây dựng cầu Rạch Dơi, bao gồm cầu qua sông và đường dẫn phía Tây Ninh.
Theo phương án đang được nghiên cứu, cầu Rạch Dơi mới dự kiến dài khoảng 452 m, rộng 15 m. Dự án được định hướng triển khai trong năm 2026 và hoàn thành năm 2028. Đây sẽ là công trình tiếp theo trong quá trình thay thế các cầu sắt cũ trên đường Lê Văn Lương.
Thực tế, cầu Long Kiểng và cầu Rạch Đĩa trên trục đường này đã được xây mới. Sau khi cầu Rạch Tôm và Rạch Dơi được thay thế, các điểm nghẽn do những cầu cũ, nhỏ hẹp trên tuyến Lê Văn Lương sẽ từng bước được giải quyết.
Ở khu vực Cần Giờ, cầu Vàm Sát 1 cũng là một công trình lâu năm, mặt cầu nhỏ hẹp. Cầu Vàm Sát 2 được đưa vào khai thác từ năm 2023, góp phần tăng năng lực giao thông tại khu vực.
Sau nhiều thập kỷ phát triển đô thị, TP.HCM đang phải rà soát lại các cây cầu cũ để xác định công trình nào cần hạn chế tải trọng, tiếp tục gia cường hoặc sớm thay thế nhằm bảo đảm an toàn và năng lực lưu thông.