Việt Nam đổi chiến lược dân số: Bộ Y tế kêu gọi sinh đủ 2 con trước 35 tuổi
Ngày 28/7, Bộ Y tế ban hành hướng dẫn truyền thông dân số mới, khuyến khích sinh đủ hai con trước 35 tuổi, ứng phó mức sinh thấp, già hóa dân số và mất cân bằng giới tính khi sinh, hướng tới phát triển bền vững.
Sau nhiều năm tập trung kiểm soát tốc độ gia tăng dân số,Việt Nam đang phải đối mặt với một bài toán hoàn toàn khác. Tại nhiều địa phương, mức sinh đã giảm xuống dưới mức thay thế, kéo theo nguy cơ thiếu hụt lực lượng lao động, gia tăng tốc độ già hóa dân số và tạo áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội trong tương lai.
Trước thực tế này, Bộ Y tế đã ban hành hướng dẫn truyền thông mới, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược dân số khi chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang duy trì mức sinh hợp lí, nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với xã hội già hóa.
Khuyến khích sinh đủ hai con trước 35 tuổi
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của hướng dẫn mới là thông điệp vận động các cặp vợ chồng sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Theo Bộ Y tế, đây không đơn thuần là mục tiêu về số lượng mà còn dựa trên cơ sở khoa học của sức khỏe sinh sản. Độ tuổi dưới 35 được xem là giai đoạn thuận lợi giúp giảm nguy cơ tai biến sản khoa, bảo đảm sức khỏe cho cả mẹ và trẻ, đồng thời tạo điều kiện để gia đình chủ động chăm sóc, nuôi dưỡng con cái.
Bên cạnh công tác truyền thông, Nhà nước cũng định hướng hoàn thiện các chính sách hỗ trợ về thai sản, việc làm và an sinh xã hội nhằm giảm áp lực kinh tế đối với các gia đình trẻ, tạo điều kiện để người dân yên tâm sinh con và nuôi dạy con trong môi trường an toàn, ổn định.
Song song với bài toán mức sinh thấp, hướng dẫn mới tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh – vấn đề được đánh giá sẽ gây nhiều hệ lụy lâu dài nếu không được kiểm soát hiệu quả.
Bộ Y tế tái khẳng định việc nghiêm cấm mọi hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, bao gồm cả việc tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định. Đồng thời, công tác truyền thông sẽ hướng mạnh vào thay đổi nhận thức xã hội, từng bước xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và thúc đẩy bình đẳng giới ngay từ trong gia đình và cộng đồng.
Theo định hướng mới, việc nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái không chỉ là mục tiêu về quyền con người mà còn là giải pháp căn cơ để xây dựng cơ cấu dân số cân bằng, ổn định trong dài hạn.
Chuẩn bị cho xã hội già hóa dân số
Một nội dung quan trọng khác được Bộ Y tế đặt ra là thích ứng với tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.
Theo đó, Bộ Y tế xác định cần phát triển đồng bộ hệ thống chăm sóc người cao tuổi tại gia đình, cộng đồng và các cơ sở y tế, đồng thời xây dựng môi trường sống thân thiện, an toàn để người cao tuổi tiếp tục phát huy kinh nghiệm, tri thức và tham gia vào các hoạt động xã hội.
Định hướng này cũng nhấn mạnh việc bảo vệ người cao tuổi trước các nguy cơ như lừa đảo, bạo lực hay cô lập trong môi trường số, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống khi Việt Nam bước vào giai đoạn dân số già.
Không chỉ thay đổi nội dung, Bộ Y tế cũng định hướng đổi mới mạnh mẽ phương thức truyền thông. Thay vì chỉ dựa vào các hình thức tuyên truyền truyền thống, chiến lược mới sẽ tận dụng mạng xã hội, nền tảng số, podcast, trí tuệ nhân tạo và nhiều kênh truyền thông hiện đại để tiếp cận hiệu quả hơn với từng nhóm đối tượng như thanh niên, công nhân, học sinh hay người dân vùng sâu, vùng xa.
Việc cá nhân hóa nội dung truyền thông được kì vọng sẽ giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về các vấn đề dân số, từ sinh đủ hai con, bình đẳng giới đến chăm sóc người cao tuổi và thích ứng với già hóa dân số, qua đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước trong những thập niên tới.
