TP.HCM vận động thân nhân liệt sĩ cung cấp mẫu ADN để xác định danh tính
TP.HCM đang đẩy mạnh rà soát thông tin, thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính, phục vụ truy nguyên sinh trắc và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia.
Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM vừa đề nghị các địa phương, cơ quan báo chí tăng cường tuyên truyền về việc rà soát, cập nhật thông tin và thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên địa bàn thành phố trong năm 2026.
Trọng tâm của đợt triển khai là vận động thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, hoặc gia đình chưa tìm được hài cốt, chủ động phối hợp cung cấp thông tin và mẫu ADN, tạo thêm cơ sở khoa học để truy nguyên sinh trắc, đối chiếu với dữ liệu hài cốt và từng bước xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Thu nhận ADN để phục vụ truy nguyên danh tính liệt sĩ
Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, việc thu nhận, cập nhật thông tin ADN của thân nhân liệt sĩ là một phần quan trọng trong quá trình triển khai Đề án 06.
Dữ liệu ADN của thân nhân sẽ được tích hợp cùng dữ liệu ADN của hài cốt liệt sĩ, kết nối với cơ sở dữ liệu căn cước và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây là nền tảng để cơ quan chuyên môn thực hiện truy nguyên sinh trắc và hỗ trợ xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin đang được an táng tại các nghĩa trang trên cả nước, trong đó có TP.HCM.
Bên cạnh việc thu mẫu ADN, thành phố cũng đẩy nhanh rà soát và cập nhật thông tin của thân nhân liệt sĩ.
Thông tin sau khi được xác minh sẽ góp phần bổ sung cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công với cách mạng, Cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Theo kế hoạch, yêu cầu đặt ra là dữ liệu phải bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”, tức thông tin không chỉ chính xác mà còn phải được cập nhật thường xuyên, đủ khả năng sử dụng trong thực tế.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN cũng được đặt trong mục tiêu rộng hơn là giảm giấy tờ, tăng khả năng kết nối giữa các hệ thống dữ liệu chuyên ngành và hỗ trợ thực hiện chính sách đối với người có công.
Khi dữ liệu thân nhân, dữ liệu hài cốt và dữ liệu dân cư được liên thông, quá trình đối chiếu sẽ thuận lợi hơn so với cách tìm kiếm dựa chủ yếu vào hồ sơ giấy hoặc thông tin rời rạc. Đây cũng là một trong những lý do TP.HCM đang tăng tốc thu nhận mẫu ADN trong năm 2026.
Sở Văn hóa và Thể thao cho biết các cơ quan, đoàn thể, Hội Cựu chiến binh và người dân được khuyến khích cung cấp thêm thông tin về liệt sĩ còn thiếu thông tin và thân nhân liệt sĩ. Nguồn dữ liệu từ cộng đồng có thể giúp mở rộng phạm vi rà soát, nhất là với những trường hợp hồ sơ đã kéo dài nhiều năm.
Phường, xã phối hợp tìm thân nhân, vận động cung cấp mẫu ADN
Ở cấp cơ sở, UBND các phường, xã và đặc khu được đề nghị chủ động tuyên truyền, vận động thân nhân liệt sĩ tham gia cung cấp thông tin và mẫu ADN.
Các địa phương sẽ phối hợp với công an, lực lượng quân sự, Hội Cựu chiến binh và các tổ chức chính trị xã hội để rà soát, xác minh thông tin tại từng địa bàn.
Nhiều thân nhân có thể không nắm đầy đủ quy trình hoặc không biết thông tin của gia đình mình đã được cập nhật vào hệ thống hay chưa. Việc cán bộ địa phương trực tiếp hướng dẫn sẽ giúp giảm tình trạng bỏ sót thông tin.
Đồng thời, hoạt động tuyên truyền không chỉ thực hiện qua hội nghị hoặc các cuộc họp. Thành phố yêu cầu tận dụng hệ thống thông tin cơ sở, trang thông tin điện tử, mạng xã hội chính thức, bảng tin điện tử và các kênh truyền thông cộng đồng.
Các cơ quan báo chí cũng được đề nghị tăng cường tin, bài, phóng sự, tọa đàm và các sản phẩm truyền thông đa phương tiện về quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ. Làm sao tiếp cận đúng các gia đình có thân nhân là liệt sĩ nhưng thông tin còn thiếu.
Để việc đối chiếu ADN có hiệu quả, dữ liệu đầu vào phải đủ chính xác. Một thông tin sai về quan hệ huyết thống, nhân thân hoặc địa chỉ có thể ảnh hưởng đến quá trình truy nguyên về sau.
Vì vậy, việc lấy mẫu ADN không thể tách rời quá trình rà soát hồ sơ, xác minh thân nhân và chuẩn hóa dữ liệu.
Ở góc độ quản lý, việc tích hợp dữ liệu ADN vào các cơ sở dữ liệu quốc gia còn mở ra khả năng tìm kiếm và đối chiếu nhanh hơn giữa nhiều nguồn thông tin.
Trước đây, hồ sơ liệt sĩ, hồ sơ người có công và dữ liệu dân cư có thể được lưu trữ ở các hệ thống khác nhau. Khi các nguồn dữ liệu được kết nối, cơ quan chức năng có thêm điều kiện để rút ngắn thời gian xác minh.
Dù vậy, ADN là dữ liệu sinh học đặc biệt nhạy cảm. Vì thế, quá trình thu nhận, lưu trữ, chia sẻ và khai thác phải đi kèm yêu cầu chặt chẽ về bảo mật, đúng mục đích và đúng thẩm quyền.
Việc rà soát thông tin và thu mẫu ADN trong năm 2026 không chỉ nhằm bổ sung một cơ sở dữ liệu mới mà tạo thêm cơ hội xác định danh tính cho những liệt sĩ còn thiếu thông tin, qua đó giúp nhiều gia đình có thêm cơ sở tìm lại thông tin về người thân sau nhiều năm chờ đợi.