Trung Quốc có đủ sức phá thế thống trị chip nhớ của Hàn Quốc?
Sự trỗi dậy của nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc ChangXin Memory Technologies (CXMT) đang khiến giới đầu tư lo ngại về một cuộc cạnh tranh mới trên thị trường DRAM toàn cầu.
Sau màn IPO huy động hơn 8,6 tỉ USD và kế hoạch mở rộng công suất mạnh mẽ, CXMT được kì vọng sẽ nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với các "ông lớn" Samsung Electronics, SK Hynix và Micron. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng năng lực tài chính không đồng nghĩa với khả năng thay đổi cuộc chơi, nhất là ở phân khúc chip nhớ cao cấp phục vụ AI.
CXMT tăng tốc mở rộng, thị trường lo ngại nguy cơ dư cung chip nhớ
Những ngày cuối tháng 7, cổ phiếu của các hãng sản xuất chip nhớ Hàn Quốc chịu áp lực bán mạnh khi nhà đầu tư đồng thời đối mặt với hai nỗi lo: Chi tiêu cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) của các tập đoàn công nghệ Mỹ có dấu hiệu chậm lại và sự nổi lên nhanh chóng của CXMT, nhà sản xuất DRAM lớn nhất Trung Quốc.
Mối lo này lớn đến mức Chủ tịch Tập đoàn SK, ông Chey Tae-won, đã quyết định mua khoảng 4,9 tỉ won (3,41 triệu USD) cổ phiếu SK Hynix trong phiên giao dịch ngày 31/7. Đây là lần đầu tiên ông trực tiếp mua cổ phiếu SK Hynix nhằm thể hiện niềm tin rằng thị trường đang phản ứng thái quá trước những rủi ro ngắn hạn.
Động thái này diễn ra sau khi cổ phiếu SK Hynix giảm sâu từ mức đỉnh trong ngày gần 2,99 triệu won hôm 25/6 xuống còn 1,322 triệu won vào cuối phiên 31/7. Samsung Electronics cũng chịu áp lực tương tự khi giá cổ phiếu lao dốc sau thông tin về kế hoạch mở rộng sản xuất của CXMT.
Nguyên nhân xuất phát từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) đầy thành công của CXMT hôm 27/7, giúp doanh nghiệp huy động tới 12.560 tỉ won (hơn 8,6 tỉ USD). Nguồn vốn mới được kì vọng sẽ tài trợ cho chương trình mở rộng quy mô sản xuất rất tham vọng.
Theo kế hoạch, CXMT sẽ bổ sung thêm 100.000 wafer mỗi tháng tại nhà máy ở Thượng Hải vào năm 2027 và thêm 100.000 wafer trong năm 2028. Các tổ chức phân tích như Nomura Securities dự báo đến cuối năm 2028, công suất sản xuất của CXMT có thể đạt khoảng 550.000 wafer mỗi tháng.
Trong khi đó, vị thế của doanh nghiệp Trung Quốc trên thị trường DRAM cũng đang cải thiện nhanh chóng. Theo Counterpoint Research, trong quý I/2026, CXMT chiếm khoảng 8% doanh thu DRAM toàn cầu, đứng thứ tư sau Samsung Electronics (38%), SK Hynix (29%) và Micron (22%). Chỉ một năm trước, thị phần của hãng mới ở mức 3%, đồng nghĩa đã tăng hơn gấp đôi chỉ sau 12 tháng.
Đối với các hãng sản xuất thiết bị điện tử, sự xuất hiện của thêm một nhà cung cấp DRAM quy mô lớn được xem là tín hiệu tích cực. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý III, CEO Apple Tim Cook nhận định rằng nếu thị trường có thêm nhiều nhà cung cấp chip nhớ, điều đó sẽ giúp cải thiện nguồn cung và có thể tạo tác động tích cực đến giá cả trong tương lai.
Tuy nhiên, trái với lo ngại về một cuộc chiến giảm giá, CXMT hiện chưa theo đuổi chiến lược bán phá giá để giành thị phần. Theo hãng nghiên cứu SemiAnalysis, giá bán DRAM trung bình của CXMT trong quý I chỉ thấp hơn khoảng 5-10% so với Samsung, SK Hynix và Micron. Thậm chí, Reuters cho biết một số dòng DRAM máy chủ DDR5 của CXMT còn được chào bán với giá cao hơn sản phẩm tương đương của Samsung và doanh nghiệp này đã từ chối yêu cầu giảm giá từ Huawei.
Khoảng cách công nghệ vẫn là "lá chắn" của Samsung và SK Hynix
Dù mở rộng công suất nhanh chóng, phần lớn chuyên gia vẫn cho rằng CXMT chưa thể trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với các nhà sản xuất Hàn Quốc ở phân khúc chip nhớ phục vụ AI.
Lí do quan trọng nhất nằm ở khoảng cách công nghệ. Các chuyên gia trong ngành ước tính CXMT vẫn chậm hơn Samsung và SK Hynix khoảng 3-4 năm về công nghệ sản xuất chip nhớ tiên tiến. Trong khi Samsung và SK Hynix đã bắt đầu gửi mẫu HBM4E cho khách hàng thử nghiệm, CXMT vẫn gặp khó khăn trong việc ổn định sản lượng HBM3 8 tầng với tỉ lệ thành phẩm chưa đạt yêu cầu thương mại.
Đây là khoảng cách rất lớn bởi HBM (High Bandwidth Memory) đang là dòng chip mang lại lợi nhuận cao nhất nhờ nhu cầu bùng nổ từ các hệ thống AI sử dụng GPU của Nvidia, AMD hay các bộ xử lí AI chuyên dụng.
Theo Counterpoint Research, trong quý I/2026, SK Hynix dẫn đầu thị trường HBM với 58% doanh thu, trong khi Samsung Electronics và Micron cùng nắm 21%. CXMT thậm chí chưa xuất hiện trong bảng xếp hạng này.
Điều đó cho thấy doanh thu của hãng Trung Quốc hiện vẫn chủ yếu đến từ các dòng DRAM truyền thống như DDR và LPDDR, những phân khúc có rào cản công nghệ thấp hơn.
Ngay cả ở thị trường bộ nhớ phổ thông, CXMT cũng chưa hoàn toàn chiếm ưu thế. Theo Herald Economy, Xiaomi nhiều khả năng sẽ lựa chọn SK Hynix làm nhà cung cấp LPDDR6 thay vì CXMT do doanh nghiệp Trung Quốc chuyển đổi sang thế hệ bộ nhớ mới chậm hơn.
Giới phân tích vì thế cho rằng câu hỏi lớn nhất hiện nay không phải là CXMT có đủ tiền để mở rộng nhà máy hay không, mà là liệu hãng có thể nâng cao tỉ lệ thành phẩm, chinh phục các khách hàng công nghệ hàng đầu và rút ngắn khoảng cách công nghệ với Samsung, SK Hynix hay Micron hay không.
Trong ngắn hạn, sự xuất hiện của CXMT chắc chắn sẽ khiến thị trường DRAM cạnh tranh hơn và tạo thêm áp lực đối với các nhà sản xuất truyền thống. Tuy nhiên, ở "chiến trường" quan trọng nhất hiện nay là chip nhớ băng thông cao dành cho AI, lợi thế vẫn nghiêng về Samsung Electronics và đặc biệt là SK Hynix. Cuộc đua trong ngành chip nhớ vì thế sẽ không chỉ được quyết định bởi quy mô đầu tư hay công suất sản xuất, mà còn bởi khả năng làm chủ công nghệ tiên tiến và đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của các tập đoàn AI toàn cầu.
