CXMT và máy DUV nhúng Trung Quốc khiến Samsung, SK Hynix, ASML lao đao
Những bước tiến về chip nhớ, thiết bị sản xuất chip và mô hình AI Trung Quốc đang làm rung chuyển thị trường chứng khoán, đe dọa vị thế của các doanh nghiệp dẫn đầu hiện nay.
Ảnh hưởng ngày càng lớn từ Trung Quốc trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu đang đẩy nhanh quá trình hạ nhiệt của cơn sốt đầu tư vào AI. Giới đầu tư ngày càng tin rằng Trung Quốc sẽ thách thức các tập đoàn công nghệ nước ngoài bằng việc cung cấp cho thế giới những sản phẩm thay thế với chi phí thấp hơn.
CXMT và máy DUV nhúng Trung Quốc gây áp lực lên Samsung, SK Hynix, Micron, ASML
Đợt chào bán cổ phiếu trị giá 9,8 tỉ USD của CXMT tại thành phố Thượng Hải đã mang lại nguồn vốn cổ phần để nhà sản xuất DRAM số 1 Trung Quốc mở rộng thị phần trong và ngoài nước. Diễn biến này khiến cổ phiếu của các đối thủ như Samsung Electronics và SK Hynix (Hàn Quốc) cùng Micron Technology (Mỹ) lao dốc.
Trong một diễn biến khác, thông tin cho biết Trung Quốc sẽ sản xuất các máy DUV nhúng tự phát triển ngay năm nay cũng gây chấn động thị trường thiết bị sản xuất bán dẫn. Một số nhà đầu tư cho rằng đây là mối đe dọa với vị thế thống trị của ASML (Hà Lan).
DUV nhúng là công nghệ DUV (quang khắc bằng tia cực tím bước sóng sâu) sử dụng một lớp nước siêu tinh khiết giữa thấu kính cuối cùng của máy và bề mặt wafer, thay vì để khoảng không khí như ở máy DUV thông thường. Lớp nước này giúp ánh sáng hội tụ tốt hơn, nhờ đó có thể in các chi tiết nhỏ hơn và chính xác hơn trên chip.
Wafer là tấm vật liệu bán dẫn rất mỏng thường làm bằng silicon, được dùng làm nền để chế tạo chip. Trong quá trình sản xuất, các mạch điện tử siêu nhỏ sẽ được khắc và tạo lớp trực tiếp lên bề mặt wafer này. Sau đó, wafer được cắt thành nhiều chip riêng lẻ để lắp vào các sản phẩm như chip nhớ, chip xử lý hay chip AI. Một wafer có thể tạo ra hàng trăm hoặc hàng nghìn chip, tùy kích thước và độ phức tạp của từng loại.
Theo trang The Information, Trung Quốc dự kiến sản xuất khoảng 5 máy DUV nhúng trong năm 2026 và khoảng 20 máy vào 2027. Những máy DUV nhúng đầu tiên sẽ được bàn giao cho SMIC, Hua Hong Semiconductor và CXMT.
SMIC là nhà sản xuất chip theo hợp đồng số 1 Trung Quốc, còn Hua Hong Semiconductor xếp thứ hai. CXMT là hãng sản xuất DRAM số 1 Trung Quốc và lớn thứ tư thế giới.
Những diễn biến này tiếp tục nối dài làn sóng điều chỉnh cổ phiếu AI và công nghệ trên toàn cầu. Các nhà đầu tư ngày càng nghi ngờ liệu hàng trăm tỉ USD đổ vào AI có mang lại dòng tiền đủ lớn để xứng đáng với mức định giá cao ngất ngưởng của nhiều hãng công nghệ hay không.
Theo các nhà phân tích, những tiến bộ của Trung Quốc trên lĩnh vực công nghệ sẽ dẫn đến việc cung cấp nhiều sản phẩm thay thế giá rẻ hơn, từ đó định hình lại ngành bán dẫn bằng cách làm suy yếu lợi thế và biên lợi nhuận của các doanh nghiệp đang dẫn đầu hiện tại.
"Thông điệp dành cho các nhà đầu tư toàn cầu là AI đang trở thành một cuộc chơi hai chiều. Các nền tảng AI và những công ty sản xuất chip hàng đầu của Mỹ vẫn đang nắm giữ phần lớn lợi nhuận, nhưng Trung Quốc đang tạo ra các đối thủ đủ sức hấp dẫn để đầu tư. Điều này có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận trong tương lai và thay đổi các giả định lâu nay về chuỗi cung ứng", ông Gary Dugan, Giám đốc điều hành The Global CIO Office, nhận định.
The Global CIO Office là hãng tư vấn đầu tư độc lập chuyên cung cấp dịch vụ Outsourced Chief Investment Officer (OCIO), tức thuê ngoài giám đốc đầu tư (CIO) cho các văn phòng quản lý tài sản gia đình, công ty quản lý tài sản và các tổ chức đầu tư. The Global CIO Office có trụ sở chính tại Dubai (UAE) và hoạt động tại Trung Đông, châu Âu, châu Á.
Làm gia tăng những lo ngại đó, Trung Quốc cũng đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong lĩnh vực mô hình AI.
Kimi K3, mô hình AI trọng số mở với 2.800 tỉ tham số được startup Moonshot AI giới thiệu hôm 17/7, có hiệu năng tiệm cận Claude Fable 5 của Anthropic và GPT-5.6 Sol của OpenAI. Điều này làm dấy lên lo ngại tại Thung lũng Silicon rằng khoảng cách giữa AI Trung Quốc và Mỹ đã được rút ngắn xuống chỉ còn vài tuần thay vì vài tháng.
Chỉ số Nasdaq 100 đang tiến gần ngưỡng điều chỉnh kỹ thuật sau khi giảm gần 10% so với mức đỉnh thiết lập ngày 2/6. Trong khi đó, chỉ số Kospi của Hàn Quốc - nơi cổ phiếu SK Hynix và Samsung Electronics chiếm tỉ trọng lớn - đã mất khoảng 40% trong một tháng qua khi các nhà đầu tư đồng loạt tháo chạy khỏi các vị thế sử dụng đòn bẩy tài chính.
Ngưỡng điều chỉnh kỹ thuật là thuật ngữ trên thị trường chứng khoán, dùng để chỉ thời điểm một chỉ số hoặc cổ phiếu giảm từ 10% trở lên so với mức đỉnh gần nhất, nhưng chưa giảm đủ sâu để được coi là thị trường giá xuống. Cụ thể:
Giảm dưới 10%: Dao động bình thường của thị trường.
Giảm từ 10% đến dưới 20%: Điều chỉnh kỹ thuật.
Giảm từ 20% trở lên: Thị trường giá xuống.
Trái ngược hoàn toàn, CXMT đã trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất trên các sàn chứng khoán Trung Quốc đại lục, đạt 3.300 tỉ nhân dân tệ (khoảng 487,3 tỉ USD) sau khi cổ phiếu tăng 466% ngay trong phiên giao dịch đầu tiên hôm 27/7.
Giới đầu tư đặt cược rằng CXMT sẽ tiếp tục mở rộng thị phần trong bối cảnh các đối thủ lớn đang chuyển hướng năng lực sản xuất sang HBM (bộ nhớ băng thông cao) phục vụ các trung tâm dữ liệu AI.
Trong khi đó, DRAM chủ yếu được sử dụng trong smartphone, PC và các thiết bị điện tử tiêu dùng khác.
Thông tin Apple đang thử nghiệm chip nhớ của CXMT là dấu hiệu mới nhất cho thấy Trung Quốc đang dần tiến vào dòng chảy chính của ngành công nghệ toàn cầu và có thể giành thêm thị phần từ các doanh nghiệp nước ngoài.
Theo ông Stephen Innes - đối tác điều hành tại SPI Asset Management, các chip nhớ của CXMT và máy sản xuất chip do Trung Quốc tự phát triển có thể vẫn kém các công nghệ tiên tiến nhất thế giới vài thế hệ. Song chỉ cần Trung Quốc tiếp tục thu hẹp khoảng cách công nghệ cũng đủ làm thay đổi cách giới đầu tư đánh giá triển vọng của ngành AI.
Ông nhận định: "Trung Quốc không cần phải vượt phương Tây về công nghệ. Chỉ cần thu hẹp khoảng cách nhanh hơn dự đoán của thị trường cũng đủ làm lung lay niềm tin rằng phương Tây sẽ luôn giữ vị thế dẫn đầu công nghệ và các doanh nghiệp phương Tây sẽ tiếp tục duy trì nguồn doanh thu lớn từ thị trường Trung Quốc".
SPI Asset Management là công ty tư vấn đầu tư và nghiên cứu thị trường tài chính có trụ sở tại Bangkok (thủ đô Thái Lan), chuyên về các lĩnh vực như ngoại hối, hàng hóa, trái phiếu và thị trường chứng khoán. Khách hàng chủ yếu là doanh nghiệp và các nhà đầu tư có giá trị tài sản lớn.
Apple đối đầu Micron trong cuộc chiến về chip nhớ Trung Quốc, ông Trump tiến thoái lưỡng nan
Apple vận động chính quyền Trump cho phép sử dụng chip nhớ Trung Quốc trong các sản phẩm bán ngoài Mỹ, nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt từ Micron Technology.
Chiến dịch vận động hành lang quyết liệt của Apple nhằm giảm chi phí bằng cách sử dụng chip nhớ Trung Quốc đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Micron Technology (hãng sản xuất chip nhớ số 1 Mỹ). Điều này khiến Tổng thống Donald Trump rơi vào thế khó giữa cuộc đối đầu của hai tập đoàn hàng đầu nước Mỹ.
Theo nguồn tin của WSJ, những tuần gần đây, Giám đốc điều hành Tim Cook cùng các lãnh đạo cấp cao của Apple đã trình bày với ông Trump và các quan chức, gồm cả Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, kế hoạch sử dụng chip nhớ của hai công ty Trung Quốc là CXMT và YMTC trong các sản phẩm được bán bên ngoài nước Mỹ.
Apple cho rằng động thái này sẽ giúp giảm bớt tình trạng khan hiếm chip nhớ trên toàn cầu và có khả năng kéo giá thiết bị điện tử xuống, từ đó mang lại lợi ích cho người tiêu dùng Mỹ.
Tuy nhiên, những lập luận đó đã bị Micron Technology phản bác. Theo WSJ, Giám đốc điều hành Sanjay Mehrotra cùng các lãnh đạo Micron Technology đã cảnh báo Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và các quan chức khác rằng nếu để CXMT và YMTC bán chip nhớ cho các hãng công nghệ Mỹ, dù lắp vào sản phẩm bán bên ngoài nước Mỹ, ngành chip nhớ nội địa có thể bị tàn phá giống như cách Trung Quốc từng góp phần khiến ngành thép và nhiều nhà máy sản xuất của Mỹ suy yếu.
Vài năm gần đây, Apple và nhiều khách hàng mua chip nhớ khác đã tránh sử dụng chip từ các nhà cung cấp Trung Quốc sau khi Bộ Quốc phòng Mỹ xác định họ là các công ty có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Riêng YMTC còn nằm trong danh sách thực thể (danh sách đen thương mại) của Mỹ.
Cuộc vận động hành lang từ Apple nhiều khả năng sẽ buộc ông Trump phải lựa chọn giữa hai ưu tiên kinh tế lớn của mình: Giảm giá cho người tiêu dùng Mỹ và tăng cường sản xuất chip trong nước nhằm giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài.
Trong bối cảnh đàm phán thương mại với Trung Quốc vẫn đang diễn ra, ông Trump muốn tránh áp đặt thêm các hạn chế với doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời nhiều lần ca ngợi cả Apple lẫn Micron Technology vì đã đầu tư vào Mỹ.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết chính quyền Trump sẽ theo đuổi mục tiêu "thúc đẩy đầu tư và mang lại lợi ích kinh tế cho người dân Mỹ, đồng thời bảo vệ an ninh quốc gia".