Công thức thành công của phim ngắn AI Trung Quốc không còn nằm ở công nghệ
Sau giai đoạn bùng nổ về số lượng với hàng trăm nghìn tác phẩm được sản xuất mỗi năm; thị trường phim ngắn AI tại Trung Quốc đang bước vào giai đoạn trưởng thành.
Những tác phẩm đạt hàng trăm triệu lượt xem trên Douyin, hàng triệu lượt phát trên Bilibili hay thu về hơn 1 triệu nhân dân tệ doanh thu chia sẻ trên Tencent Video cho thấy AI không còn là "chiêu trò" thu hút khán giả. Thay vào đó, chính kịch bản, nhân vật và khả năng kể chuyện mới là yếu tố quyết định, mở ra mô hình thương mại hóa bền vững cho loại hình nội dung mới này.
Nội dung mới là chìa khóa giúp khán giả quên đi "cảm giác phim ngắn AI"
Nếu cách đây một năm, các phim ngắn AI thường khiến người xem chú ý bởi hình ảnh kì lạ, biểu cảm thiếu tự nhiên hay các lỗi kĩ thuật đặc trưng của trí tuệ nhân tạo, thì hiện nay cục diện đã thay đổi đáng kể.
Dù những tác phẩm nổi bật nhất vẫn chưa thể xóa bỏ hoàn toàn dấu vết AI trên khuôn mặt nhân vật hay chuyển động cơ thể, nhưng điều đáng chú ý là khán giả không còn xem đó là vấn đề lớn. Khi câu chuyện đủ hấp dẫn, nhân vật đủ sức lôi cuốn và mạch phim được xây dựng chặt chẽ, người xem sẵn sàng bỏ qua những hạn chế về công nghệ. Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa làn sóng AI video đầu tiên và giai đoạn hiện nay.
Một trong những hiện tượng nổi bật nhất là "Cô gái bị sa thải" (The Fired Girl), tác phẩm trên Douyin đã vượt mốc 200 triệu lượt xem và nhanh chóng đưa nữ diễn viên AI Phương Đào Tử trở thành gương mặt nổi tiếng trên mạng xã hội.
Bộ phim kể hành trình của một cô gái tỉnh lẻ bước vào ngành thời trang, từng bước chinh phục Tuần lễ thời trang Paris sau khi bị mất việc. Thay vì chỉ xây dựng mô-típ "nữ chính vượt khó" quen thuộc, tác phẩm khai thác sâu những cám dỗ, đánh đổi và lựa chọn trong quá trình trưởng thành.
Một câu thoại được chia sẻ rộng rãi trong phim là: "Nếu thành phố này chỉ cho tôi đứng ở bên lề, thì tôi sẽ tự bước vào vị trí trung tâm". Chính tinh thần ấy khiến nhân vật nhận được sự đồng cảm của đông đảo khán giả.
Điều thú vị là AI lại giúp tăng thêm tính chân thực cho câu chuyện. Trong nhiều bộ phim người thật, khán giả thường phàn nàn rằng nhân vật nghèo nhưng sống trong những căn hộ quá đẹp hoặc mặc quần áo quá sang trọng. Ngược lại, nơi ở chật chội, cũ kĩ của Phương Đào Tử lại tạo cảm giác gần gũi với đời sống thực.
Song để đạt được hiệu ứng ấy, đội ngũ sản xuất phải đầu tư nhiều hơn cho công nghệ. Mô hình khuôn mặt của Phương Đào Tử được đánh giá có độ chi tiết vượt trội so với phần lớn diễn viên AI hiện nay, từ biểu cảm, ánh mắt đến chuyển động khuôn mặt đều được xử lí tinh tế hơn. Nhờ đó, người xem chú ý nhiều hơn đến câu chuyện thay vì liên tục soi lỗi kĩ thuật.
Từ phim hiện thực đến khoa học viễn tưởng, AI đang chứng minh khả năng kể chuyện
Nếu các bộ phim đời thường dễ che giấu hạn chế của AI thì những tác phẩm khoa học viễn tưởng hay giả tưởng lại là phép thử khó khăn hơn rất nhiều. Tuy nhiên, nhiều nhà sáng tạo nội dung tại Trung Quốc đang chứng minh rằng ngay cả những thể loại phụ thuộc nặng vào kĩ xảo cũng có thể thành công nếu sở hữu kịch bản đủ mạnh.
Trên Bilibili, bộ phim "Người giao đồ ăn thiên hà" (Galaxy Deliveryman) của nhà sáng tạo The Last Storyteller là ví dụ tiêu biểu. Bối cảnh phim diễn ra sau khi Hệ Mặt trời đã biến mất. Hai nhân vật chính rong ruổi khắp thiên hà giao hàng, nhưng phía sau mỗi chuyến đi lại là một câu chuyện hoàn chỉnh về con người.
Có tập kể về cuộc giải cứu trong thời khắc nhân loại đối mặt thảm họa, có tập lại đặt câu hỏi về ý nghĩa tồn tại của nền văn minh. Khán giả sau khi xem không bàn luận nhiều về việc bộ phim được tạo bằng AI mà chủ yếu tranh luận về những thông điệp triết học mà tác phẩm đặt ra.
Trước đó, cùng tác giả từng gây tiếng vang với phim ngắn "Kì thi đại học cuối cùng của nền văn minh nhân loại" chỉ dài hơn 4 phút nhưng thu hút hơn 5 triệu lượt xem nhờ câu hỏi đầy ám ảnh: điều gì sẽ xảy ra khi Mặt trời sắp tắt và nền văn minh nhân loại đứng trước nguy cơ biến mất?
Một ví dụ khác là "Biển báo" (The Sign) của nhà sáng tạo DiDi_OK. Tác phẩm xây dựng thế giới siêu thực, nơi những tấm biển giao thông bắt đầu điều khiển hành vi của con người. Ý tưởng kì lạ nhưng giàu tính tưởng tượng đã giúp bộ phim đạt gần 21 triệu lượt xem trên Bilibili.
Tiếp nối thành công này, tác giả tiếp tục phát triển series mới mang tên "Trạm rác", mở rộng cốt truyện thành một vũ trụ phim ngắn nhiều tập. Chỉ sau tập đầu tiên, tác phẩm đã vượt mốc 10 triệu lượt xem trên một nền tảng.
Những thành công đó cho thấy AI đang dần trở lại đúng vai trò của mình: một công cụ hỗ trợ sáng tạo chứ không phải yếu tố quyết định thành công.
Giống như máy quay hay phần mềm dựng phim từng thay đổi ngành điện ảnh, AI giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, rút ngắn thời gian hiện thực hóa ý tưởng và mở rộng khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, điều không thể thay thế vẫn là cảm hứng, khả năng kể chuyện và tư duy của người làm nội dung.
Có thể nói, khi khán giả không còn bàn về việc "đây là phim AI" mà chỉ nói về nội dung của bộ phim, AI mới thực sự hoàn thành sứ mệnh của mình.
Từ tạo ngôi sao AI đến doanh thu triệu tệ, mô hình kinh doanh đã hình thành
Không chỉ cải thiện về chất lượng nội dung, phim ngắn AI tại Trung Quốc còn đang nhanh chóng xây dựng được hệ sinh thái thương mại tương đối hoàn chỉnh.
Đội ngũ đứng sau "Cô gái bị sa thải" vốn xuất thân từ một công ty MCN chuyên sản xuất video kịch tính trên Douyin. Trước khi chuyển sang AI, họ đã sở hữu khoảng 8 triệu người theo dõi trên hai kênh nội dung.
Kinh nghiệm nhiều năm trong xây dựng kịch bản và phát triển nhân vật giúp họ nhanh chóng chuyển đổi sang sản xuất phim AI mà không phải bắt đầu từ con số 0.
Sau thành công của bộ phim, hai nhân vật chính là Phương Đào Tử và Chu Dĩ Hành đều được mở tài khoản cá nhân trên Douyin như những người nổi tiếng thực thụ. Tài khoản của Phương Đào Tử nhanh chóng tiến sát mốc 400.000 người theo dõi.
Song song đó, trên các nền tảng như Douyin và Xiaohongshu xuất hiện hàng loạt video hướng dẫn trang điểm, phối đồ theo phong cách của nhân vật. Người hâm mộ còn tích cực "đẩy thuyền" cặp đôi chính, tạo nên cộng đồng fan không khác gì với các ngôi sao thật.
Đội ngũ sản xuất tiếp tục khai thác sức hút này bằng việc phát hành các tập ngoại truyện, video hậu trường, chương trình giải trí và vlog đời sống của các diễn viên AI.
Đáng chú ý, trong các vlog này đã xuất hiện nhiều quảng cáo đồ uống, mỹ phẩm và các sản phẩm tiêu dùng. Điều đó cho thấy AI không chỉ tạo ra nhân vật mà còn có thể xây dựng "người nổi tiếng ảo" có giá trị thương mại.
Ở lĩnh vực quảng cáo, nhiều phim AI khác cũng bắt đầu tích hợp sản phẩm ngay trong nội dung. "Người giao đồ ăn thiên hà" chẳng hạn đã thực hiện cài cắm quảng cáo trong ba tập phim khác nhau.
Một động lực quan trọng khác đến từ chính sách hỗ trợ của các nền tảng. Cuộc thi sáng tạo AI của Douyin đã thu hút hơn 137.000 nhà sáng tạo tham gia với tổng số gần 20 tỉ lượt xem. Giải thưởng cao nhất lên tới 1 triệu nhân dân tệ.
Trước đó, Bilibili cũng tổ chức cuộc thi AI tương tự và tác phẩm "Biển báo" giành giải nhất với mức thưởng tương đương. Quan trọng hơn cả là các nền tảng video dài đang mở rộng cơ chế chia sẻ doanh thu cho phim AI.
Đầu năm 2026, Tencent Video đưa phim dài, phim trung bình và phim ngắn màn hình ngang vào cùng một hệ thống phân chia doanh thu. Nhờ đó, bộ phim AI "Bắc phái bút kí" đã thu về hơn 1 triệu nhân dân tệ tiền chia sẻ doanh thu chỉ sau tuần đầu phát hành.
Không chỉ Tencent Video, các nền tảng lớn khác cũng đang điều chỉnh theo hướng tương tự. iQIYI đã hợp nhất cơ chế chia sẻ doanh thu cho phim điện ảnh, phim truyền hình, phim ngắn, hoạt hình, phim tài liệu và nhiều loại hình nội dung khác. Youku cũng áp dụng mô hình mới dựa trên giá trị đóng góp của người dùng trả phí thay vì chỉ tính theo lượt xem.
Trong khi đó, nền tảng Hongguo tiếp tục đẩy mạnh chương trình hỗ trợ phim AI chất lượng cao. Theo chính sách mới, các phim AI có cốt truyện hấp dẫn, đặc biệt là dòng phim mô phỏng người thật, có thể nhận mức thưởng lên tới 200.000 nhân dân tệ tùy theo thành tích. Việc hàng loạt nền tảng cùng xây dựng cơ chế hỗ trợ, chia sẻ doanh thu và khuyến khích nội dung chất lượng đang tạo ra nền móng cho một ngành công nghiệp mới.
Sau giai đoạn chạy đua về công nghệ, thị trường phim ngắn AI dường như đã tìm được hướng phát triển rõ ràng hơn. Công nghệ giờ đây lùi về phía sau, nhường chỗ cho những câu chuyện hấp dẫn, nhân vật có chiều sâu và mô hình kinh doanh ngày càng hoàn thiện. Khi AI trở thành công cụ phục vụ sáng tạo thay vì mục tiêu phô diễn, loại hình nội dung này nhiều khả năng sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, thu hút thêm nhà sáng tạo cũng như dòng vốn đầu tư trong những năm tới.