Giám đốc Sở Y tế TP.HCM: ‘Kết nối’ là chìa khóa tạo đột phá cho hệ thống y tế siêu đô thị
PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng cho rằng "kết nối" là chìa khóa đổi mới hệ thống y tế TP.HCM, liên thông bệnh viện, y tế cơ sở và chuyển đổi số để nâng cao chất lượng chăm sóc gần 15 triệu người dân.
Giữa áp lực chăm sóc sức khỏe cho gần 15 triệu dân trong một siêu đô thị không ngừng mở rộng, TP.HCM đang theo đuổi một chiến lược chưa từng có: xây dựng hệ thống y tế vận hành trên "nguyên lí kết nối". Đây không chỉ là giải pháp giảm quá tải bệnh viện mà còn là nền tảng để hình thành mô hình y tế thông minh, công bằng và lấy người bệnh làm trung tâm trong kỉ nguyên chuyển đổi số.
Từ bệnh viện đơn lẻ đến hệ thống y tế thống nhất
Trong nhiều năm qua, TP.HCM luôn giữ vai trò là trung tâm y tế lớn nhất cả nước, nơi hội tụ nhiều bệnh viện tuyến cuối và kĩ thuật điều trị hiện đại. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của đô thị, quy mô dân số lớn cùng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với công tác quản trị hệ thống y tế.
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, thay vì tiếp tục phát triển theo mô hình mỗi bệnh viện hoạt động độc lập, ngành y tế TP.HCM đang chuyển sang tư duy quản trị mới, coi "kết nối" là nguyên lí cốt lõi để nâng cao hiệu quả vận hành của toàn hệ thống.
Ông nhận định: "Đa tầng, đa cực và đa trung tâm tạo nên cấu trúc của hệ thống y tế TP.HCM. Nhưng chỉ khi được kết nối bằng một phương thức quản trị thống nhất, các cấu trúc đó mới phát huy đầy đủ giá trị”.
Thông điệp này cho thấy mục tiêu của ngành y tế không chỉ là nâng cao năng lực từng bệnh viện mà còn xây dựng một mạng lưới đồng bộ, trong đó mọi nguồn lực chuyên môn, dữ liệu và hệ thống điều phối đều hướng đến phục vụ người bệnh hiệu quả hơn.
Một trong những điểm đột phá của chiến lược mới là xây dựng mạng lưới kết nối giữa 68 bệnh viện của TP.HCM, 12 bệnh viện bộ, ngành, 20 bệnh viện Trung ương cùng 168 xã, phường và đặc khu. Đây được xem là bước chuyển từ mô hình quản lí phân tán sang quản trị hệ thống với khả năng điều phối xuyên suốt giữa các tuyến điều trị.
Theo mô hình này, mỗi bệnh viện tuyến cuối không còn là một "ốc đảo" chuyên môn mà trở thành hạt nhân hỗ trợ các địa phương. Người dân sau điều trị sẽ tiếp tục được theo dõi tại y tế cơ sở; khi phát hiện dấu hiệu bất thường, hệ thống sẽ điều phối người bệnh đến đúng cơ sở phù hợp thay vì dồn lên các bệnh viện trung tâm như trước.
Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đây là cách tiếp cận giúp tối ưu nguồn lực hiện có, đồng thời rút ngắn khoảng cách giữa người dân với các dịch vụ y tế chất lượng cao.
Đưa chuyên gia đến gần người dân
Một trong những "nút thắt" lâu nay của y tế cơ sở là thiếu bác sĩ chuyên khoa và kĩ thuật cao. Thay vì để người dân tiếp tục di chuyển lên tuyến trên, TP.HCM lựa chọn hướng đi ngược lại: đưa chuyên gia về tuyến dưới.
Thông qua chương trình luân phiên bác sĩ, đội ngũ chuyên gia từ các bệnh viện lớn sẽ trực tiếp hỗ trợ bệnh viện khu vực, trung tâm y tế và trạm y tế xã, phường. Không chỉ khám chữa bệnh, các bác sĩ còn chuyển giao kĩ thuật, đào tạo nhân lực tại chỗ, hỗ trợ hội chẩn từ xa và nâng cao năng lực quản lí bệnh mạn tính cho y tế cơ sở.
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, đây là giải pháp mang tính chiến lược để thu hẹp khoảng cách chất lượng dịch vụ giữa các tuyến, giúp người dân tiếp cận kĩ thuật cao ngay tại nơi sinh sống, đồng thời giảm áp lực quá tải kéo dài ở các bệnh viện tuyến cuối.
Đây cũng là bước đi phù hợp với định hướng phát triển hệ thống y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu mà TP.HCM đang theo đuổi.
Cấp cứu thời gian thực và dữ liệu số trở thành "xương sống" của y tế TP.HCM
Không dừng lại ở kết nối chuyên môn, ngành y tế TP.HCM còn hướng tới xây dựng hệ thống điều phối cấp cứu theo thời gian thực.
Trong định hướng mới, Trung tâm Cấp cứu 115 sẽ đóng vai trò trung tâm điều phối của toàn mạng lưới cấp cứu ngoại viện, kết nối các trạm vệ tinh, bệnh viện và hệ thống báo động đỏ liên viện để bảo đảm người bệnh được tiếp cận nguồn lực mạnh nhất trong "thời gian vàng".
Song song đó, chuyển đổi số được xác định là nền tảng giúp "nguyên lí kết nối" vận hành hiệu quả. Hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, kho dữ liệu lớn và hệ thống dashboard điều hành sẽ giúp các bệnh viện chia sẻ thông tin, hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn, đồng thời giúp nhà quản lí dự báo dịch bệnh và phân bổ nguồn lực dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, khi dữ liệu được kết nối đồng bộ, trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ có điều kiện phát huy vai trò trong chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, dự báo nguy cơ bệnh tật cũng như hoạch định chính sách y tế dựa trên bằng chứng khoa học.
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, giá trị lớn nhất của cuộc cải tổ không nằm ở việc xây dựng thêm nhiều bệnh viện hay đầu tư thêm trang thiết bị hiện đại, mà là thay đổi cách vận hành của toàn bộ hệ thống.
Ông cho rằng, khi các bệnh viện, y tế cơ sở, cấp cứu ngoại viện và nền tảng dữ liệu được kết nối thành một chỉnh thể thống nhất, người dân sẽ được tiếp cận dịch vụ y tế nhanh hơn, chất lượng hơn và công bằng hơn. Đây cũng là nền tảng để TP.HCM xây dựng hệ thống y tế thông minh, có khả năng thích ứng với sự phát triển của siêu đô thị trong tương lai.
Từ góc độ quản trị, "nguyên lý kết nối" không chỉ là giải pháp xử lí bài toán quá tải trước mắt mà còn mở ra một mô hình phát triển bền vững, trong đó mọi nguồn lực của ngành y tế được vận hành như một chỉnh thể thống nhất. Khi mỗi bệnh viện không còn hoạt động đơn lẻ mà trở thành mắt xích của một mạng lưới liên thông, TP.HCM có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, thông minh và lấy người dân làm trung tâm.
