Kỹ sư IT bỏ phố về quê trồng rau bằng điện thoại, làm ra mô hình 'lạ' ở Đà Nẵng
Từ một kỹ sư công nghệ thông tin đang làm việc tại TP.HCM, Nguyễn Tấn Phương trở về quê Đà Nẵng khởi nghiệp với mô hình trồng rau công nghệ cao. Điều đặc biệt, khách hàng chỉ cần cầm điện thoại chọn loại rau mình muốn ăn, Afarm sẽ trồng, chăm sóc và giao rau tận nhà.
Đang có công việc ổn định ở TP.HCM, Nguyễn Tấn Phương (SN 1984) lại quyết định về quê Đà Nẵng làm nông nghiệp. Anh không mang theo kinh nghiệm làm ruộng, mà mang theo thứ mình giỏi nhất, đó là công nghệ thông tin.
Từ một ý tưởng khá lạ lúc đó, Phương làm ra ứng dụng để khách hàng chọn loại rau mình muốn ăn, còn trang trại sẽ trồng rau công nghệ cao, chăm sóc rồi giao tận nhà. Mô hình ấy được anh đặt tên “Afarm - Farm on Smartphone”.
Chọn trồng rau công nghệ cao trên điện thoại, Afarm sẽ "cân" phần còn lại
Anh Phương tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM năm 2007. Sau khi ra trường, anh làm việc tại TP.HCM và có thời gian tham gia các dự án ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp.
Càng tiếp xúc, anh càng thấy nông nghiệp công nghệ cao có nhiều đất để làm. Người tiêu dùng cũng ngày càng quan tâm đến chuyện rau mình ăn được trồng ở đâu, chăm sóc thế nào.
“Trước kia tôi làm kỹ sư công nghệ thông tin, thường xuyên thiết kế phần mềm cho các dự án về nông nghiệp công nghệ cao. Qua nhiều lần tiếp xúc tôi nhận thấy những mô hình trồng rau công nghệ cao rất thú vị”, anh Phương kể.
Năm 2017, anh quyết định rời TP.HCM, trở về Đà Nẵng xây dựng Afarm tại xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang. Sau thời gian thử nghiệm, trang trại đi vào hoạt động với mô hình trồng rau thủy canh, ứng dụng công nghệ cao. Điều đặc biệt nằm ở chiếc điện thoại.
Khách hàng tải ứng dụng Afarm, chọn loại rau mình muốn trồng. Từ hạt giống, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch, quá trình sinh trưởng của luống rau được cập nhật trên ứng dụng. Đến lúc rau đủ tuổi, trang trại thu hoạch rồi giao tận nhà.
Có những khách hàng đăng ký gói 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng. Theo quy trình của Afarm, sau khoảng 39 ngày, khách bắt đầu nhận rau và tiếp tục được giao định kỳ.
Như vậy, khách hàng không cần có đất, cũng chẳng cần biết cách trồng rau. Họ chỉ cần chọn loại rau mình thích. Phần khó nhất để Afarm làm.
Anh Phương dựa vào đặc điểm sinh trưởng của từng loại rau để số hóa quy trình chăm sóc, đưa lên ứng dụng. Hệ thống có thể nhắc việc, theo dõi các thông số và hỗ trợ điều khiển một số khâu trong quá trình sản xuất.
Afarm không chỉ bán ý tưởng “trồng rau bằng điện thoại”. Phía sau ứng dụng là cả một quy trình sản xuất được kiểm soát khá chặt.
Trang trại đặt ra nguyên tắc “4 không”, gồm không giống biến đổi gen, không thuốc trừ sâu, không thuốc tăng trưởng và không thuốc hóa học. Rau được trồng trong nhà màng, chủ yếu là các loại rau ngắn ngày như cải, rau muống, xà lách, rau dền, rau thơm và dưa lưới.
Hệ thống tưới, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng được tự động hóa. Có lúc anh Phương đi xa, chỉ cần điện thoại có internet là vẫn có thể theo dõi vườn và điều chỉnh việc chăm sóc.
Nhờ trồng trong nhà màng và kiểm soát được điều kiện sản xuất, cây ít bị tác động bởi thời tiết, hạn chế sâu bệnh, phát triển đồng đều. Theo thông tin từ mô hình, tỷ lệ cây sống đạt trên 95%, năng suất cao hơn khoảng 1,5-3 lần so với cách trồng truyền thống.
Công nghệ cũng giúp giảm khá nhiều sức người. Thay vì phải đi từng luống để tưới, kiểm tra, một số khâu đã được tự động hóa.
Nhưng anh Phương nói làm nông không thể phó mặc hết cho máy móc. Người trồng vẫn phải nhìn cây, hiểu cây và xử lý khi có vấn đề.
Từ những khách hàng đầu tiên đến trang trại tiền tỷ
Những ngày đầu, Afarm không có nhiều khách. Người thân, bạn bè rồi một số cán bộ nông nghiệp ở Đà Nẵng là những người đầu tiên sử dụng và ủng hộ mô hình.
Từ 5-6 loại rau ban đầu, ứng dụng từng bước mở rộng lên hơn 40 loại rau, củ. Có thời điểm Afarm có hơn 200 khách hàng sử dụng sản phẩm.
Mô hình từng phải bù lỗ, nhưng điều khiến anh Phương có thêm động lực là khách hàng đã sử dụng thường có xu hướng gắn bó lâu dài.
Đến nay, Afarm có rau ăn lá và dưa lưới được chứng nhận OCOP 4 sao. Tư liệu mới nhất cho biết trang trại cung cấp khoảng 1,5 tấn rau mỗi tháng, doanh thu mỗi năm hơn 3 tỉ đồng và tạo việc làm cho lao động địa phương.
Không chỉ bán rau, Afarm còn mở hướng sang du lịch nông nghiệp. Học sinh, du khách có thể đến trang trại, xem quy trình sản xuất, tự tay gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch rau. Theo thông tin của mô hình, trang trại thu hút hơn 10.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm mỗi năm.
Công nghệ chỉ là một phần
Làm nông nghiệp công nghệ cao, theo anh Phương, không phải chuyện mua thật nhiều máy móc là thành công. Chi phí đầu tư ban đầu lớn, trong khi thị trường phải mất thời gian mới quen với cách mua rau mới.
Chính Afarm cũng từng trải qua giai đoạn khó khăn và bù lỗ. Nhưng thay vì mở rộng thật nhanh, anh Phương chọn cách đi từng bước: hoàn thiện quy trình, giữ khách hàng, mở thêm sản phẩm rồi tìm thêm đầu ra.
Sau cùng, công nghệ vẫn phải quay về chuyện rất đời thường: cây rau có tốt không, người mua có yên tâm không và sản phẩm có bán được hay không.
Anh Phương cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục mở rộng nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời kết hợp trang trại với du lịch cộng đồng để học sinh và du khách có thêm nơi trải nghiệm.
Từ một kỹ sư công nghệ thông tin, anh đã trở thành người trồng rau. Nhưng có lẽ Phương chưa bao giờ thực sự rời công việc cũ. Anh chỉ đem công nghệ từ văn phòng về nhà màng.
Ở đó, thay vì những dòng mã trên màn hình, anh nhìn vào những luống rau. Thay vì khách hàng tải một phần mềm để sử dụng dịch vụ, họ có thể nhìn thấy chính luống rau của mình lớn lên từng ngày.
.jpg)