VN-Index ‘thất thủ’, do tâm lý ăn xổi hay do ‘đạp trụ’?

VN-Index “thất thủ” do tâm lý ăn xổi: Diễn biến theo đồ thị hình Sin và việc “thỏa mãn” với mức lãi mỏng

Trong tuần giao dịch vừa qua (10-14/8), sự “thất thủ” của VN-Index đã phơi bày rõ nét tâm lý ăn xổi và chốt lời non của dòng tiền cá nhân trong nước. Biểu hiện của “hội chứng” này được thấy rõ qua cách thị trường vận hành và phản ứng ở từng phiên.

Nhìn chung, VN-Index vẫn chưa thể thoát khỏi trạng thái tăng giảm đan xen theo nhịp 1 phiên hoặc 2 phiên. Vào đầu tháng 8, chỉ số có nhịp phục hồi khá tích cực kéo VN-Index lên vùng 1.760-1.776 điểm. Tuy nhiên, thay vì được giữ vị thế để kỳ vọng một xu hướng tăng bền vững, các nhà đầu tư cá nhân có tâm lý “ăn chắc mặc bền” bằng cách mua nhanh bán vội. Nhà đầu tư không còn kỳ vọng ở mức lợi nhuận quá cao trong bối cảnh thị trường hiện tại, mà chấp nhận một mức lời vừa phải, có thể chỉ cần từ 3-5% trong một tuần hay trong 5-7 phiên là đã chốt lời.

Đồ thị diễn biến của chỉ số theo đó cũng liên tục trồi sụt theo dạng hình Sin (tăng giảm đan xen). Cứ sau 1-2 phiên tăng điểm, hàng về là chốt, áp lực chốt lời non lập tức xuất hiện ngay khi cổ phiếu vừa đủ chu kỳ T+, chấp nhận mức sinh lời rất mỏng (chỉ 3-5%) để hiện thực hóa lợi nhuận do nỗi sợ thị trường đảo chiều.

Dòng tiền từ chối mua đuổi (FOMO) giá cao, “cá mập” chỉ đứng nhìn

Đáng chú ý hơn nữa, những phiên tăng lại chính là những phiên thanh khoản có khuynh hướng sụt giảm nằm dưới mức trung bình 20 phiên. Dòng tiền nội ăn xổi từ chối mua đuổi ở vùng giá cao, và chỉ chực chờ thị trường kéo lên để bán, khiến các nhịp tăng thiếu hẳn bệ đỡ từ lực cầu trung - dài hạn. Tuy nhiên, khi thị trường chứng kiến những phiên xả hàng chốt lời mạnh, chỉ số VN-Index bị kéo xuống, thanh khoản lại tăng mạnh so với những phiên VN-Index tăng điểm.

Thị trường diễn biến theo tình trạng như đề cập ở trên còn do sự thiếu vắng “bàn tay giữ nhịp” từ dòng tiền lớn. Các quỹ đầu tư tổ chức thường ưa thích sự tích lũy chặt chẽ. Khi thấy dòng tiền cá nhân chỉ lướt sóng “ăn đong” từng phiên, các dòng tiền lớn chọn giải pháp đứng ngoài quan sát thay vì tham gia mạnh vào thị trường để tránh các hệ lụy tiêu cực.

Có thể thấy, 2 phiên giao dịch 13-14/8 phản ánh rất rõ tình thế phe bán lướt sóng hoàn toàn làm chủ cuộc chơi và dễ dàng đạp đổ thành quả phục hồi của cả tuần chỉ trong 1-2 phiên “rũ bỏ”. Với 2 phiên “rũ bỏ” cổ phiếu nối tiếp nhau, VN-Index bị đạp giá mất đến hơn 64 điểm. VN-Index đã quá dễ dàng “quay xe” giảm mạnh về mức 1.729 điểm. Từ diễn biến này cho thấy, nếu dòng tiền trong nước tiếp tục bám vào việc “lướt sóng T+”, thị trường sẽ còn tiếp tục dễ tổn thương trước các nhịp rung lắc kỹ thuật, và các nhịp hồi phục diễn ra một cách bấp bênh.

“

Nhìn chung, quy mô giảm điểm trên diện rộng (với 511 mã “đỏ lửa” trên toàn thị trường trong ngày 14/8) cho thấy hiện tượng đạp trụ đã đạt được mục đích. Việc “hạ bệ” nhanh chóng các mã vốn hóa lớn đã kích hoạt dòng tiền lướt sóng của cá nhân phải bán tháo theo, tạo cơ hội cho dòng tiền lớn (Smart Money) ép giá tài sản về các vùng hỗ trợ thấp hơn nhằm tái cơ cấu dòng tiền.

“Đạp trụ” trở thành chiêu thức đạp giá phổ biến: Đạp trụ lớn để ép giá trụ vừa

Hiện tượng “đạp trụ để đạp giá” là chiêu thức gây sức ép hiệu quả nhất. Áp lực đè nặng lên các cổ phiếu vốn hóa lớn nhằm hạ chỉ số và kích hoạt làn sóng bán tháo diện rộng, đã diễn ra vô cùng rõ rệt trong tuần giao dịch vừa kết thúc.

Nhóm cổ phiếu Vingroup với 2 mã VIC và VHM chính là “tâm điểm” của chiêu thức đạp trụ này để “đè” chỉ số VN-Index xuống. Theo dữ liệu phân tích từ Báo cáo thị trường của ACBS, chỉ riêng nhóm cổ phiếu Vingroup (với 3 mã VIC, VHM, VPL) đã trực tiếp khiến VN-Index sụt giảm hơn 29 điểm trong tuần. Trong đó, riêng 2 mã VIC và VHM đã đóng góp vào VN-Index hơn 27,3 điểm giảm. Như vậy, nhóm cổ phiếu Vingroup đã chiếm tới gần 75% điểm số giảm của VN-Index trong tuần, trong đó riêng 2 mã VIC và VHM chiếm tới 70%.

Cùng với đó, khối ngoại cũng “góp sức” xả trụ dồn dập khiến cho các mã bluechips càng bị tổn thương và giảm giá. Trong tuần, khối ngoại đã bán ròng mạnh gần 2.200 tỉ đồng trên sàn HoSE. Trong đó, riêng phiên cuối tuần 14/8 khối này xả ròng 854 tỉ đồng. Dòng tiền ngoại tập trung rút ráo riết khỏi các “trụ đỡ” của thị trường, đứng đầu là VIC (bán ròng 480,27 tỉ đồng) và VHM (bán ròng 184,63 tỉ đồng). Việc ép giá sâu tại hai mã đầu ngành này đã bẻ gãy hoàn toàn nỗ lực chinh phục vùng cản tâm lý 1.800 điểm của VN-Index.

Trong tuần, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn VN30 “thất thủ” hoàn toàn khi ghi nhận trạng thái lệch pha nghiêm trọng với 28 mã giảm giá và chỉ vỏn vẹn 1 mã giữ được sắc xanh. Nhóm cổ phiếu Ngân hàng cũng liên tục bị ép giá. Hàng loạt cổ phiếu ngân hàng lớn bị khối nội và khối ngoại đồng loạt mang ra dẫn đến hạ giá. Các mã đầu ngành như VCB và BID đồng loạt giảm trên 1,5%, trong khi CTG giảm 2,18% và LPB mất 2,6%. Trong khi đó, nhóm cổ phiếu Năng lượng - Dầu khí còn bị đè giá mạnh hơn, đơn cử mã cổ phiếu BSR bị ép giảm sâu tới 4,34%, GAS lùi 2,44%.

Thế Lâm