Unitree trình làng robot hình người 'Superman' chạy nhanh hơn 'Tia chớp'

Dù chưa được kiểm chứng độc lập, màn trình diễn đặt ra câu hỏi lớn hơn về tốc độ phát triển của robot hình người và ranh giới an toàn khi những cỗ máy ngày càng mạnh, nhanh và linh hoạt.

Robot hình người “Superman” và cuộc đua vượt giới hạn con người

Usain Bolt vốn có biệt danh "Tia chớp" từng biến đường chạy 100 m thành sân khấu của riêng mình. Tại Berlin năm 2009, huyền thoại người Jamaica lập kỉ lục thế giới 9,58 giây, với tốc độ tối đa khoảng 12,2 m/giây. Giờ đây, một đối thủ hoàn toàn khác đang được đặt lên bàn cân với Bolt, đó là một robot hình người.

Unitree, công ty robot Trung Quốc, vừa công bố màn trình diễn của mẫu robot có tên “Superman”, gây chú ý với khả năng vận động được quảng bá là vượt qua những giới hạn thể chất của con người. Trong video đăng trên X, robot được cho là đạt tốc độ tối đa 12,66 m/giây, đồng thời thực hiện cú bật cao 2 m.

Nếu những con số này được xác minh độc lập, tốc độ tối đa của “Superman” sẽ cao hơn mức đỉnh khoảng 12,2 m/giây của Bolt trong cuộc đua lập kỉ lục thế giới năm 2009. Không chỉ tốc độ, khả năng bật cao của robot cũng gây chú ý. Mức 2 m được Unitree công bố cao hơn đáng kể so với kỉ lục bật cao tại chỗ của con người được đề cập trong màn trình diễn.

Tuy nhiên, đây vẫn là những tuyên bố từ nhà sản xuất và chưa phải các kỉ lục được cơ quan thể thao độc lập xác nhận. Unitree cho biết mẫu robot này mới được phát triển trong khoảng ba tháng và vẫn còn “dư địa đáng kể” để tiếp tục cải thiện trong những tháng tới.

Điều đáng chú ý nằm ở chính tốc độ phát triển đó. Một robot hình người chỉ cần vài tháng để đạt được những khả năng vận động vốn đòi hỏi hàng triệu năm tiến hóa ở con người đang cho thấy một hướng đi mới của ngành robot: Thay vì mô phỏng con người một cách đơn thuần, các kỹ sư đang tìm cách tạo ra những cỗ máy có thể vượt qua giới hạn sinh học của con người.

Màn trình diễn của “Superman” cũng xuất hiện đúng thời điểm Unitree chuẩn bị trở thành công ty robot đa năng hình người đầu tiên tại Trung Quốc đại lục niêm yết trên thị trường STAR, sau đợt IPO huy động hơn 904 triệu USD.

Đồng thời có thể coi đây như một màn thách thức các đối thủ khác trong làng robot hình người trước thềm một loạt sự kiện lớn. Hội nghị Robot Thế giới 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 23/8, quy tụ các chuyên gia và doanh nghiệp để thảo luận về những tiến bộ mới nhất. Ngay sau đó, Thế vận hội Robot Hình người Thế giới lần thứ hai sẽ khai mạc vào ngày 22/8.

Tại giải đấu đầu tiên năm ngoái, các robot của Unitree đã giành 4 huy chương vàng ở nội dung chạy 400 m, 1.500 m, 100 m vượt rào và tiếp sức 4x100 m.

Vì thế, câu hỏi “Superman” có thể chạy như Usain Bolt hay không không còn đơn thuần là một trò đùa công nghệ. Nó phản ánh một cuộc cạnh tranh mới, nơi robot được đưa vào những bài kiểm tra vốn trước đây chỉ dành cho vận động viên.

Nỗi lo robot hình người biến tướng thành robot tình dục

Khi Trung Quốc đưa robot hình người bước vào phòng khách

Từ kỉ lục thể thao đến bài toán an toàn

Dẫu vậy, việc robot chạy nhanh hơn con người không nhất thiết là vấn đề đáng lo nhất. Thách thức lớn hơn nằm ở việc một cỗ máy có khả năng vận động mạnh và tốc độ cao sẽ được kiểm soát như thế nào khi nó hoạt động trong môi trường thực tế.

Unitree từng vướng vào một số sự cố liên quan đến robot của mình. Trong một trường hợp hồi đầu năm, một robot tiên tiến do người điều khiển đã đá trúng vùng háng của người vận hành. Một màn trình diễn khác thậm chí khiến robot tát vào một đứa trẻ trong lúc thực hiện tiết mục nhảy.

Những sự cố như vậy có thể được xem là tai nạn trong một buổi trình diễn công nghệ. Nhưng khi robot hình người được đưa vào những môi trường có mức độ rủi ro cao hơn, hậu quả có thể hoàn toàn khác.

Một robot mạnh, nhanh và có khả năng tự chủ nếu gặp lỗi khi hỗ trợ người cao tuổi, chăm sóc trẻ em, làm việc trong bệnh viện, vận chuyển hàng hóa hoặc vận hành trong nhà máy có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

TS. Roman Yampolskiy, giáo sư và nhà khoa học máy tính tại Đại học Louisville, từng cảnh báo rằng một trục trặc ở robot biểu diễn có thể chỉ gây bối rối, nhưng lỗi tương tự trong robot an ninh, hệ thống giao hàng, phương tiện tự lái, trợ lí y tế hay máy móc công nghiệp có thể gây thương tích, thiệt hại tài sản hoặc tạo ra những chuỗi sự cố khó kiểm soát.

Đó cũng là nghịch lí của cuộc đua robot hình người. Người ta muốn robot ngày càng giống con người ở khả năng di chuyển, phản ứng và tương tác, nhưng lại kỳ vọng chúng phải an toàn hơn con người rất nhiều.

Cuộc đua tương lai có lẽ không còn chỉ là con người chạy nhanh đến đâu. Câu hỏi quan trọng hơn là: Chúng ta sẽ để robot chạy nhanh, mạnh và tự chủ đến mức nào trước khi khả năng kiểm soát và các tiêu chuẩn an toàn không còn theo kịp?

Bùi Tú