Nghịch lý Xuân Son trong chiến thắng 2-0 trước Thái Lan
Xuân Son rời sân khi tỉ số vẫn 0-0. Chỉ 11 phút sau, Việt Nam dẫn Thái Lan 2-0 bằng hai bàn của Hai Long và Quang Hải.
58 phút không bàn thắng của Xuân Son
Phút 58 trên sân Rajamangala, HLV Kim Sang-sik thay hai người cùng lúc. Thành Long nhường chỗ cho Quang Hải, Xuân Son được thay bằng Hai Long. Bốn phút sau, Hai Long mở tỷ số và đến phút 69, Quang Hải vô lê nâng tỉ số lên 2-0. Hai cầu thủ dự bị ghi hai bàn trong 7 phút, đưa Việt Nam từ thế trận chịu nhiều sức ép sang nắm lợi thế lớn trước trận lượt về.
Xuân Son rời sân mà không ghi bàn, không kiến tạo. Anh chỉ có hai cú sút xa chưa đủ gây khó cho thủ môn Kampon Phatomakkakul trong gần một giờ thi đấu. Với một tiền đạo bước vào chung kết cùng 5 bàn, ngang Đình Bắc ở vị trí dẫn đầu danh sách ghi bàn, màn trình diễn đó dễ tạo cảm giác anh đã bị hàng thủ Thái Lan khóa chặt.
Nhưng công việc Xuân Son thực hiện không chỉ nằm ở số bàn thắng. Tiền đạo số 12 liên tục tranh chấp trực diện, tì đè, giữ bóng và buộc các trung vệ Thái Lan theo sát. Thể hình cùng sức mạnh của anh kéo hàng phòng ngự chủ nhà vào những cuộc đấu tay đôi, tiêu hao thể lực trước khi Kim Sang-sik đổi cách tấn công.
Thái Lan kiểm soát phần lớn một giờ đầu và nhiều lần gây sức ép lên khung thành Patrik Lê Giang. Ở hướng ngược lại, các trung vệ chủ nhà phải liên tục va chạm với một trung phong mạnh về thể lực. Đến phút 58, Hai Long và Quang Hải xuất hiện với tốc độ, khả năng xâm nhập từ tuyến sau và cách di chuyển hoàn toàn khác.

Đòn tung hỏa mù của HLV Kim Sang-sik
Sau khi Xuân Son lập cú đúp giúp Việt Nam thắng Malaysia 2-0 ở bán kết lượt về ngày 19/8, Kim Sang-sik từng nói vui rằng học trò mới có 5 bàn và ông muốn tiền đạo này ghi thêm ba bàn vào lưới Thái Lan ở chung kết. Phát ngôn nhanh chóng được truyền thông nhắc lại trước chuyến làm khách tại Bangkok.
Thái Lan có đầy đủ lý do để đặc biệt dè chừng Xuân Son. Hai năm trước, chính anh ghi cả hai bàn trong chiến thắng 2-1 của Việt Nam trước Thái Lan ở chung kết lượt đi ASEAN Cup 2024. Tại giải năm nay, Xuân Son bước vào chung kết với 5 bàn, trong đó có ba bàn qua hai trận bán kết gặp Malaysia.
Nhìn lại trận đấu tại Rajamangala, lời tuyên bố về “ba bàn” lại có hiệu ứng như một đòn nghi binh. Thái Lan chuẩn bị cho Xuân Son như mối đe dọa lớn nhất, nhưng Kim Sang-sik không chờ tiền đạo số 12 ghi bàn bằng mọi giá. Sau gần một giờ bào mòn hàng thủ đối phương, ông rút Xuân Son, đưa Hai Long vào sân và đồng thời tung Quang Hải thay Thành Long.
Hai bàn thắng xuất hiện ngay sau sự thay đổi đó. Kim Sang-sik không đóng khung Xuân Son trong vai một “sát thủ” phải ở lại sân cho đến khi ghi bàn. Tiền đạo nguy hiểm còn có thể kéo người, ghim trung vệ và buộc đối thủ tiêu tốn sức lực trước khi những đồng đội sung sức được tung vào.

Xuân Son bào mòn hàng thủ, Hai Long và Quang Hải lập công
Bàn mở tỉ số phản ánh rõ cách Việt Nam chuyển trạng thái tấn công. Từ đường chuyền dài của Văn Hậu, Đình Bắc giữ bóng rồi đánh gót để Hai Long băng lên dứt điểm. Hàng thủ Thái Lan vừa trải qua gần một giờ đối đầu trực diện với Xuân Son lại phải xử lý một cầu thủ có cách di chuyển khác hẳn.
Bảy phút sau, Hoàng Hên đưa bóng sang phía đối diện để Quang Hải vô lê ở góc hẹp nâng tỉ số lên 2-0. Trong khoảng thời gian rất ngắn, các hậu vệ chủ nhà phải chuyển từ chống một trung phong thiên về sức mạnh sang theo những cầu thủ nhỏ hơn, nhanh hơn và xuất hiện từ nhiều hướng. Kim Sang-sik thay hai người nhưng cũng thay luôn cách hàng công Việt Nam gây sức ép.
Cách sử dụng Xuân Son trong hai trận liên tiếp càng cho thấy sự linh hoạt. Ở bán kết lượt về gặp Malaysia, anh vào sân từ ghế dự bị rồi ghi hai bàn. Trước Thái Lan, Xuân Son đá chính gần một giờ, làm công việc nặng về tranh chấp trước khi Hai Long và Quang Hải vào sân giải quyết trận đấu.
Xuân Son đang được sử dụng như một quân bài chiến thuật thay vì mặc định phải chơi đủ 90 phút. Anh có thể vào sân khi đối phương xuống sức để tận dụng sức mạnh và khả năng ghi bàn, hoặc xuất phát từ đầu để ghim trung vệ, bào mòn hàng thủ rồi nhường chỗ cho một phương án khác.

Lượt về sẽ là bài toán khó hơn cho Thái Lan
Nghịch lý tại Rajamangala không nằm ở chuyện Việt Nam đá hay hơn khi Xuân Son rời sân. Nó cho thấy đội tuyển đã có thêm cách sử dụng chân sút từng giành danh hiệu Vua phá lưới và Cầu thủ xuất sắc nhất ASEAN Cup 2024. Anh vẫn là mối đe dọa lớn, nhưng Việt Nam không còn phải chờ Xuân Son tự mình giải quyết trận đấu.
Hai Long, Quang Hải, Đình Bắc và Hoàng Hên giúp Kim Sang-sik có thêm hướng tấn công khi đối phương tập trung quá nhiều vào Xuân Son. Trận lượt đi đã cho Thái Lan thấy một thế khó: dành nhiều sức khóa tiền đạo số 12 chưa đủ, bởi sau gần một giờ chống đỡ họ còn phải đối diện những cầu thủ sung sức từ ghế dự bị.
Trận lượt về tại Mỹ Đình ngày 26/8 có thể khiến hàng thủ Thái Lan vất vả với Xuân Son nhiều hơn. Cách biệt hai bàn buộc đội khách phải đẩy đội hình cao nếu muốn lật ngược tình thế, đồng nghĩa khoảng trống phía sau hàng phòng ngự sẽ lớn hơn so với tại Rajamangala. Đó là không gian phù hợp với sức mạnh, tốc độ và khả năng càn lướt của Xuân Son.
Tại Bangkok, Kim Sang-sik nói Xuân Son sẽ ghi ba bàn nhưng cuối cùng dùng anh để bào mòn hàng thủ trước khi Hai Long và Quang Hải tung đòn quyết định. Đến Mỹ Đình, khi Thái Lan buộc phải dâng cao, tiền đạo không ghi bàn ở lượt đi hoàn toàn có thể trở lại với vai trò quen thuộc nhất: người kết thúc.

