Apple Music trong cuộc đua minh bạch hóa nhạc AI
Apple Music sẽ triển khai nhãn nhận diện các ca khúc có sự tham gia đáng kể của AI vào cuối năm nay, trong bối cảnh nội dung do AI tạo ra ngày càng xuất hiện nhiều trên các nền tảng nghe nhạc trực tuyến.
Apple Music sẽ triển khai nhãn nhận diện các ca khúc có sự tham gia đáng kể của AI vào cuối năm nay, trong bối cảnh nội dung do AI tạo ra ngày càng xuất hiện nhiều, Apple Music chuẩn bị gắn nhãn đối với những ca khúc được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Trong email gửi các đối tác trong ngành âm nhạc ngày 20/8, nền tảng cho biết tính năng này sẽ được triển khai vào cuối năm nay, nhưng chưa công bố thời điểm cụ thể.
Theo Apple Music, các nhà cung cấp nội dung sẽ phải sử dụng AI Transparency Tags trong những trường hợp AI được dùng để tạo ra một phần đáng kể nội dung, bao gồm cả những ca khúc được tạo bởi các nền tảng AI. Công ty định nghĩa nội dung do nền tảng AI tạo ra là những sản phẩm chủ yếu được hình thành từ một dịch vụ AI tạo sinh.
Điều này có nghĩa là người nghe Apple Music sẽ có thêm một dấu hiệu để nhận biết liệu ca khúc họ đang nghe có được tạo ra với sự tham gia đáng kể của AI hay không.

Từ tự nguyện sang bắt buộc
Động thái mới được Apple Music triển khai vài tháng sau khi nền tảng đưa vào sử dụng hệ thống AI Transparency Tags hồi tháng 3.
Ở giai đoạn đầu, các hãng thu âm và nhà phân phối có thể sử dụng nhãn này để khai báo những nội dung được tạo ra đáng kể bằng AI khi tải lên nền tảng. Với chính sách mới, những thông tin này sẽ được hiển thị dưới dạng nhãn trên Apple Music và trở thành yêu cầu đối với các nhà cung cấp nội dung.
Apple Music chưa cho biết cụ thể cách thức kiểm tra hay chế tài đối với các trường hợp không khai báo.
Đây là một nét đáng chú ý, bởi việc xác định mức độ sử dụng AI trong một ca khúc không phải lúc nào cũng đơn giản. Một bài hát có thể sử dụng AI ở nhiều công đoạn khác nhau, từ viết lời, sáng tác giai điệu, tạo giọng hát đến sản xuất âm thanh. Apple Music hiện mới nêu nguyên tắc rằng AI phải được khai báo khi được sử dụng để tạo ra “một phần đáng kể” nội dung, nhưng chưa công bố tiêu chí cụ thể để xác định ngưỡng này.
Cuộc đua minh bạch hóa nhạc AI
Apple Music không phải nền tảng phát trực tuyến duy nhất bắt đầu siết quản lý nội dung AI.
Đầu tháng 8, Spotify thông báo sẽ sớm gắn nhãn đối với nghệ sĩ AI trên nền tảng. Những nghệ sĩ này sẽ không xuất hiện trong các đề xuất biên tập hoặc thuật toán của Spotify.
Cách tiếp cận của Spotify có điểm khác Apple Music. Nhãn của Spotify chủ yếu được gắn vào hồ sơ nghệ sĩ, thay vì trực tiếp xác định từng ca khúc. Spotify cũng đã triển khai tính năng cho phép gắn nhãn bài hát AI từ tháng 4, nhưng việc khai báo đối với từng ca khúc khi đó vẫn mang tính tự nguyện.
Sự khác biệt này cho thấy ngành streaming vẫn đang tìm cách xác định phương thức phù hợp để minh bạch hóa nội dung do AI tạo ra.
Trong khi đó, sức ép ngày càng lớn. Một sáng kiến do Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Mỹ (RIAA) và Liên đoàn Công nghiệp Ghi âm Quốc tế (IFPI) dẫn đầu gần đây đã kêu gọi các nền tảng streaming bổ sung nhãn AI theo cách tương tự việc đánh dấu các ca khúc có nội dung nhạy cảm.
Nhạc AI đang tràn vào các kho nhạc
Đằng sau việc Apple Music thay đổi chính sách là một vấn đề lớn hơn: khối lượng nhạc do AI tạo ra đang tăng nhanh.
Theo Oliver Schusser, người phụ trách Apple Music, hơn 1/3 số ca khúc mới được tải lên nền tảng mỗi tháng là sản phẩm do AI tạo ra. Tuy nhiên, tỉ lệ sử dụng những ca khúc AI này thực tế chưa đến 1%.
Khoảng cách giữa số lượng nội dung được tạo ra và mức độ người nghe thực sự sử dụng chúng là điểm đáng chú ý.
AI có thể giúp tạo ra một lượng lớn ca khúc trong thời gian ngắn, nhưng việc được đưa lên nền tảng không đồng nghĩa với việc những ca khúc đó có người nghe. Khi nguồn cung tăng mạnh, các nền tảng phải đối mặt với bài toán phân biệt nội dung thật, nội dung AI, nội dung có chất lượng và những sản phẩm được tạo ra chủ yếu nhằm khai thác hệ thống phân phối.
Apple Music cũng đang xử lý vấn đề gian lận và thao túng lượt phát trực tuyến. Đầu năm nay, công ty đã tăng gấp đôi mức phạt đối với những trường hợp bị phát hiện gian lận lượt nghe. Theo Schusser, sự gia tăng của nội dung AI là một trong những yếu tố dẫn đến quyết định này.
Vấn đề vì thế không chỉ là người nghe có muốn biết bài hát được tạo bằng AI hay không.
Đó còn là câu chuyện về tiền bản quyền, lượt nghe, khả năng xuất hiện trong các danh sách đề xuất và mức độ công bằng giữa nghệ sĩ con người với nội dung được tạo ra hàng loạt bằng máy.
Người nghe sẽ biết mình đang nghe gì
Việc gắn nhãn không đồng nghĩa với việc Apple Music ngăn chặn nhạc AI. Ngược lại, nền tảng đang cho phép nội dung tồn tại nhưng cung cấp thêm thông tin để người nghe nhận biết nguồn gốc của nó.
Đây có thể trở thành một phần quen thuộc trong trải nghiệm nghe nhạc, tương tự cách các nền tảng đã gắn nhãn nội dung nhạy cảm hoặc cung cấp thông tin về nghệ sĩ và bản quyền. Nhưng hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc nhiều vào cách Apple Music triển khai.