Vàng, tiền mã hóa cùng tăng mạnh: Tín hiệu trú ẩn hay cơn sốt đầu cơ?

Tuy nhiên, theo Matthew Bishop, cây bút của Observer, không nên vội xem đà tăng của tiền số là dấu hiệu cho thấy Bitcoin đã trở thành "vàng kĩ thuật số". Những diễn biến chính sách tại Mỹ và yếu tố đầu cơ đang đóng vai trò không nhỏ trong cơn sốt này.

Vàng phát tín hiệu cảnh báo, nhưng Bitcoin chưa phải "vàng kĩ thuật số"

Matthew Bishop cho rằng đà tăng mạnh của vàng cần được xem xét nghiêm túc, bởi kim loại quý này đã đóng vai trò tài sản trú ẩn trong hàng trăm năm. Khi nhà đầu tư lo ngại về những rủi ro tài chính, địa chính trị hoặc lạm phát, vàng thường là một trong những nơi đầu tiên họ tìm đến.

Trong tuần, giá vàng tăng khoảng 5%, lên hơn 4.600 USD/ounce. Diễn biến này diễn ra khi thị trường ngày càng quan tâm đến sức khỏe của thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ. Nợ chính phủ Mỹ đã vượt 40.000 tỉ USD lần đầu tiên, hơn gấp đôi so với một thập kỉ trước, trong khi lạm phát vẫn ở mức cao.

Theo Bishop, những tín hiệu từ thị trường trái phiếu Mỹ đặc biệt đáng chú ý. Lợi suất trái phiếu chính phủ kì hạn dài tăng đang khiến Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent lo ngại. Chính quyền Mỹ đã có những động thái nhằm giảm áp lực trên thị trường, trong đó có việc can thiệp để hỗ trợ đồng yen, qua đó hạn chế nguy cơ Nhật Bản phải bán lượng lớn trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nắm giữ.

Washington cũng tăng gấp đôi quy mô chương trình mua lại trái phiếu chính phủ Mỹ kì hạn dài, đồng thời tài trợ hoạt động này bằng cách vay thêm nợ ngắn hạn. Theo Bishop, việc phải sử dụng những biện pháp như vậy hiếm khi có thể được xem là dấu hiệu của sức khỏe tài chính mạnh.

Tuy nhiên, ông cho rằng các "hồi chuông cảnh báo" từ vàng chưa thực sự vang lên ở mức cao nhất. Giá vàng hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với mức kỉ lục hơn 5.600 USD/ounce hồi tháng 1.

Điều đó đặt ra một câu hỏi quan trọng: Nếu nhà đầu tư thực sự đang chạy khỏi những tài sản rủi ro để tìm nơi trú ẩn, tại sao Bitcoin và những đồng tiền số mang tính đầu cơ cao lại cùng tăng mạnh?

Bitcoin tăng gần 25% trong tuần, vượt 78.500 USD, trong khi Dogecoin (đồng tiền số từng nổi tiếng nhờ sự ủng hộ mang tính hài hước của Elon Musk) tăng hơn một phần ba, trở thành một trong những tài sản tăng mạnh nhất tuần theo Coinbase.

Bishop cho rằng diễn biến của Dogecoin là một dấu hiệu quan trọng. Một tài sản mang đậm tính meme và đầu cơ như Dogecoin tăng mạnh không dễ dàng được giải thích bằng câu chuyện "trú ẩn an toàn". Nó cho thấy đợt tăng giá tiền số đang được thúc đẩy bởi những yếu tố khác, bên cạnh nỗi lo về thị trường tài chính.

Đặc biệt, Bitcoin vẫn chưa có lịch sử đủ dài để chứng minh khả năng hoạt động như vàng trong những thời kì khủng hoảng. Dù ngành công nghiệp tiền số từ lâu tìm cách quảng bá Bitcoin như "vàng kĩ thuật số", Bishop cho rằng chưa có bằng chứng lịch sử thuyết phục để khẳng định tài sản này thực sự là nơi trú ẩn an toàn.

Bitcoin hiện cũng còn cách rất xa mức kỉ lục hơn 126.000 USD được thiết lập vào cuối năm ngoái.

Mất sạch tài sản khi mang hết tiền mã hóa đem thế chấp

Tiền mã hóa biến động mạnh, nhà đầu tư Việt Nam cần thận trọng điều gì?

Chính sách của Mỹ có thể đang tiếp thêm nhiên liệu cho tiền mã hóa

Một yếu tố khác khiến Bishop thận trọng với cách giải thích rằng Bitcoin tăng giá đơn thuần vì nhà đầu tư tìm kiếm tài sản trú ẩn là những thay đổi chính sách tại Mỹ.

Trong tuần, Paul Atkins, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm, đề xuất các quy định mới liên quan đến việc bán tiền số cho công chúng. Trong một bài phát biểu, Atkins đồng thời kêu gọi ủng hộ những đổi mới trong công nghệ tài chính.

Nhà Trắng cũng đặt mục tiêu thông qua Đạo luật Clarity, một đạo luật được thiết kế theo hướng thân thiện hơn với ngành tiền số, vào giữa tháng 9 sau khi dự luật gặp khó khăn tại Quốc hội.

Những thay đổi này tạo ra một môi trường chính sách thuận lợi hơn cho thị trường tiền số và có thể thúc đẩy kì vọng của nhà đầu tư. Vì vậy, theo Bishop, đà tăng của Bitcoin không thể tách rời khỏi những diễn biến chính trị và pháp lý đang diễn ra tại Washington.

Mối liên hệ giữa chính quyền Trump và ngành tiền số càng khiến câu chuyện trở nên phức tạp. Theo Bishop, Tổng thống Trump cho biết đã kiếm được hơn 1 tỉ USD từ các hoạt động liên quan đến tiền số trong năm đầu tiên trở lại Nhà Trắng.

Ngày 14/8, một cơ quan quản lý Mỹ được cho là đã cấp chấp thuận sơ bộ giấy phép ngân hàng cho World Liberty Financial, doanh nghiệp tiền số chủ chốt của gia đình Trump.

Bishop cho rằng việc một doanh nghiệp tư nhân có quan hệ gần gũi với gia đình tổng thống có khả năng nhận được sự hỗ trợ ở cấp liên bang đặt ra những câu hỏi lớn về xung đột lợi ích. Theo ông, trong một môi trường chính trị bình thường hơn, riêng khả năng này có thể đã đủ để làm suy giảm niềm tin vào chính phủ Mỹ.

Những yếu tố đó khiến câu chuyện về vàng và Bitcoin trở nên phức tạp hơn nhiều so với một cuộc chạy trốn đơn giản khỏi rủi ro.

Vàng có lịch sử hàng trăm năm với vai trò tài sản trú ẩn và vì thế mức tăng giá của kim loại quý là tín hiệu mà thị trường cần quan tâm. Bitcoin lại đang chịu tác động đồng thời từ chính sách, kì vọng về quy định, tâm lý đầu cơ và sự phát triển của ngành công nghiệp tiền số.

Theo góc nhìn của Bishop, việc cả vàng và tiền số cùng tăng không nhất thiết có nghĩa nhà đầu tư đang nhìn nhận chúng như những tài sản tương đương. Với vàng, thị trường có thể đang phát đi tín hiệu về những lo ngại thực sự đối với sức khỏe tài chính Mỹ. Với Bitcoin và đặc biệt là những đồng tiền như Dogecoin, đà tăng có thể phản ánh nhiều hơn sự kết hợp giữa kì vọng chính sách và tâm lý chấp nhận rủi ro.

Vì vậy, thay vì coi đợt tăng giá hiện tại là bằng chứng Bitcoin đã trở thành "vàng kĩ thuật số", nhà đầu tư có lẽ cần nhìn vào những gì đang diễn ra phía sau thị trường: nợ công Mỹ tăng nhanh, lợi suất trái phiếu chịu áp lực, lạm phát chưa được kiểm soát hoàn toàn và Washington đang chuyển sang một lập trường thân thiện hơn với tiền số.

Đó là một tổ hợp có thể tiếp tục hỗ trợ giá tài sản trong ngắn hạn, nhưng cũng cho thấy ranh giới giữa tài sản trú ẩn và tài sản đầu cơ vẫn còn rất rõ ràng.

Bùi Tú