TP.HCM xem xét thành lập phường từ 29 xã, mở rộng không gian phát triển đô thị

TP.HCM xem xét thành lập phường từ 29 xã

Ngày 27/8, kỳ họp thứ tư HĐND TP.HCM khóa XI khai mạc với khối lượng nội dung lớn, trải rộng từ ngân sách, đầu tư, đất đai, hạ tầng đến tổ chức chính quyền, an sinh xã hội, môi trường, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Một trong những nội dung đáng chú ý là Đề án thành lập các phường trên cơ sở nguyên trạng 29 xã hiện nay.

Theo tài liệu trình kỳ họp, 29 xã đủ điều kiện được rà soát gồm An Nhơn Tây, Bà Điểm, Bình Chánh, Bình Hưng, Bình Lợi, Bình Mỹ, Cần Giờ, Củ Chi, Đông Thạnh, Hiệp Phước, Hóc Môn, Hưng Long, Nhà Bè, Phú Hòa Đông, Tân An Hội, Tân Nhựt, Tân Vĩnh Lộc, Thái Mỹ, Vĩnh Lộc, Xuân Thới Sơn, Bàu Bàng, Bắc Tân Uyên, Châu Pha, Đất Đỏ, Hồ Tràm, Long Điền, Long Hải, Long Sơn và Ngãi Giao.

Việc xây dựng đề án nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị trong giai đoạn phát triển mới, mở rộng không gian phát triển, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng cung ứng dịch vụ công. Theo quy định, việc thành lập phường phải đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên, quy mô dân số, quy hoạch, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị.

Nội dung này được đặt trong bối cảnh TP.HCM đang khẩn trương cụ thể hóa các chủ trương, cơ chế và chính sách mới sau sắp xếp. Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh cho biết kỳ họp xem xét nhiều chính sách có tác động lớn đến ngân sách, môi trường đầu tư cũng như quyền và lợi ích của người dân, doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh thành phố phải tháo gỡ điểm nghẽn, khai thác không gian phát triển mới và nâng cao năng lực quản trị đô thị.

Kỳ họp xem xét 41 dự thảo nghị quyết, gồm 16 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 25 dự thảo nghị quyết cá biệt. Trong nhóm chính sách huy động và sử dụng nguồn lực, HĐND thành phố xem xét việc thành lập và xác định vốn điều lệ ban đầu của Quỹ Phát triển đất Thành phố, danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán hợp đồng BT, chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ đối với nhân sự Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM cùng một số cơ chế chi ngân sách.

Ở nhóm đầu tư hạ tầng và chỉnh trang đô thị, HĐND xem xét, quyết định hoặc điều chỉnh chủ trương đầu tư nhiều công trình quan trọng như cầu Phú Mỹ 2, đường Trục Đông - Tây, các tuyến giao thông liên kết, dự án cải tạo kênh rạch và chỉnh trang đô thị.

Theo ông Võ Văn Minh, yêu cầu đặt ra không chỉ là triển khai các quy định mới đúng thời hạn mà còn phải nhanh chóng chuyển hóa những cơ chế, chính sách và thẩm quyền mới thành nguồn lực, động lực phát triển, đồng thời không để phát sinh khoảng trống pháp lý. “Thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều”, ông nhấn mạnh, thành phố vừa phải hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu kinh tế - xã hội, vừa đưa nhanh chính sách mới vào thực tiễn và chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo trong tương lai.

Luật Phát triển đô thị, hạ tầng và phân cấp tạo động lực mới cho TP.HCM

Tại kỳ họp, đại biểu Nguyễn Trần Phượng Trân cho rằng việc HĐND TP.HCM xem xét nghị quyết quy định về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị thể hiện sự chủ động của thành phố. Bà đề nghị UBND TP.HCM và các sở, ngành sớm nghiên cứu, trình HĐND ban hành những văn bản thuộc thẩm quyền để kịp triển khai khi luật có hiệu lực từ ngày 1-10.

Theo đại biểu, Luật Phát triển đô thị đã trao thêm nhiều thẩm quyền cho TP.HCM, trong đó có việc ban hành nghị quyết quy định trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết một số thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, ứng dụng khoa học - công nghệ. Vì vậy, các văn bản hướng dẫn cần được xây dựng theo hướng dễ tiếp cận, dễ thực hiện đối với cơ quan, đơn vị, người dân và doanh nghiệp.

Trao đổi với các đại biểu, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết định hướng phát triển thành phố trong thời gian tới được xác định trên cơ sở Nghị quyết Đại hội lần thứ nhất Đảng bộ TP.HCM, với ba đột phá chiến lược gồm phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; đột phá về thể chế và phát triển nguồn nhân lực.

Cùng với đó là những nhiệm vụ trọng tâm nhiệm kỳ mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo TP.HCM, trong đó đặt yêu cầu giải quyết bốn điểm nghẽn đang tồn tại để tạo động lực phát triển thành phố. Từ những cơ sở này, thành phố định hướng phát triển giao thông theo hướng tăng cường kết nối liên vùng, đẩy nhanh các dự án có khả năng tạo trục kết nối mới và hỗ trợ xử lý các vấn đề lớn như ùn tắc giao thông, ngập nước và ô nhiễm môi trường.

Chủ tịch UBND TP.HCM cho rằng Trung ương hiện đã tạo hành lang thể chế khá thông thoáng cho các địa phương, trong đó có TP.HCM, thể hiện qua các quy định mới trong Luật Phát triển đô thị. Vấn đề quan trọng còn lại là năng lực thực thi, sự chủ động trong triển khai, hiệu quả thực hiện và khả năng tạo ra những sản phẩm cụ thể.

Ông đề nghị các xã, phường chủ động đề xuất những nội dung thuộc thẩm quyền, nhất là các vấn đề liên quan đến tự chủ tài chính và nguồn thu được để lại. Khi địa phương có đề án rõ ràng, cụ thể, bảo đảm cơ sở pháp lý, cơ sở chính trị và khả năng thực thi, UBND thành phố sẽ xem xét, chỉ đạo các quyết sách phục vụ phân cấp.

Ở góc độ quản trị, khi một xã đạt mức độ đô thị hóa cao nhưng cơ chế quản lý vẫn chủ yếu theo mô hình nông thôn, khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và công cụ điều hành có thể ngày càng lớn. Vì vậy, việc xem xét thành lập phường cần đi cùng rà soát quy hoạch, hạ tầng, nguồn lực cán bộ, năng lực tài chính và nhu cầu dịch vụ của từng địa bàn, tránh cách làm đồng loạt chỉ dựa trên tiêu chí hình thức.

Mặt khác, danh sách 29 xã trải trên nhiều khu vực có đặc điểm phát triển rất khác nhau. Có nơi chịu sức ép đô thị hóa mạnh, dân số tăng nhanh, hạ tầng cần nâng cấp gấp; có nơi còn tỷ trọng đất nông nghiệp hoặc không gian sinh thái lớn. Điều này đòi hỏi quá trình xây dựng đề án phải đánh giá kỹ điều kiện thực tế, bảo đảm mỗi phương án chuyển đổi đều có cơ sở và lộ trình phù hợp.

Việc HĐND TP.HCM đồng thời xem xét đề án thành lập phường, các dự án hạ tầng lớn, cơ chế tài chính, chính sách phân cấp và việc triển khai Luật Phát triển đô thị cho thấy thành phố đang xử lý nhiều lớp vấn đề cùng lúc. Điểm chung của các quyết sách này là yêu cầu tăng năng lực quản trị và mở rộng không gian phát triển sau sắp xếp.

Nếu được triển khai đồng bộ, việc tổ chức lại đơn vị hành chính, đầu tư hạ tầng và mở rộng phân cấp có thể tạo thêm dư địa cho các địa bàn phát triển nhanh hơn.

Nguyễn Tuyết