Bỏ nghề kỹ sư AI, chàng trai về quê trồng lan mong kiếm tiền tỉ mỗi năm
Ở tuổi 28, Pushpak Sahu từng có công việc đáng mơ ước tại Mumbai với vai trò kỹ sư trí tuệ nhân tạo (AI) của PwC. Nhưng sau hai năm trong thế giới doanh nghiệp, anh quyết định từ bỏ sự nghiệp công nghệ.
Trở về quê nhà Chhattisgarh, Sahu khởi nghiệp bằng một mô hình tưởng như rất khác thời đại số: Trồng hoa lan không cần đất. Kết hợp công nghệ với nông nghiệp, trang trại khí canh của Sahu hiện tạo doanh thu khoảng 340 USD mỗi tuần và được kì vọng đạt gần 51.000 USD (hơn 1,3 tỉ VNĐ) mỗi năm khi hoạt động hết công suất.
Từ kỹ sư AI ở Mumbai đến nông dân công nghệ cao
Trong thời đại mà AI đang trở thành một trong những lĩnh vực được săn đón nhất, việc một kỹ sư trẻ chủ động rời bỏ ngành công nghệ để về quê làm nông nghiệp có vẻ là một quyết định đi ngược xu hướng. Nhưng với Pushpak Sahu, đó lại là kết quả của một quá trình suy nghĩ kéo dài sau đại dịch COVID-19.
Sahu, 28 tuổi, hoàn thành bằng thạc sĩ về quy hoạch đô thị năm 2022, sau đó gia nhập PwC (PricewaterhouseCoopers) tại Mumbai với vị trí kỹ sư AI. Trong khoảng hai năm, anh làm việc trong môi trường doanh nghiệp, trước khi bắt đầu đặt câu hỏi về hướng đi lâu dài của mình.
“Sau COVID-19, tôi bắt đầu tự hỏi liệu mình có muốn dành phần đời còn lại để di chuyển giữa các thành phố và làm việc trong văn phòng hay không. Cha tôi cũng sắp nghỉ hưu, và tôi muốn trở về nhà, tự tạo dựng một thứ gì đó của riêng mình trước khi điều đó xảy ra”, Sahu chia sẻ.
Gia đình ủng hộ quyết định của anh. Ban đầu, Sahu nghĩ đến việc mở một nhà máy nhưng nhanh chóng nhận ra mô hình này đòi hỏi nguồn vốn quá lớn. Trong khi đó, gia đình anh có sẵn đất ở huyện Dhamtari, bang Chhattisgarh. Nông nghiệp vì thế trở thành lựa chọn dễ dàng và dễ hiểu.
Tuy nhiên, mảnh đất tổ tiên lại nằm ở khu vực thường xuyên bị ngập. Nếu canh tác theo phương pháp truyền thống, nước có thể trở thành trở ngại lớn.
Thay vì từ bỏ ý tưởng, Sahu dành gần một năm nghiên cứu các phương pháp canh tác trong môi trường được kiểm soát, từ thủy canh đến khí canh, trong khi vẫn tiếp tục công việc tại Mumbai.
Đầu năm 2024, anh hoàn thành thời gian báo trước ba tháng rồi chính thức nghỉ việc tại PwC, trở về Chhattisgarh. Thứ Sahu lựa chọn không phải là một trang trại truyền thống. Anh muốn xây dựng một mô hình nông nghiệp trong đó công nghệ đóng vai trò trung tâm. Và cây trồng được lựa chọn là hoa lan.
50.000 cây lan Thái Lan và trang trại không cần đất
Xây dựng trang trại lan công nghệ cao tại Chhattisgarh không hề đơn giản. Vào thời điểm đó, mô hình trồng cây trong nhà kính polyhouse vẫn chưa phổ biến tại bang này. Sahu gặp khó khăn trong việc tìm nhân công có kĩ năng cũng như vật tư xây dựng tại địa phương. Cuối cùng, anh phải đưa cả nhân công lẫn vật liệu từ Pune về.
Khoản đầu tư cho trang trại cũng không nhỏ. Sahu chi khoảng 63.400 USD để xây dựng một nhà kính rộng 1,5 acre, tương đương khoảng 6.070 m². Dự án nhận được hỗ trợ thông qua chương trình trợ cấp của Hội đồng Làm vườn quốc gia Ấn Độ (NHB).
Sau đó, anh nhập 50.000 cây lan Dendrobium từ Thái Lan. Tính cả chi phí vận chuyển và tái trồng, giá mỗi cây lên tới khoảng 0,97 USD. Nhưng điểm đặc biệt nhất của trang trại không nằm ở quy mô mà ở phương pháp canh tác.
Thay vì trồng lan trong đất, Sahu sử dụng khí canh (aeroponics). Với phương pháp này, bộ rễ cây được giữ trong không khí và nhận chất dinh dưỡng thông qua hệ thống phun sương. Đây là giải pháp đặc biệt phù hợp với vùng đất thường xuyên ngập nước của gia đình anh. Khi rễ cây không tiếp xúc trực tiếp với đất, vấn đề úng nước được giảm thiểu đáng kể.
Sahu sử dụng biochar, một loại vật liệu làm từ than gỗ, để hỗ trợ cây lan. Theo anh, mỗi cây sử dụng khoảng 1,5 kg biochar. Vật liệu này có độ bền rất cao và có thể tồn tại trong nhiều thập niên. “Rễ cây hấp thụ sương giàu dinh dưỡng được phun đều đặn, đồng thời hệ thống duy trì nhiệt độ và độ ẩm phù hợp”, anh giải thích.
Trang trại cũng không cung cấp một công thức dinh dưỡng duy nhất cho toàn bộ cây. Các tổ hợp phân NPK được điều chỉnh tùy theo giai đoạn phát triển, từ sinh trưởng, phát triển rễ cho tới ra hoa.
Đối với Sahu, chính việc kết hợp nhà kính, kiểm soát môi trường và phương pháp không dùng đất đã giúp anh giải quyết bài toán ngập lụt vốn khiến nông nghiệp truyền thống gặp khó khăn.
“Canh tác trên luống cao và phương pháp trồng không đất đã giúp tôi giải quyết hoàn toàn vấn đề ngập lụt”, anh nói. Sahu lựa chọn Dendrobium bởi đây là giống lan có nhu cầu khá ổn định trên thị trường hoa, đặc biệt phục vụ trang trí, sự kiện và các sản phẩm cắm hoa.
Một lợi thế khác là cây lan không phải loại cây chỉ cho thu hoạch trong một mùa. Sau thời gian đầu tập trung phát triển, cây có thể tiếp tục cho hoa trong nhiều năm.
Theo Sahu, một vườn lan Dendrobium có thể tiếp tục sản xuất trong khoảng 12 năm. Điều này khiến mô hình có thời gian hoàn vốn và thu hồi giá trị đầu tư dài hơn so với những cây trồng ngắn ngày, nhưng đổi lại có khả năng tạo dòng doanh thu kéo dài.
Mỗi tuần bán 1.000 cành hoa, hướng tới doanh thu gần 51.000 USD/năm
Sau giai đoạn đầu tư và xây dựng, mô hình của Sahu bắt đầu tạo ra dòng tiền. Hiện trang trại cung cấp khoảng 1.000 cành hoa lan mỗi tuần. Sản phẩm được đưa tới các thị trường bán buôn tại miền Đông và miền Trung Ấn Độ, trong đó có Kolkata, Bhubaneswar, Cuttack, Nagpur và Raipur.
“Mỗi tuần hiện chúng tôi gửi khoảng hai thùng. Mỗi thùng tạo doanh thu khoảng 158-170 USD. Vì vậy, doanh thu hàng tuần vào khoảng 317-340 USD”, Sahu cho biết.
Nếu duy trì mức này, doanh thu hiện tại tương đương khoảng 16.500-17.700 USD mỗi năm. Tuy nhiên, đây mới chỉ là giai đoạn trang trại chưa đạt công suất tối đa.
Khi toàn bộ khu trồng bước vào giai đoạn sản xuất ổn định, Sahu kì vọng doanh thu có thể đạt gần 51.000 USD/năm. Điều đáng chú ý là câu chuyện của Sahu không dừng lại ở việc biến một khu đất ngập nước thành trang trại hoa.
Từ một kỹ sư AI, anh đang trở thành người đào tạo về nông nghiệp công nghệ cao. Sahu bắt đầu hướng dẫn sinh viên và nông dân quan tâm đến nghề trồng hoa, quản lý nhà kính polyhouse và hệ thống khí canh.
Hành trình của anh vì thế tạo ra một nghịch lý thú vị: Sahu không thực sự quay lưng với công nghệ khi rời ngành AI. Anh chỉ chuyển công nghệ sang một lĩnh vực khác. Từ những thuật toán và hệ thống AI ở Mumbai, anh chuyển sang cảm biến, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, dinh dưỡng và phun sương tại trang trại quê nhà.
Sự thay đổi này cũng cho thấy nông nghiệp hiện đại không nhất thiết đối lập với công nghệ. Ngược lại, trong những điều kiện tự nhiên khắc nghiệt như đất thường xuyên ngập nước, công nghệ có thể giúp mở ra những mô hình sản xuất mà phương pháp truyền thống khó thực hiện.
Với Sahu, quyết định rời một công việc công nghệ ổn định không phải là từ bỏ tương lai để trở về quá khứ. Đó là cách anh mang những gì học được từ thế giới công nghệ vào mảnh đất của gia đình.