Hà Nội bớt ùn tắc từ xa, 'mắt thần' LED giúp người dân né điểm nghẽn
Sự xuất hiện của 36 màn hình LED điện tử tại các nút giao trọng điểm như Ngã Tư Sở, Trần Khát Chân… đang dần thay đổi thói quen cầm lái của người dân Hà Nội.
Hà Nội: Bật màn hình LED, mở luồng giao thông
Sau hơn một tháng chính thức đưa vào vận hành hệ thống 36 màn hình LED điện tử hiển thị thông tin giao thông theo thời gian thực, Công an TP. Hà Nội bước đầu ghi nhận những tín hiệu đảo chiều tích cực trong công tác điều phối luồng xe.
Việc công khai dữ liệu hạ tầng tức thì không chỉ giúp người dân chuyển từ thế thụ động sang chủ động chọn lựa lộ trình, mà còn tạo tiền đề cho một phương thức quản trị đô thị hiện đại: dùng dữ liệu để phân tán áp lực thay vì chỉ trông chờ vào những mảng bê tông mở rộng mặt đường.
Ghi nhận thực tế tại các nút giao trọng điểm vốn là "tọa độ đếm nhịp ùn tắc" của Thủ đô Hà Nội như Trần Khát Chân - Võ Thị Sáu, Ngã Tư Sở, Đại Cồ Việt - Giải Phóng hay Chùa Bộc - Tây Sơn cho thấy, hệ thống 36 màn hình LED điện tử cỡ lớn đã duy trì trạng thái vận hành liên tục và ổn định, giảm ùn tắc.
Thay vì các khẩu hiệu tuyên truyền chung chung, bề mặt màn hình hiển thị trực quan sơ đồ luồng tuyến, các dải màu phân định mật độ phương tiện, cảnh báo sự cố hạ tầng và đưa ra gợi ý lộ trình thay thế một cách ngắn gọn.
Toàn bộ dữ liệu này không hoạt động độc lập mà được truyền dẫn trực tiếp từ Trung tâm Điều khiển giao thông Hà Nội (Phòng Cảnh sát Giao thông - Công an TP.Hà Nội).
Thông qua mạng lưới camera giám sát mật độ cao kết hợp với các cảm biến thu thập dữ liệu vận tốc dòng xe, hệ thống tính toán tự động cập nhật diễn biến giao thông theo chu kì vài giây.
Khi một điểm nghẽn phát sinh tại đoạn tuyến phía trước, thông tin lập tức chuyển hóa thành các dòng cảnh báo trực quan trên màn hình đặt ở khoảng cách từ 200 đến 500 mét trước giao lộ, tạo ra khoảng đệm thời gian đủ để tài xế đưa ra quyết định chuyển hướng.
Sự hiện diện của hệ thống màn hình cảnh báo bước đầu giải quyết được điểm mù thông tin, nguyên nhân khiến hàng ngàn phương tiện vô tình dồn ứ vào các nút thắt cổ chai trong giờ cao điểm dù các tuyến đường song song vẫn còn khoảng trống hạ tầng.
Bước đệm cho hệ thống giao thông thông minh (ITS) toàn diện
Việc đưa thông tin thời gian thực ra không gian công cộng đã nhanh chóng tác động trực tiếp đến thói quen di chuyển của người tham gia giao thông lẫn góc nhìn của các chuyên gia quản lí đô thị.
Anh Nguyễn Văn Hùng, một tài xế xe công nghệ thường xuyên di chuyển qua khu vực Đống Đa và Thanh Xuân, chia sẻ về sự thay đổi trong trải nghiệm lái xe hàng ngày: "Trước đây, di chuyển qua Ngã Tư Sở hay trục Nguyễn Trãi vào khung giờ 17 - 18 giờ giống như một cuộc đánh cược. Dù có ứng dụng bản đồ cá nhân, việc vừa điều khiển xe máy vừa thao tác quan sát điện thoại rất nguy hiểm và không liên tục.
Hiện nay, nhìn từ xa thấy màn hình báo sắc đỏ kèm dải chữ cảnh báo hướng Nguyễn Trãi ùn tắc dài, tôi chủ động rẽ sớm sang tuyến đường trên cao hoặc chọn hướng Tây Sơn - Lăng Bác. Sự chủ động này giúp tiết kiệm ít nhất 15 đến 20 phút nhích từng mét trong khói bụi".
Ở góc độ chuyên môn, các chuyên gia giao thông đánh giá việc đưa dữ liệu thực vào điều tiết hành vi di chuyển là bước chuyển cần thiết từ giải pháp hạ tầng cứng sang hạ tầng mềm.
Đánh giá về mô hình này dưới góc độ quản lí đô thị, TS. Nguyễn Xuân Thủy (chuyên gia giao thông) cho rằng việc công khai dữ liệu giao thông theo thời gian thực là bước đi hạ tầng mềm cần thiết của một thành phố thông minh.
"Lâu nay chúng ta thường giải quyết ùn tắc bằng giải pháp cứng như mở rộng đường, xây cầu vượt, vốn tốn kém thời gian và chi phí. Việc ứng dụng công nghệ IoT và màn hình LED điều tiết từ xa chính là giải pháp hạ tầng mềm. Nó tác động trực tiếp vào hành vi của người lái xe, phân tán lưu lượng phương tiện trước khi chúng dồn cục tại một điểm. Việc giảm được 10 - 15% lượng xe dồn vào nút giao đúng thời điểm đã đủ để ngăn chặn một vụ ùn tắc kéo dài", vị chuyên gia này cho hay.
Theo đại diện Phòng Cảnh sát giao thông - Công an TP.Hà Nội, giai đoạn thử nghiệm 36 màn hình LED mới chỉ là bước khởi đầu trong lộ trình hiện đại hóa công tác chỉ huy và điều hành giao thông Thủ đô.
Dữ liệu từ Trung tâm Điều khiển không chỉ phục vụ việc hiển thị trên màn hình công cộng mà còn đang được kết nối đồng bộ với hệ thống đèn tín hiệu thông minh (có khả năng tự điều chỉnh chu kì đèn xanh/đèn đỏ theo mật độ xe thực tế) và ứng dụng giao thông trên di động.
Hiệu quả bước đầu từ 36 màn hình LED điện tử đã khẳng định tính đúng đắn của việc lấy công nghệ làm nòng cốt trong quản lí đô thị. Để tối ưu hóa hơn nữa, trong thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh vị trí đặt màn hình cho phù hợp tầm nhìn, đồng thời tăng cường các dạng biểu đồ trực quan giúp người đi đường dễ tiếp thu thông tin nhất chỉ trong 2 - 3 giây quan sát.
Việc chuyển đổi từ điều phối thủ công sang điều tiết bằng dữ liệu đang góp phần thay đổi diện mạo giao thông Hà Nội, hướng tới một hạ tầng đô thị an toàn, văn minh và thông suốt.
