Robot hình người bật chế độ Lý Tiểu Long đáp trả khách hàng khi bị tấn công
Một robot hình người tại cửa hàng điện tử ở Nga bất ngờ trở thành tâm điểm mạng xã hội sau khi dường như “đáp trả” một người vừa đẩy nó.
Khoảnh khắc kì lạ lập tức làm dấy lên những liên tưởng đến phim khoa học viễn tưởng, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng phản ứng của robot trước tác động từ con người.
Đoạn video ghi lại sự việc cho thấy một người đàn ông mặc áo phông đen tiến lại gần một robot hình người đang đứng bên trong cửa hàng. Sau đó, người này dùng tay đẩy vào thân robot. Chỉ ít giây sau, robot di chuyển một chân về phía người đàn ông, tạo cảm giác như đang thực hiện một cú đá.
Từ một cú đẩy đến màn “phản công” gây sốt mạng
Điểm khiến đoạn video trở nên đặc biệt là trình tự diễn ra rất giống một phản ứng có chủ đích của con người. Sau khi bị đẩy, robot nhanh chóng đưa chân về phía người đối diện, khiến nhiều người xem có cảm giác robot đang cố gắng “phản công”.
Một số bình luận trên mạng xã hội lập tức biến sự việc thành câu chuyện hài hước về ngày robot bắt đầu chống lại con người. “Cái tôi của con người thậm chí còn khiến robot phát điên”, một người dùng bình luận.
Người khác tiếp tục đẩy trò đùa đi xa hơn khi viết theo phong cách đối thoại với robot, hỏi rằng liệu nó có “cây cán bột” để đánh người hay không và robot thực sự thuộc về ai. Một bình luận khác cho rằng robot chỉ đơn giản đang tự vệ: “Đây là điều xảy ra khi bạn đẩy robot đi quá giới hạn; dù sao nó cũng có lòng tự trọng”.
Đáng chú ý, có người lại nhìn sự việc theo hướng triết học hơn. “Chúng ta nghĩ trí tuệ nhân tạo đang thử thách sự kiên nhẫn của mình, nhưng hóa ra chính chúng ta mới đang thử thách sự kiên nhẫn của chúng”, người này viết.
Những bình luận như vậy cho thấy sức hút của đoạn video không chỉ đến từ hành động bất thường của robot, mà còn từ cách con người hình dung về tương lai khi máy móc ngày càng có khả năng tương tác với môi trường và con người.
Dẫu vậy, việc robot đưa chân về phía khách hàng không đồng nghĩa với việc nó có cảm xúc, ý thức hay chủ động “tức giận”. Một chuyển động được lập trình sẵn, phản ứng tự động với cảm biến hoặc thao tác điều khiển từ xa đều có thể tạo ra hình ảnh tương tự. Đây cũng là lí do một bộ phận người xem tỏ ra hoài nghi trước đoạn video lan truyền.
Robot hình người thực sự “nổi giận” hay chỉ là một hệ thống được điều khiển?
Không phải tất cả người xem đều tin rằng robot đã tự mình quyết định phản ứng. Một người dùng thẳng thừng cho rằng những robot như vậy có thể được điều khiển bằng thiết bị từ xa và đặt nghi vấn về tính xác thực của câu chuyện được chia sẻ cùng video.
Nếu giả thuyết này đúng, màn “phản công” trong cửa hàng sẽ không phải bằng chứng cho thấy robot có khả năng tự bảo vệ hay phát triển cảm xúc. Nó đơn giản là kết quả từ hệ thống điều khiển hoặc chương trình vận hành của thiết bị.
Ngay cả trong trường hợp robot phản ứng hoàn toàn tự động, cũng cần phân biệt rõ giữa phản ứng được lập trình và hành vi có chủ đích. Robot hiện đại có thể sử dụng camera, cảm biến lực, cảm biến khoảng cách và các hệ thống trí tuệ nhân tạo để nhận biết con người hoặc thay đổi môi trường xung quanh. Khi phát hiện một tác động bất thường, phần mềm có thể kích hoạt một chuỗi chuyển động được thiết kế từ trước.
Với người xem, chuỗi hành động đó có thể trông giống như một phản ứng cảm xúc như bị đẩy, tức giận rồi “đá lại”. Nhưng bên trong hệ thống không nhất thiết tồn tại bất kì cảm giác tức giận hay ý thức tự vệ nào.
Một bình luận trên mạng xã hội thậm chí mô tả robot như thể nó đang cố kiềm chế cảm xúc trước khi “không thể chịu đựng thêm”. Cách diễn giải này mang tính hài hước nhiều hơn là một kết luận công nghệ, nhưng nó phản ánh một xu hướng ngày càng phổ biến là con người dễ gán cảm xúc và ý định cho những robot có ngoại hình, giọng nói và chuyển động giống con người.
Dù vậy, chính những tình huống như tại cửa hàng ở Nga cũng cho thấy một vấn đề thực tế đáng quan tâm. Khi robot hình người được đưa vào môi trường công cộng, chúng không chỉ cần thực hiện đúng nhiệm vụ mà còn phải xử lí an toàn những tương tác không lường trước từ con người.
Một khách hàng có thể chạm vào, đẩy, kéo hoặc cố tình gây nhiễu robot. Nếu hệ thống phản ứng bằng một chuyển động mạnh, nguy cơ gây thương tích hoặc tạo ra tình huống mất kiểm soát là điều các nhà sản xuất phải tính đến.