Robot hình người bước vào sân tennis thử sức với con người

Tennis là một bài kiểm tra khó đối với robot bởi môi trường thi đấu luôn thay đổi. Không giống những trò chơi diễn ra trên một bàn cờ kĩ thuật số với luật chơi và trạng thái được xác định rõ ràng, một trận tennis đòi hỏi robot phải xử lí hàng loạt biến số cùng lúc.

Khi robot hình người phải “đọc” trận đấu trong thời gian thực

Robot phải theo dõi quả bóng đang di chuyển với tốc độ cao, dự đoán quỹ đạo, xác định vị trí cần đứng, duy trì thăng bằng trong lúc chạy và đồng thời điều khiển cánh tay để thực hiện cú đánh chính xác.

Trong trận đánh đơn, robot có thể tự phán đoán hướng đi của bóng và lựa chọn cách phản ứng. Khi chuyển sang đánh đôi với vận động viên con người, bài toán trở nên phức tạp hơn khi robot phải phối hợp với đồng đội, thay đổi chiến thuật tùy tình huống và phản ứng trước những diễn biến nhanh trên sân.

Chính những yêu cầu đó biến tennis thành một phép thử đáng chú ý đối với embodied intelligence, hay trí tuệ hiện thân - lĩnh vực tập trung vào việc giúp AI tương tác với thế giới vật chất thông qua một cơ thể robot.

Với AI truyền thống, biết phải làm gì đôi khi đã là phần khó nhất. Nhưng với robot, quyết định đúng mới chỉ là bước đầu. Hệ thống còn phải biến quyết định đó thành chuyển động chính xác trong vài phần giây.

Galaxy General Robotics cho biết hệ thống điều khiển robot trong màn trình diễn kết hợp giữa khả năng ra quyết định cấp cao và điều khiển chuyển động cấp thấp.

Có thể hình dung robot có một “bộ não” phân tích tình huống trên sân và xác định cần phản ứng như thế nào, trong khi một “tiểu não” nhân tạo chịu trách nhiệm phối hợp các chuyển động của toàn thân, từ bước chân, giữ thăng bằng cho tới điều khiển vợt.

Để huấn luyện hệ thống, công ty kết hợp dữ liệu chuyển động của con người với các môi trường mô phỏng ảo. Trong thế giới ảo, nhiều tác nhân robot có thể thi đấu với nhau dưới những điều kiện khác nhau. Qua đó, hệ thống được rèn luyện các kĩ năng như duy trì những pha bóng liên tục, lựa chọn vị trí và quyết định cách đánh.

Robot hình người cử tạ đổ nhào, lao thẳng vào bàn giám khảo

Xem robot hình người vượt đường đua 16 chướng ngại vật

Sự thay đổi đáng kể trong hướng phát triển AI

Khoảng một thập niên trước, những hệ thống như AlphaGo gây chấn động khi đánh bại các kì thủ hàng đầu thế giới. Thành công đó chứng minh AI có thể suy luận và đưa ra quyết định trong những môi trường kĩ thuật số có quy tắc tương đối rõ ràng.

Nhưng thế giới thực khó hơn nhiều. Một robot không thể chỉ tính toán nước đi tối ưu rồi chờ đến lượt. Nó phải đồng thời quan sát môi trường, dự đoán diễn biến, di chuyển cơ thể và thực hiện hành động trong điều kiện không hoàn toàn có thể kiểm soát.

Một quả bóng tennis có thể đi lệch khỏi dự đoán, đối thủ có thể thay đổi hướng đánh, còn robot có thể mất thăng bằng nếu bước chân không được điều chỉnh kịp thời. Mỗi tình huống đòi hỏi sự phối hợp liên tục giữa nhận thức, ra quyết định và vận động.

Robot hình người vẫn còn khoảng cách đáng kể so với các vận động viên chuyên nghiệp. Tuy nhiên, màn trình diễn tại Bắc Kinh cho thấy chúng đang có khả năng xử lí những nhiệm vụ dài hơn, phức tạp hơn và giàu tính biến động hơn.

Với giới nghiên cứu embodied AI, những trận đấu như vậy không chỉ là màn trình diễn thuần công nghệ. Chúng là phép thử để đánh giá liệu robot có thể biến khả năng “hiểu” tình huống thành hành động vật lí đáng tin cậy hay không.

Nếu AI từng được thử thách bằng bàn cờ, sân tennis có thể trở thành một chiến trường mới. Ở đó, trí thông minh không chỉ được đo bằng câu trả lời đúng, mà còn bằng khả năng di chuyển đúng lúc, giữ thăng bằng và hành động chính xác trong một thế giới luôn thay đổi.