Tin vũ khí hôm nay 5/9: Nga tung Geran-5 mới về phía Kyiv, Ukraine đối mặt mối đe dọa gì?
Tin vũ khí hôm nay, Nga phóng UAV phản lực Geran-5 vào Kyiv từ cách khoảng 400 km; Mỹ muốn biến HIMARS thành bệ phóng săn tàu chiến; Hàn Quốc tính đưa máy bay tuần thám biển tới eo Hormuz.
Nga tung Geran-5 mới về phía Kyiv, Ukraine đối mặt mối đe dọa gì?
Nga tiếp tục sử dụng Geran-5, một trong những UAV tấn công phản lực mới nhất của nước này, nhằm vào Kyiv trong đêm 3/9. Theo Serhii Beskrestnov, cố vấn của Tổng thống Ukraine về công nghệ quốc phòng, Geran-5 đã xuất hiện trên bầu trời thủ đô Ukraine hai ngày liên tiếp và được phóng từ vị trí cách mục tiêu khoảng 400 km.
Geran-5 lớn và nhanh hơn đáng kể so với dòng Geran-2 sử dụng động cơ piston. Theo dữ liệu do Tổng cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine (HUR) công bố, UAV này dài khoảng 6,5 m, sải cánh 3,2 m, có khối lượng cất cánh tối đa 850 kg và mang đầu đạn khoảng 90 kg. Tốc độ hành trình đạt 450 - 600 km/h, tầm bay ước tính khoảng 950 km và trần bay tới 6.000 m.
Nguồn động lực là động cơ tuốc bin phản lực TELEFLY TF-TJ2000A của Trung Quốc với lực đẩy khoảng 200 kgf. HUR cũng xác định Geran-5 sử dụng hệ thống định vị vệ tinh Kometa-M12, dẫn đường quán tính SADRA/MINSOO và modem mạng MESH XK-F358. Thân dài, cánh thẳng và động cơ phản lực khiến nó có ngoại hình gần một tên lửa hành trình nhỏ hơn kiểu cánh tam giác quen thuộc của Geran-2.
Tốc độ là vấn đề lớn đối với phòng không Ukraine. Nếu bay ở 450 - 600 km/h, Geran-5 chỉ cần khoảng 40 - 53 phút để vượt quãng đường 400 km. Một Geran-2 bay khoảng 180 km/h sẽ mất hơn hai giờ cho quãng đường tương tự. Thời gian cảnh báo vì thế bị rút ngắn đáng kể, khiến các đơn vị phòng không có ít thời gian hơn để phát hiện, phân loại và đưa vũ khí đánh chặn vào vị trí.
Sức ép có thể còn tăng nếu Nga duy trì được tốc độ sản xuất hiện nay. Tình báo quốc phòng Ukraine cho Militarnyi biết Nga đang sản xuất khoảng 3.000 chiếc Geran-4 và Geran-5 cộng lại mỗi tháng, chủ yếu tại khu công nghiệp Alabuga ở Yelabuga. Con số này không có nghĩa Nga sản xuất riêng 3.000 Geran-5 mỗi tháng. Ảnh vệ tinh gần đây cũng cho thấy khu vực nhà máy tiếp tục được mở rộng.
Ukraine cũng đang tìm cách đối phó với mối đe dọa này. Cuối tháng 8, Kyiv cho biết đang thử nghiệm bốn mẫu UAV đánh chặn chuyên dùng để săn các dòng Geran trang bị động cơ phản lực. Thách thức lúc này là tìm ra cách hạ những mục tiêu bay nhanh gần như tên lửa hành trình nhưng vẫn không phải dùng tới các loại đạn phòng không đắt tiền.
Mỹ muốn biến HIMARS thành bệ phóng săn tàu chiến
Lục quân Mỹ đang đẩy nhanh chương trình PrSM Increment 2, biến tên lửa tấn công chính xác vốn chủ yếu dùng để đánh mục tiêu cố định thành vũ khí có thể săn tàu đang di chuyển. Ngày 3/9, cơ quan phụ trách chương trình hỏa lực tiến công của Lục quân Mỹ cho biết Increment 2 đã được chuyển sang cơ chế mua sắm tinh gọn của Bộ Quốc phòng Mỹ (MTA-RF), nhằm rút ngắn thời gian từ thử nghiệm tới trang bị cho đơn vị chiến đấu.
PrSM Increment 2 khác phiên bản đầu tiên chủ yếu ở đầu dò đa chế độ. Increment 1 được thiết kế để đánh mục tiêu có tọa độ xác định trước, trong khi Increment 2 có thể phát hiện và bám các mục tiêu đang di chuyển, trong đó có tàu chiến. Khả năng này đặc biệt quan trọng khi bắn xa hàng trăm kilômet, bởi một con tàu chạy 25 hải lý/giờ có thể di chuyển hơn 46 km chỉ sau một giờ.
Lockheed Martin lần đầu thử bay Increment 2 từ bệ HIMARS ngày 12/3/2026. Quả đạn bay khoảng 350 km, kích hoạt đầu dò mới và hoàn thành các mục tiêu thử nghiệm. Con số 350 km ở đây là cự li của lần bắn thử, chưa phải tầm bắn tối đa được công bố cho Increment 2.
Một lợi thế khác là Lục quân Mỹ không cần phát triển bệ phóng mới. PrSM dùng được trên cả M142 HIMARS và M270A2 đang có trong biên chế. Mỗi cụm phóng chứa được hai PrSM, gấp đôi số đạn so với ATACMS. Như vậy, một HIMARS có thể mang hai quả, còn M270A2 với hai cụm phóng có thể mang bốn.
Tuy nhiên, bắn trúng một tàu đang chạy ngoài biển không chỉ phụ thuộc vào đầu dò của tên lửa. Ở khoảng cách vài trăm kilômet, đơn vị HIMARS cần nhận dữ liệu mục tiêu từ máy bay, UAV, tàu chiến, vệ tinh hoặc các cảm biến khác. Chính vì vậy, Lục quân Mỹ đang làm việc với Hải quân, Thủy quân lục chiến và lực lượng Mỹ tại Thái Bình Dương để hoàn thiện chuỗi phát hiện, theo dõi và truyền tọa độ mục tiêu trước khi phóng.
Hàn Quốc tính đưa máy bay tuần thám biển tới eo biển Hormuz
Hàn Quốc đang xem xét khả năng đóng góp lực lượng cho nhiệm vụ bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, nhưng Seoul khẳng định chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Reuters ngày 4/9 cho biết các phương án được truyền thông Hàn Quốc đề cập gồm máy bay tuần thám biển, tàu hậu cần và lực lượng phát hiện, rà phá thủy lôi. Seoul cũng đã trao đổi với Mỹ, Anh và Pháp về quy mô cũng như hình thức tham gia.
Reuters chưa xác nhận chiếc máy bay được cân nhắc sẽ là P-8A Poseidon. Tuy nhiên, đây hiện là loại máy bay tuần thám biển hiện đại nhất của Hải quân Hàn Quốc. Seoul nhận đủ sáu chiếc P-8A vào năm 2024 để phục vụ chống ngầm, chống hạm, trinh sát và giám sát trên biển.
Nếu P-8A được lựa chọn, quy mô đội bay nhỏ sẽ là bài toán không dễ với Seoul. Sáu chiếc này trước hết được mua để theo dõi hoạt động của Triều Tiên và bảo vệ vùng biển quanh bán đảo Triều Tiên. Điều vài máy bay tới Trung Đông đồng nghĩa Hải quân Hàn Quốc phải phân tán một phần năng lực tuần thám tầm xa vốn không nhiều. Chính phủ cũng cho biết bất kì quyết định nào cũng phải tính tới tình hình sẵn sàng chiến đấu trên bán đảo và cần được Quốc hội phê chuẩn.
Rà phá thủy lôi cũng là một nhiệm vụ được Seoul cân nhắc. Hormuz là tuyến hàng hải hẹp nhưng giữ vai trò đặc biệt quan trọng với các quốc gia nhập khẩu năng lượng ở châu Á. Chỉ cần giao thông qua eo biển bị gián đoạn, ảnh hưởng có thể nhanh chóng lan sang giá dầu và chuỗi cung ứng.
Với Hàn Quốc, rủi ro này càng khó bỏ qua. Theo Reuters, trong năm 2025, khoảng 61% dầu thô và 54% naphtha nhập khẩu của nước này đi qua Hormuz. Hàn Quốc từng đưa đơn vị chống cướp biển Cheonghae tới vịnh Aden từ năm 2009. Nếu kế hoạch mới được thông qua, đây có thể là lần triển khai hàng hải đáng kể tiếp theo của Hàn Quốc ngoài bán đảo, nhưng trong một môi trường phức tạp hơn nhiều với UAV, tên lửa, thủy lôi và lực lượng Iran hoạt động ngay sát tuyến hàng hải.
