Đưa AI và robot xuống đồng, mở rộng nông nghiệp thông minh
Từ những cánh đồng đất đen rộng lớn đến nhà máy sản xuất máy móc nông nghiệp, AI, robot, máy bay không người lái và dữ liệu đang giúp nông dân Hắc Long Giang đưa ra quyết định chính xác hơn, giảm chi phí và nâng hiệu quả canh tác.
Trong 16 năm liên tiếp, Hắc Long Giang đứng đầu Trung Quốc về tổng sản lượng ngũ cốc. Nền tảng cho năng suất ổn định là hệ thống canh tác có mức độ cơ giới hóa cao, với tỷ lệ cơ giới hóa tổng hợp trong các khâu làm đất, gieo trồng và thu hoạch đạt 99,28%.
Giờ đây, tỉnh đang tiến thêm một bước, từ cơ giới hóa sang nông nghiệp thông minh. AI, máy bay không người lái và máy móc nông nghiệp thế hệ mới đang giúp nông dân đưa ra quyết định chính xác hơn và nâng hiệu quả sản xuất.
Quá trình chuyển đổi này cũng phản ánh nỗ lực của Trung Quốc trong việc ứng dụng công nghệ để bảo đảm an ninh lương thực và thúc đẩy chấn hưng nông thôn.
-ef353d494c600eb728023d3bee152047.jpg)
Nông nghiệp thông minh ở Hắc Long Giang: Dữ liệu trở thành “mắt thần” trên đồng ruộng
Tại Beidahuang Information Company ở Cáp Nhĩ Tân, một bản đồ số khổng lồ bao phủ 48 triệu mu, tương đương khoảng 3,2 triệu hecta đất canh tác, chiếm trọn một mảng tường.
Dữ liệu về đất đai, sinh trưởng cây trồng và hoạt động của máy kéo được cập nhật theo thời gian thực. Viễn thám vệ tinh, Internet vạn vật (IoT) và AI đang được tích hợp vào các khâu sản xuất từ gieo trồng đến thu hoạch.
“Trước đây, một nông dân chỉ có thể đi bộ kiểm tra khoảng 200 mu mỗi ngày. Hiện nay, máy bay không người lái và viễn thám cho phép chúng tôi giám sát những diện tích rộng lớn, đồng thời cập nhật dữ liệu cây trồng trên toàn khu vực cứ 5 ngày một lần”, Wang Hao, Phó tổng giám đốc Trung tâm Vận hành thị trường của công ty, cho biết.
Nguồn dữ liệu này được sử dụng để hỗ trợ nhiều quyết định, từ kiểm tra đồng ruộng, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh.
Beidahuang Information Company đã phát triển hơn 60 hệ thống số phục vụ quản lý nông trại. Dựa trên dữ liệu nông nghiệp tích lũy qua nhiều năm, mô hình AI dành cho cây trồng vùng lạnh phân tích thông tin về đất, thời tiết và sinh trưởng của cây để xây dựng kế hoạch gieo trồng, đồng thời đưa ra khuyến nghị bón phân theo nhu cầu từng khu vực.
“Ứng dụng dịch vụ nông nghiệp của chúng tôi đã nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ và giảm chi phí quản lý cho nông dân”, Wang nói.
Ứng dụng này đã hỗ trợ các giao dịch trực tuyến với tổng giá trị hơn 100 tỉ nhân dân tệ, tương đương khoảng 14,74 tỉ USD.
Tuy nhiên, theo Wang, việc đưa nông nghiệp thông minh lên quy mô lớn vẫn gặp những trở ngại về dữ liệu, mức độ phù hợp của công nghệ và khả năng thích ứng.
Các mô hình AI cần lượng dữ liệu thực tế đủ lớn và phải được kiểm chứng nhiều lần tại hiện trường để thích ứng với những biến động của môi trường.
-de45cf8dc536d835747c0af90967fa6d.jpg)
Tại Wuchang, vùng trồng lúa nổi tiếng của Cáp Nhĩ Tân, công nghệ số cũng đang được đưa vào chuỗi sản xuất.
Tại Qiaofu Dayuan Agricultural Co., Ltd., robot xếp những bao gạo đã đóng gói để chuẩn bị vận chuyển. Qiao Wenzhi, người đứng đầu công ty, cho biết mã QR trên sản phẩm cung cấp thông tin về vùng sản xuất, thành phần dinh dưỡng..., giúp người tiêu dùng lựa chọn loại gạo phù hợp với nhu cầu.
Robot thay sức người
Công nghệ thông minh không chỉ nằm trên màn hình quản lý mà đang trực tiếp xuống đồng ruộng.
Tại một vùng sản xuất ở Hắc Long Giang, robot làm cỏ bốn bánh sử dụng laser di chuyển dọc các hàng cây. Camera đa phổ và cảm biến quét mặt đất, trong khi thuật toán phân biệt cây trồng với cỏ dại rồi điều khiển tia laser loại bỏ chính xác cỏ dại.
“Trước đây, làm cỏ phụ thuộc vào lao động thủ công hoặc hóa chất. Một phương pháp thì tốn kém, còn phương pháp kia có thể gây hại cho đất”, Li Yongwei, Phó tổng giám đốc Harbin Huagong Zhiyun Technology Co., Ltd., nói.
Theo Li, làm cỏ bằng laser là phương pháp xử lý vật lý, không sử dụng hóa chất. Công nghệ này đạt tỷ lệ diệt cỏ trên 95%, trong khi tỷ lệ gây tổn thương cho cây trồng dưới 0,1%.
Chi phí làm cỏ nhờ đó có thể giảm tới 70% so với lao động thủ công. Máy móc nông nghiệp cũng đang được nâng cấp theo hướng thông minh hơn.
Tại Heilongjiang Dewo Technology Development Co., Ltd., những máy gieo hạt chính xác sử dụng truyền động điện được trang bị hệ thống cho phép theo dõi và điều chỉnh áp suất không khí, khoảng cách giữa các hạt giống theo thời gian thực thông qua thiết bị đầu cuối thông minh.
“Hệ thống giúp việc điều chỉnh thuận tiện hơn và có thể giảm tổn thương đối với hạt giống”, Du Mujun, kỹ sư trưởng của Dewo, cho biết.
Máy gieo hạt này có tốc độ vận hành nhanh hơn khoảng 50% so với các loại máy gieo hạt cơ khí truyền thống.
Hiện thiết bị của Dewo chiếm hơn 60% doanh số máy gieo hạt truyền động điện phân khúc cao cấp tại thị trường Trung Quốc. Công ty cũng đã bắt đầu xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài.
“Ngành sản xuất máy móc nông nghiệp trong nước đã phát triển đến mức có thể cạnh tranh với các thương hiệu quốc tế, trong khi đưa ra những thiết kế phù hợp với từng nhu cầu với mức giá chỉ khoảng một phần ba so với sản phẩm nước ngoài tương đương”, He Chunling, Giám đốc kinh doanh quốc tế của Dewo, cho biết.
Từ năm 2019, công ty đã xuất khẩu thiết bị cơ giới hóa trồng khoai tây sang Nga, Kazakhstan, Peru và Zimbabwe, đồng thời xuất khẩu máy gieo hạt sang Hàn Quốc.
Từ cơ giới hóa đến nông nghiệp thông minh
Năm 2025, Hắc Long Giang ghi nhận vụ mùa bội thu thứ 22 liên tiếp, với sản lượng ngũ cốc đạt kỷ lục 82 triệu tấn. Tỉnh cũng có 676.000 máy móc nông nghiệp thông minh, đứng đầu Trung Quốc.
Quá trình này được xây dựng qua nhiều năm. Liang Huiling, tỉnh trưởng Hắc Long Giang, cho biết trong giai đoạn thực hiện Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021-2025), tỉnh đã đẩy nhanh nâng cấp và chuyển đổi thông minh máy móc nông nghiệp.
Trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), Hắc Long Giang dự kiến phát triển các cụm ngành tập trung vào robot nông nghiệp, thiết bị canh tác thông minh và kinh tế tầm thấp.
Tháng 8, tỉnh bắt đầu xây dựng một cơ sở thí điểm ứng dụng AI cấp quốc gia trong lĩnh vực trồng trọt, nhằm giải quyết những điểm nghẽn công nghệ phổ biến và phát triển các ứng dụng có khả năng nhân rộng.
Định hướng của Hắc Long Giang phù hợp với kế hoạch hiện đại hóa nông nghiệp của Trung Quốc. Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất thông qua sự kết hợp giữa đất đai chất lượng cao, giống tốt, máy móc tiên tiến và phương pháp canh tác hiệu quả.
Một văn kiện được ban hành hồi tháng 2 cũng cam kết thúc đẩy hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, đẩy mạnh chấn hưng nông thôn toàn diện, đồng thời mở rộng ứng dụng máy bay không người lái, IoT và robot trong nông nghiệp và khu vực nông thôn.
“Chỉ dựa vào lao động thủ công và tiếp tục canh tác theo cách tổ tiên chúng ta từng làm là điều không còn thực tế”, Hu Jinyou, giáo sư tại China Agricultural University, nhận định.
Theo ông, dù nông nghiệp thông minh vẫn đang được hoàn thiện, sự kết hợp giữa AI và nông nghiệp là xu hướng không thể đảo ngược.
Khi một thế hệ nông dân mới được đào tạo bài bản hơn bước vào đồng ruộng, Hu Jinyou cho rằng quản lý bằng công nghệ số sẽ dần trở thành một phần bình thường của sản xuất nông nghiệp.
