Robot chó dẫn đường cho người khiếm thị ra mắt tại Trung Quốc
Trong lúc chó dẫn đường còn quá ít so với nhu cầu, một viện nghiên cứu công nghiệp quốc phòng Trung Quốc vừa giới thiệu robot dẫn đường kết hợp bánh xe và bốn chân.
Robot chó được kì vọng mở rộng khả năng ứng dụng của AI và robot vào các dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật.
Robot chó dẫn đường kết hợp bánh xe và bốn chân để vượt nhiều địa hình
Viện Nghiên cứu Trí Nguyên có trụ sở tại Hàng Châu, đơn vị trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Bắc Trung Quốc (Norinco), vừa giới thiệu robot chó dẫn đường có tên Tiểu Viễn tại Triển lãm Chăm sóc và Phục hồi chức năng Trung Quốc diễn ra ở Bắc Kinh. Đơn vị này gọi đây là robot dẫn đường đầu tiên trên thế giới dành cho người khiếm thị được thiết kế kết hợp giữa bánh xe và chân.
Tiểu Viễn được phát triển nhằm hỗ trợ người khiếm thị di chuyển độc lập trong nhiều môi trường khác nhau. Điểm đáng chú ý của thiết bị là khả năng chuyển đổi giữa hai cơ chế vận động. Khi đi trên mặt phẳng, robot sử dụng bánh xe để di chuyển nhanh và êm hơn. Khi gặp cầu thang hoặc địa hình phức tạp, bốn chân robot có thể được sử dụng để vượt chướng ngại.
Theo nhóm phát triển, thiết kế bánh xe không chỉ giúp robot vận hành hiệu quả mà còn giảm tiếng ồn. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng với người khiếm thị, bởi thính giác thường đóng vai trò lớn trong việc nhận biết môi trường xung quanh và xác định phương hướng.
Robot cũng được trang bị khả năng nhận diện chướng ngại vật ở nhiều độ cao. Chẳng hạn, những cành cây thấp hoặc vật thể nhô ra phía trên đầu có thể không nằm trong tầm phát hiện của người sử dụng gậy trắng. Tiểu Viễn được thiết kế để nhận biết những vật cản dạng này, qua đó bổ sung cho những hạn chế của các phương tiện hỗ trợ di chuyển truyền thống.
Về khả năng định vị, viện nghiên cứu cho biết Tiểu Viễn có thể đạt độ chính xác ở mức centimet khi hoạt động ngoài trời, với sai số dưới 30 cm. Tỷ lệ tránh chướng ngại vật được công bố đạt ít nhất 99% trong môi trường trong nhà và 96% ngoài trời.
Robot cũng không hoạt động hoàn toàn độc lập với hệ thống dịch vụ. Tiểu Viễn được kết nối với các nền tảng hỗ trợ người khuyết tật, bản đồ tiếp cận dành cho người có nhu cầu đặc biệt và cổng hỗ trợ từ xa dành cho tình nguyện viên. Trong trường hợp cần thiết, người sử dụng có thể yêu cầu trợ giúp từ xa thay vì phải tự xử lí tình huống.
Việc tích hợp giữa robot, bản đồ số và mạng lưới hỗ trợ con người cho thấy mục tiêu của nhà phát triển không chỉ dừng ở việc tạo ra một thiết bị di chuyển tự động. Tiểu Viễn được định hướng trở thành một phần của hệ thống hỗ trợ người khiếm thị, trong đó AI đảm nhận việc nhận diện môi trường và định hướng, còn con người có thể can thiệp khi robot gặp tình huống phức tạp.
Bài toán thiếu chó dẫn đường thúc đẩy robot hỗ trợ
Sự xuất hiện của Tiểu Viễn diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc phải đối mặt với khoảng cách rất lớn giữa nhu cầu và nguồn cung chó dẫn đường.
Theo số liệu được Tân Hoa Xã dẫn lại từ Hiệp hội Người khuyết tật Thị giác Trung Quốc hồi tháng 5, nước này có hơn 17 triệu người khiếm thị. Trong khi đó, số chó dẫn đường đang được sử dụng chỉ vào khoảng 400 con.
Khoảng cách này khiến công nghệ robot trở thành một hướng đi đáng chú ý. Một con chó dẫn đường không chỉ có chi phí cao mà còn đòi hỏi thời gian huấn luyện dài. Theo hiệp hội, chi phí cho một con chó dẫn đường vào khoảng 200.000 nhân dân tệ, tương đương gần 29.800 USD, trong khi quá trình huấn luyện mất khoảng một năm.
Robot tất nhiên không thể thay thế hoàn toàn chó dẫn đường trong mọi tình huống. Chó được huấn luyện để phản ứng linh hoạt với môi trường và có khả năng tương tác tự nhiên với con người. Trong khi đó, robot vẫn phụ thuộc vào cảm biến, thuật toán, bản đồ và nguồn điện.
Tuy nhiên, robot có một lợi thế quan trọng: khả năng sản xuất và triển khai trên quy mô lớn nếu công nghệ đạt độ tin cậy cần thiết. Đây có thể là yếu tố khiến các thiết bị hỗ trợ dựa trên AI được quan tâm trong một thị trường có số lượng người dùng tiềm năng rất lớn.
Viện Nghiên cứu Trí Nguyên cho biết đã kí các thỏa thuận hợp tác chiến lược với các tổ chức dành cho người khuyết tật tại tỉnh Chiết Giang, thành phố Hàng Châu và Nội Mông. Robot cũng bắt đầu được triển khai thử nghiệm tại một số địa điểm, trong đó có hệ thống tàu điện ngầm và trung tâm thương mại ở Hàng Châu.
Tiểu Viễn đồng thời phản ánh xu hướng rộng hơn của ngành robot Trung Quốc: đưa AI và robot từ phòng thí nghiệm vào những lĩnh vực phục vụ đời sống. Không chỉ hướng đến nhà máy hay môi trường công nghiệp, các nhà phát triển đang tìm kiếm những ứng dụng trực tiếp cho y tế, phục hồi chức năng và hỗ trợ người khuyết tật.
Tại Bắc Kinh, AI Robotics và tại Hàng Châu, RoboCT cũng đã phát triển robot khung xương ngoài được sử dụng tại bệnh viện và trung tâm phục hồi chức năng, hỗ trợ bệnh nhân tập luyện và phục hồi khả năng vận động.
Những dự án này cho thấy robot đang dần chuyển từ vai trò máy móc tự động hóa sang công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động vốn đòi hỏi khả năng nhận biết và thích ứng với môi trường. Với Tiểu Viễn, thách thức lớn nhất trong thời gian tới sẽ là chứng minh robot có thể hoạt động đủ an toàn, ổn định và đáng tin cậy trong thế giới thực. Nếu vượt qua được rào cản đó, robot dẫn đường có thể trở thành một lựa chọn bổ sung đáng kể cho hàng triệu người khiếm thị tại Trung Quốc.