Đột quỵ giữa mâm cơm, người đàn ông ngừng tim 1 giờ hồi sinh kì diệu
Nhờ người thân bình tĩnh ép tim suốt 15 phút tại nhà và ê kíp bác sĩ kiên trì hồi sức hơn 50 phút; một người đàn ông 56 tuổi tại TP.HCM bị ngừng tim, ngừng thở hoàn toàn đã hồi sinh ngoạn mục từ cõi chết trở về.
Thông tin trên được BSCKII Võ Thúy Vân, Quản lí điều hành Khoa Cấp cứu - Hồi sức, Bệnh viện Nhân dân Gia Định Cơ sở Sài Gòn chia sẻ vào chiều ngày 9/9. Bác sĩ Vân nhấn mạnh, hành trình lội ngược dòng kì diệu của bệnh nhân của bệnh nhân ngừng tim gần 1 giờ đồng hồ phần lớn nhờ vào phản xạ quyết đoán, chính xác của người thân trong 15 phút đầu tiên.
Khoảnh khắc tử thần gõ cửa giữa mâm cơm gia đình
Khi cả gia đình đang quây quần bên mâm cơm tối, ông T.P.L.(56 tuổi, ngụ phường Bến Thành, TP.HCM) bất ngờ ngã quỵ, lịm dần rồi mất hoàn toàn ý thức. Cơ thể ông hoàn toàn bất động, không còn phản xạ hay bất kì đáp ứng nào trước những tiếng gọi thất thanh của người thân.
BSCKII Võ Thúy Vân cho biết, dù trong không gian hỗn loạn ấy, gia đình bệnh nhân đã có một quyết định mang tính xoay chuyển định mệnh. Thay vì hoảng loạn buông xuôi hay bị động ngồi chờ xe cứu thương, họ lập tức gọi điện khẩn cấp đến Trung tâm Cấp cứu 115, đồng thời triển khai ngay kỹ thuật hồi sinh tim phổi (CPR) tại chỗ.
Suốt gần 15 phút đằng đẵng chờ đợi ê kíp y tế chuyên nghiệp tiếp cận hiện trường, các thành viên trong gia đình đã kiên trì thay phiên nhau duy trì từng nhịp ép ngực liên tục.
"Những nhịp đập từ bàn tay của người thân lúc này đóng vai trò như một cỗ máy sinh học nhân tạo tối quan trọng. Hành động này giúp duy trì dòng máu cơ bản nhưng vô cùng quý giá lên não và các cơ quan nội tạng trọng yếu, giữ lại ánh lửa sự sống lay lắt trước khi nó kịp tắt lịm", bác sĩ Vân chia sẻ.
Cuộc chạy đua tiếp sức ngoại viện đầy nghẹt thở của ê kíp 115
Ngay khi nhận tin báo, ê kíp thuộc Trung tâm Cấp cứu - Hồi sức, Bệnh viện Nhân dân Gia Định Cơ sở Sài Gòn đã nhanh chóng xuất kích. Tiếp cận hiện trường, các y bác sĩ ghi nhận ông L. đã rơi vào trạng thái ngừng tuần hoàn và ngừng hô hấp toàn diện. Qua biểu hiện lâm sàng, đội ngũ y tế nghi ngờ người bệnh đang phải đối mặt với những rối loạn nhịp thất nguy hiểm. Đây là một dạng "bão điện" tim cực kì tàn khốc, có khả năng tước đoạt mạng sống của nạn nhân chỉ trong tích tắc.
Nhận định tình thế ngàn cân treo sợi tóc, các bác sĩ lập tức triển khai các kĩ thuật hồi sinh tim phổi nâng cao (ACLS). Họ kiểm soát chặt chẽ đường thở, thực hiện đồng bộ các biện pháp hỗ trợ hô hấp chuyên sâu và dùng thuốc tim mạch trực tiếp ngay trên xe cấp cứu. Suốt quãng đường di chuyển về bệnh viện, các nhân viên y tế phải tập trung cao độ, vừa giữ vững dòng tuần hoàn nhân tạo, vừa đối phó với áp lực thời gian.
Khi bệnh nhân bước qua cánh cửa phòng Cấp cứu - Hồi sức, một cuộc chiến giành giật sự sống thực sự mới bắt đầu. Trải qua hơn 50 phút hồi sức liên tục, kiên trì và không một giây ngơi nghỉ của toàn bộ ê kíp, điều kì diệu đã xuất hiện: Trái tim của người đàn ông 56 tuổi bất ngờ rung lên và phát ra những nhịp đập tự phát đầu tiên.
Chiến thuật hồi sức đa cơ quan và cái kết vỡ òa
Dù trái tim đã đập trở lại, thử thách tiếp theo đối với các bác sĩ hồi sức chuyên sâu vẫn cực kì nan giải do các tổn thương hệ thống nặng nề sau thời gian dài thiếu máu nuôi. Kết quả đánh giá chuyên sâu cho thấy ông L. bị căn bệnh cơ tim giãn nghiêm trọng. Chức năng co bóp của quả tim suy giảm nặng nề với chỉ số tống máu LVEF chỉ đạt khoảng 30%, khiến cơ tim trở nên mỏng yếu và dễ phát sinh các cơn loạn nhịp thất nguy hiểm gây đột tử.
Bên cạnh đó, hệ thống thận của bệnh nhân cũng rơi vào trạng thái suy sụp do hệ lụy của tình trạng thiếu máu cục bộ kéo dài. Trước nguy cơ suy đa tạng cận kề, bệnh viện đã kích hoạt quy trình điều trị kĩ thuật cao toàn diện bao gồm: thở máy xâm nhập, hỗ trợ huyết động, kiểm soát thân nhiệt mục tiêu để bảo vệ não, kết hợp lọc máu liên tục nhằm cân bằng dịch và điện giải.
“Nhờ phác đồ điều trị khoa học và sự theo dõi sát sao, quả ngọt đã đến sau hai ngày điều trị tích cực khi chức năng thận hồi phục ổn định, cho phép ngưng lọc máu. Đến ngày thứ tư, bệnh nhân được cai máy thở và rút ống nội khí quản thành công. Đúng một tuần sau biến cố ngưng tim, ông L. đã hoàn toàn tỉnh táo, nhận biết tốt xung quanh và có thể tự đi lại trên chính đôi chân của mình trong niềm hạnh phúc nghẹn ngào của gia đình”, bác sĩ Vân thông tin.
Phân tích sâu hơn về ca bệnh hi hữu này, BSCKII Võ Thúy Vân khẳng định, thành công của ca cấp cứu này có đến 80% được quyết định từ sự bình tĩnh và kỹ năng sơ cứu chính xác của người thân ngay tại nhà.
"Trong các tình huống đột tử do tim, thời gian chính là mạng sống. Khi phát hiện một người đột ngột bất tỉnh và không còn thở bình thường, người chứng kiến cần ngay lập tức gọi kích hoạt hệ thống cấp cứu 115, đồng thời tiến hành ép ngực hồi sinh tim phổi ngay lập tức. Việc ép ngực sớm, thực hiện liên tục và hạn chế tối đa các khoảng gián đoạn có vai trò quyết định để duy trì tưới máu não. Nếu trì hoãn chỉ vài phút để chờ xe cấp cứu, não người bệnh sẽ tổn thương không phục hồi, lúc đó y học hiện đại dù có tiên tiến đến đâu cũng khó lòng cứu vãn", bác sĩ Vân phân tích.
Câu chuyện lội ngược dòng của ông L. gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến cộng đồng: Ngừng tim đột ngột ngoài bệnh viện không phải luôn là dấu chấm hết. Việc mỗi người dân tự trang bị kiến thức sơ cứu cơ bản, giữ thái độ bình tĩnh và hành động quyết đoán trong những "phút giây vàng" đầu tiên chính là chiếc chìa khóa vạn năng cứu sống người thân yêu trước ranh giới tử thần.
