Ca cấp cứu 'tiến thoái lưỡng nan': Người phụ nữ hồi sinh từ 2 vực thẳm tử thần
Đối mặt cùng lúc với hai nguy cơ tử vong trái ngược: Đột quỵ não cấp và sốc mất máu do xuất huyết tử cung, nữ bệnh nhân 48 tuổi đã hồi sinh ngoạn mục.
Thông tin được BSCKII Ngô Minh Tuấn – Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, đồng thời là Trưởng đơn vị Can thiệp mạch máu tạng ngoại biên, Bệnh viện S.I.S Cần Thơ chia sẻ vào chiều 11/9. Tình huống cấp cứu lâm sàng "tiến thoái lưỡng nan" này đã đặt ra bài toán cân não cho đội ngũ thầy thuốc, khi việc điều trị căn bệnh này có thể làm trầm trọng hơn căn bệnh kia và ngược lại.
Bài toán cân não trước hai “vực thẳm” tử thần
Bệnh nhân P.N.T.(48 tuổi, ngụ tỉnh Cà Mau) nhập viện trong tình trạng chóng mặt dữ dội, cơ thể suy yếu, tay chân phải giảm vận động. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy người bệnh bị nhồi máu bán cầu não trái do hẹp nặng động mạch cảnh trong trái. Đây là một nguyên nhân nguy hiểm có thể dẫn đến đột quỵ nghiêm trọng, để lại di chứng tàn phế hoặc đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Tuy nhiên, bài toán cấp cứu trở nên đặc biệt nguy hiểm khi người bệnh đồng thời bị xuất huyết phụ khoa lượng lớn. Gia đình cho biết chị T. có tiền sử lạc nội mạc tử cung khoảng 2 năm. Đúng thời điểm cơn đột quỵ xảy ra, tình trạng chảy máu phụ khoa diễn tiến nặng, lượng máu mất ngày càng nhiều và có nguy cơ gây sốc mất máu.
BSCKII Ngô Minh Tuấn nhận định đây là một trong những ca bệnh đặc biệt hiếm gặp và thách thức nhất trong thực tiễn lâm sàng.
Theo ông, một bên là đột quỵ do hẹp mạch máu não cần điều trị theo chỉ định nghiêm ngặt để kiểm soát nguy cơ huyết khối; trong khi bên còn lại là tình trạng xuất huyết ồ ạt cần được xử trí cấp bách.
Việc điều trị đột quỵ nhồi máu não bắt buộc phải sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc kháng kết tập tiểu cầu để kiểm soát và phá vỡ cục máu đông. Tuy nhiên, nếu dùng các loại thuốc này khi tình trạng xuất huyết phụ khoa chưa được kiểm soát, cơ thể bệnh nhân sẽ chảy máu không thể cầm, dẫn đến kiệt quệ và tử vong. Ngược lại, nếu chỉ tập trung cầm máu phụ khoa mà trì hoãn điều trị não, vùng nhồi máu sẽ lan rộng gây chết não hoàn toàn.
Chiến thuật can thiệp song song đầy táo bạo
Trước tình thế không thể xử trí tuần tự theo cách thông thường, các chuyên gia tại S.I.S Cần Thơ đã tiến hành hội chẩn liên chuyên khoa khẩn cấp và thống nhất chiến lược điều trị song song. Mục tiêu trước mắt là kiểm soát nguồn xuất huyết phụ khoa bằng can thiệp nội mạch, tạo điều kiện an toàn để tiếp tục điều trị nhồi máu não.
“Thay vì thực hiện cuộc đại phẫu mở ổ bụng truyền thống chứa đựng quá nhiều rủi ro trên một thể trạng đã suy kiệt vì đột quỵ, êkíp can thiệp mạch tạng đã thực hiện thủ thuật tắc mạch tử cung. Bằng sự khéo léo và chính xác, các bác sĩ len lỏi dụng cụ qua hệ thống mạch máu, tiếp cận và chặn đứng nguồn cấp máu đến vùng tổn thương lạc nội mạc tử cung”, bác sĩ Tuấn chia sẻ.
Ca thủ thuật diễn ra trong không khí căng thẳng suốt 45 phút và đạt kết quả mĩ mãn. Chỉ sau một ngày, dòng máu phụ khoa bất thường đã bị triệt tiêu hoàn toàn, không có dấu hiệu tái phát. Khi các chỉ số huyết học quay trở lại ngưỡng an toàn, "lực lượng" điều trị đột quỵ lập tức triển khai phác đồ chuyên sâu cho vùng não bị tổn thương. Nhờ "đắp đê chặn dòng" thành công, việc dùng thuốc chống đông diễn ra thuận lợi, giúp bệnh nhân phục hồi vận động một cách ngoạn mục và bảo toàn được tính mạng.
Thành công của ca bệnh không chỉ dừng lại ở ranh giới sinh tử, mà còn chứng minh cho bước tiến nhân văn của nền y học hiện đại thông qua xu hướng bảo tồn cơ quan đích.
Bác sĩ Ngô Minh Tuấn chia sẻ, đối với các tai biến sản khoa hoặc bệnh lí phụ khoa gây xuất huyết nặng như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, y học truyền thống thường hướng tới giải pháp cắt bỏ hoàn toàn tử cung để giữ mạng sống cho người bệnh.
Tuy nhiên, phương pháp can thiệp nội mạch – cụ thể là tắc động mạch tử cung – đang dần thay thế giải pháp triệt sản này. Kĩ thuật này giúp giải quyết gốc rễ nguồn nuôi khối u, cầm máu tức thì nhưng vẫn giữ lại nguyên vẹn tử cung cho người phụ nữ. Đây là yếu tố cực kì quan trọng giúp bảo toàn thiên chức làm mẹ cũng như tâm lí, sinh lí cho người bệnh, tiệm cận với các tiêu chuẩn điều trị tiên tiến nhất trên thế giới.
Ca bệnh này cho thấy thách thức lớn trong cấp cứu không phải lúc nào cũng đến từ một bệnh lí đơn độc. Khi nhiều tình trạng nguy hiểm xuất hiện đồng thời, bác sĩ phải xác định chính xác mối quan hệ giữa các nguy cơ, cân nhắc lợi ích – rủi ro của từng phương pháp và lựa chọn thứ tự can thiệp phù hợp.
