An toàn thực phẩm học đường TP.HCM: Truy trách nhiệm người đứng đầu, phạt kịch khung
TP.HCM vừa phát súng quyết liệt nhằm làm sạch hoàn toàn suất ăn học đường. Theo đó, hiệu trưởng chịu trách nhiệm cao nhất, kiên quyết chuyển hình sự các vụ găm hàng, cắt xén.
Giữa bối cảnh những lo ngại về ngộ độc thực phẩm học đường liên tục làm nóng dư luận, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã chính thức triển khai chiến dịch tổng rà soát và minh bạch hóa thông tin trên toàn thành phố. Đây được xem là bước đi mang tính bước ngoặt nhằm cá thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu, đưa các bếp ăn vào một “kỉ cương” nghiêm ngặt hơn bao giờ hết.
Cuộc thanh lọc toàn diện và “bộ lọc” thực phẩm nghiêm ngặt từ gốc
Thực hiện Chỉ thị số 33/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục, TP.HCM chọn tháng 9/2026 làm cao điểm để tổng rà soát toàn bộ mạng lưới bếp ăn tập thể, căng tin và các đơn vị cung cấp suất ăn công nghiệp. Mục tiêu lớn nhất của chiến dịch này là tạo ra một bộ lọc khắt khe, kiên quyết loại bỏ những cơ sở chắp vá, không đủ năng lực hoặc có biểu hiện khuất tất về nguồn gốc nguyên liệu.
Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới về vấn đề này, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khẳng định cơ quan quản lí sẽ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên ngành để thẩm định toàn diện, từ cơ sở vật chất, trang thiết bị đến năng lực nhân sự. Những đơn vị cố tình lập lờ về điều kiện an toàn thực phẩm hoặc sử dụng nguyên liệu trôi nổi để tối ưu hóa lợi nhuận sẽ bị loại khỏi danh sách cung ứng cho hệ thống giáo dục.
Tuy nhiên, cuộc thanh lọc này không vận hành theo cơ chế áp đặt máy móc. Đối với các trường học vùng ven hoặc cơ sở giáo dục có quy mô nhỏ đang gặp khó khăn về tài chính, Sở An toàn thực phẩm sẽ đóng vai trò cầu nối, trực tiếp khảo sát thực tế để kiến nghị chính quyền thành phố có biện pháp hỗ trợ kinh phí kịp thời, giúp nâng cấp cơ sở hạ tầng đạt chuẩn. Sự kết hợp hài hòa giữa siết chặt kỉ luật và đồng hành tháo gỡ khó khăn được kì vọng giúp chính sách đi vào đời sống một cách thực chất, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ đứt gãy hoạt động bán trú của nhà trường.
Số hóa quy trình kiểm soát và sức mạnh giám sát từ phụ huynh
Một trong những điểm nghẽn lớn của công tác quản lí bữa ăn học đường từ trước đến nay là sự mập mờ trong các biên bản giao nhận thực phẩm bằng giấy. Để giải quyết triệt để bài toán này, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM chủ trương triển khai lộ trình số hóa dữ liệu về nguồn gốc và chất lượng suất ăn theo hướng thực tế, phù hợp với điều kiện của từng cơ sở. Thay vì áp dụng ngay các chuẩn kết nối dữ liệu API (giao diện lập trình ứng dụng) phức tạp dễ gây quá tải cho các trường nhỏ, Sở tập trung công khai danh mục các đơn vị đạt chuẩn trên các nền tảng thông tin đại chúng.
Đồng thời, cơ chế kiểm soát hằng ngày được phân cấp trực tiếp và bắt buộc đối với từng nhà trường. Theo yêu cầu mới, các cơ sở giáo dục phải công khai toàn bộ thực đơn, hình ảnh khay ăn thực tế của học sinh cùng hóa đơn, chứng từ nhập hàng lên website và ứng dụng liên lạc với phụ huynh. Giải pháp này giúp hàng ngàn phụ huynh học sinh trở thành những “giám sát viên” trực quan, góp phần thu hẹp không gian cho việc “cắt xén” hoặc thay thế nguyên liệu kém chất lượng.
Ở tầng quản lí vĩ mô, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã thiết lập mạng lưới liên kết chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Công Thương. Đại diện lãnh đạo Sở nhấn mạnh rằng, sự phối hợp này nhằm bảo đảm thực phẩm khi bước vào cổng trường phải được kiểm soát nghiêm ngặt từ gốc, từ mã số vùng trồng, dư lượng kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật cho đến việc ngăn chặn triệt để các nguồn hàng lậu, hàng giả.
Thanh tra đột xuất, phạt kịch khung và chuyển hình sự các vụ trục lợi
Để loại bỏ hoàn toàn tâm lí đối phó của các đơn vị cung ứng, phương thức thanh tra, kiểm tra của TP.HCM trong năm 2026 đã chuyển dịch mạnh mẽ từ bị động sang chủ động. Các đoàn kiểm tra liên ngành gồm lực lượng an toàn thực phẩm, ngành giáo dục và công an sẽ duy trì hoạt động thanh tra đột xuất, không báo trước vào bất kì thời điểm nào trong tuần. Lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đặc biệt lưu ý, mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lí nghiêm ở mức cao nhất, bao gồm đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép và buộc nhà trường chấm dứt hợp đồng ngay lập tức.
Đáng chú ý, những vụ việc có dấu hiệu trục lợi nghiêm trọng, găm hàng, cắt xén khẩu phần hoặc gây hậu quả ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh sẽ được chuyển thẳng đến Cơ quan Công an Thành phố để điều tra hình sự. Biện pháp mạnh tay này được xem là lời cảnh tỉnh đanh thép, buộc các doanh nghiệp phải từ bỏ ngay tư duy đánh đổi an toàn thực phẩm lấy lợi nhuận ích kỉ. Bên cạnh các biện pháp chế tài, kịch bản phòng ngừa cũng được kích hoạt ở mức độ cao với hệ thống đường dây nóng tiếp nhận phản ánh 24/7 và quy chế bắt buộc nhà trường phải xử lý dứt điểm khiếu nại của phụ huynh trong vòng 24 giờ.
Cuộc rà soát quy mô lớn này khép lại bằng việc khẳng định nguyên tắc cốt lõi: cá thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan quản lí và hiệu trưởng trường học. Lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM quả quyết, bất kì sự lơ là hay buông lỏng giám sát nào để xảy ra sự cố trên địa bàn phụ trách đều sẽ bị xem xét, xử lí kỉ luật nghiêm khắc theo quy định pháp luật. Khi trách nhiệm của người quản lí được gắn chặt với sự an toàn của từng học sinh, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường tại TP.HCM sẽ có thêm một “lá chắn” vững chắc, hướng đến mục tiêu xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh cho thế hệ tương lai.
