Diễn viên AI Tilly Norwood được săn đón khiến giới phê bình khó chịu
Diễn viên AI Tilly Norwood thời gian gần đây liên tục xuất hiện trên CNN, NBC, CBS cùng nhiều cơ quan truyền thông lớn như thể đang thực hiện một chuyến quảng bá phim.
Điều này khiến Hollywood và giới quan sát truyền thông đặt câu hỏi: Liệu đây là một thử nghiệm công nghệ đáng chú ý hay đang vô tình biến một diễn viên AI thành một “người nổi tiếng” thực sự?
Từ diễn viên AI đến “ngôi sao” xuất hiện trên truyền hình
Tilly Norwood được phát triển bởi Xicoia, một studio chuyên xây dựng các tài năng bằng trí tuệ nhân tạo. Nhân vật này bắt đầu được biết đến từ năm 2025, khi xuất hiện thông tin cho rằng một số công ty đại diện tài năng tại Hollywood quan tâm đến khả năng ký hợp đồng với cô.
Ngay từ đầu, Tilly đã tạo ra một câu hỏi khác thường: nếu một nhân vật không có cơ thể, tuổi tác, quá khứ hay cuộc sống riêng ngoài môi trường kĩ thuật số được tạo ra để đóng phim, liệu có thể gọi đó là một “diễn viên” hay không?
Câu hỏi ấy càng trở nên đáng chú ý khi Tilly bước vào một hoạt động giống hệt chuyến quảng bá của một ngôi sao điện ảnh. Cô lần lượt xuất hiện trong các cuộc phỏng vấn của CNN, NBC, CBS News, The Hollywood Reporter, Variety và ITV tại Anh.
Trên CNN, phóng viên Elizabeth Wagmeister đã thử tương tác với Tilly. Nhân vật AI có thể nhận diện và mô tả trang phục của nữ phóng viên, cho thấy khả năng xử lí hình ảnh và tạo phản hồi bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Nhưng khi được yêu cầu ứng biến trong một cảnh diễn có cảm xúc, câu chuyện lại trở nên phức tạp hơn. Theo nội dung được CNN trình bày, Tilly cần nhiều giờ xử lí và những lời nhắc rất cụ thể để tạo ra một cảnh cơ bản.
Điều này lập tức làm nổi bật khoảng cách giữa khả năng “tạo ra hình ảnh của một diễn viên” và khả năng thực sự diễn xuất.
Một diễn viên con người có thể nhận một kịch bản, hiểu tình huống, phản ứng với bạn diễn, thay đổi cách thể hiện theo yêu cầu đạo diễn và ứng biến ngay tại trường quay. Với Tilly Norwood, phần lớn quá trình đó được chuyển thành bài toán dữ liệu, lời nhắc và tính toán.
Eline Van der Velden, người sáng tạo Tilly Norwood, khẳng định mục tiêu không phải thay thế diễn viên con người. Tuy nhiên, công ty Particle 6 Production của bà cũng đang phát triển thêm nhiều nhân vật Hollywood được tạo bằng AI. Chính điểm này khiến cuộc tranh luận không chỉ còn nằm ở một nhân vật cụ thể.
Nếu Tilly chỉ là một thử nghiệm công nghệ, việc cô xuất hiện trên truyền hình có thể được xem như một cách giới thiệu năng lực của AI. Nhưng nếu mô hình này phát triển thành một hệ thống có thể tạo ra hàng loạt “diễn viên” kĩ thuật số, câu hỏi về việc ai sở hữu hình ảnh, giọng nói, quyền biểu diễn và doanh thu của những nhân vật đó sẽ trở nên quan trọng hơn rất nhiều.
NBC, CBS và câu hỏi về ranh giới giữa công nghệ với con người
Trong cuộc trò chuyện với chương trình Today của NBC, Tilly Norwood thừa nhận đây không phải một cuộc phỏng vấn thông thường vì cô “không có thật”. Người dẫn chương trình Chloe Melas thậm chí ví trải nghiệm này giống như đang nói chuyện với ChatGPT.
Tilly cũng được hỏi về một trong những chủ đề gây tranh luận mạnh nhất hiện nay: khả năng AI cuối cùng có thể đe dọa sự tồn tại của con người.
Câu trả lời của nhân vật được thiết kế theo hướng trấn an. Tilly nói mục đích của mình là trở thành một công cụ sáng tạo chứ không phải mối đe dọa.
Tất nhiên, Tilly không tự hình thành quan điểm về tương lai của nhân loại theo cách một con người làm. Những câu trả lời của cô là sản phẩm của hệ thống AI cùng cách nhân vật được xây dựng và điều khiển. Vì vậy, bản thân cuộc phỏng vấn cũng đặt ra một vấn đề thú vị: khi một nhân vật AI trả lời câu hỏi về AI, khán giả đang nghe ý kiến của “nhân vật” hay đang nghe thông điệp được đội ngũ phía sau thiết kế?
Ngay trong chương trình NBC, Melas nhận xét Tilly có những lúc thể hiện khá “trục trặc” và “robotic”. Nữ phóng viên cũng cho rằng nhân vật này chưa thực sự ở mức có thể thay thế công việc của các diễn viên con người.
Trên CBS News, trải nghiệm tương tác với Tilly tiếp tục khiến một phóng viên cảm thấy không thoải mái. Những phản ứng như vậy cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở chất lượng hình ảnh hay khả năng tạo giọng nói. Một nhân vật có vẻ ngoài giống người nhưng không phải con người có thể tạo ra cảm giác rất khác đối với khán giả.
Đây cũng là lí do Tilly Norwood trở thành một chủ đề truyền thông đặc biệt. Các đài truyền hình không chỉ đang đưa tin về AI mà còn đang trực tiếp biến AI thành nhân vật được phỏng vấn.
Một số nhà quan sát truyền thông cho rằng điều này khiến ranh giới giữa đưa tin và quảng bá trở nên khó xác định. Curtis Houck, quản lí biên tập của NewsBusters, chỉ trích các cuộc phỏng vấn và cho rằng chúng tạo ra sự mâu thuẫn với cách chính các phương tiện truyền thông đang đưa tin về những rủi ro lớn của AI. Theo ông, việc dành thời lượng cho một “diễn viên AI” có thể khiến công chúng hiểu rằng công nghệ này đã trưởng thành hơn thực tế.
Podcaster John Ziegler cũng phản đối việc các tổ chức tin tức lớn thực hiện những cuộc phỏng vấn như thể Tilly đang thực hiện một chuyến quảng bá truyền thống.
Những chỉ trích này không đồng nghĩa với việc Tilly Norwood không có giá trị về mặt công nghệ. Ngược lại, chính khả năng một nhân vật hoàn toàn nhân tạo có thể xuất hiện trong một chương trình truyền hình trực tiếp và duy trì cuộc hội thoại với người dẫn chương trình đã cho thấy AI đang tiến rất nhanh. Vấn đề nằm ở cách công nghệ đó được giới thiệu với công chúng.
Hollywood phải đối mặt với một câu hỏi mới: AI là công cụ hay “người biểu diễn”?
Cuộc tranh luận về Tilly Norwood diễn ra trong bối cảnh Hollywood vẫn đang tìm cách xác định giới hạn sử dụng AI. Các diễn viên không chỉ lo ngại AI có thể tạo ra nhân vật mới. Họ còn quan tâm đến việc hình ảnh, giọng nói và phong cách biểu diễn của con người có thể được sử dụng để huấn luyện hoặc tạo ra những nhân vật kĩ thuật số mà không có sự kiểm soát thích hợp.
SAG-AFTRA, công đoàn đại diện cho nhiều diễn viên và nghệ sĩ biểu diễn tại Mỹ, đã bày tỏ sự phản đối đối với ý tưởng sử dụng những nhân vật AI như Tilly để thay thế lao động sáng tạo của con người.
Ở phía ngược lại, những người phát triển công nghệ AI cho rằng các hệ thống này có thể trở thành công cụ mới cho ngành giải trí. Một nhân vật kĩ thuật số không cần lịch trình nghỉ ngơi, không già đi và có thể xuất hiện trong nhiều nội dung khác nhau. Về mặt sản xuất, đây là những lợi thế khó bỏ qua.
Eline Van der Velden cũng cho rằng cần có các quy định và hàng rào bảo vệ đủ mạnh để ngăn AI bị lạm dụng. Điều đó cho thấy ngay cả những người phát triển nhân vật AI cũng nhìn nhận rằng công nghệ cần một khuôn khổ rõ ràng.
Tilly Norwood vì vậy đang đứng ở một vị trí khá đặc biệt. Cô chưa chứng minh rằng AI có thể thay thế diễn viên con người trong những màn trình diễn phức tạp. Nhưng cô đã chứng minh một điều khác: AI hoàn toàn có thể tạo ra một nhân vật đủ thuyết phục để các hãng truyền thông lớn dành thời lượng phỏng vấn.
Matt Jarbo, người dẫn chương trình Hollywood After Dark, cũng đặt câu hỏi về hiệu quả của chiến dịch truyền thông này. Ông cho rằng nếu mục tiêu là khiến công chúng tin rằng một “diễn viên AI” đã sẵn sàng bước vào Hollywood, những màn trình diễn còn nhiều hạn chế của Tilly có thể tạo ra tác dụng ngược.
Một điểm đáng chú ý là Jarbo tự nhận mình ủng hộ video AI nhưng vẫn cho rằng công nghệ hiện tại đã tiến xa đến mức Tilly không đại diện cho toàn bộ năng lực mới nhất của AI.
Điều đó cho thấy tranh luận thực sự có thể không phải là “AI có thể diễn xuất hay không”. Câu hỏi quan trọng hơn là AI sẽ được sử dụng như thế nào trong quá trình sản xuất phim và truyền hình.
Một hệ thống AI có thể hỗ trợ dựng cảnh, tạo hiệu ứng, thiết kế nhân vật hoặc giúp diễn viên chuẩn bị cho một vai diễn. Một hệ thống khác có thể tạo ra toàn bộ nhân vật kĩ thuật số và đưa nhân vật đó vào những bộ phim mà không cần diễn viên con người.
Hai mô hình này có tác động rất khác nhau đối với ngành giải trí. Tilly Norwood đang khiến công chúng nhìn thấy rõ sự khác biệt đó. Cô vừa là một màn trình diễn công nghệ, vừa là phép thử đối với cách truyền thông nói về AI.
Việc CNN, NBC và CBS dành thời lượng cho một nhân vật không có đời sống thực đặt ra câu hỏi mà ngành truyền thông sẽ còn phải đối mặt nhiều hơn trong những năm tới: Khi AI có thể nói chuyện, biểu cảm, quảng bá và xuất hiện trước hàng triệu khán giả, truyền thông cần đối xử với nó như một công cụ, một sản phẩm hay một nhân vật?