RWA có thể trở thành kênh đưa vốn quốc tế vào Việt Nam, nhưng chưa thể là dòng vốn tỉ đô ngay lập tức
Tài sản thực được mã hóa (RWA) đang tăng trưởng nhanh trên toàn cầu, nhưng quy mô hiện tại vẫn còn rất nhỏ so với thị trường tài chính truyền thống.
Theo ông Nguyễn Khắc Việt Bách (Giám đốc điều hành Quỹ BlockBase Private Capital) trao đổi riêng với Tạp chí Một Thế Giới, RWA trong một vài năm tới chưa thể trở thành kênh dẫn vốn quy mô lớn cho Việt Nam. Giá trị thực của công nghệ này nằm ở việc tạo ra một “đường ống” mới, giảm chi phí phát hành, chia nhỏ quy mô đầu tư và rút ngắn thanh toán xuyên biên giới. Nếu kết hợp với khung pháp lí đủ rõ ràng của Trung tâm tài chính quốc tế, công cụ nợ hạ tầng được mã hóa có thể là mô hình đáng chú ý để thu hút dòng vốn trung và dài hạn.
RWA tăng nhanh nhưng vẫn chỉ là một phần rất nhỏ của thị trường tài chính toàn cầu
Khi Việt Nam bắt đầu xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế và đưa tài sản thực được mã hóa vào nhóm sản phẩm ưu tiên, RWA đang được nhắc đến như một trong những công cụ có thể mở ra cách thức mới để kết nối tài sản trong nước với dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Khắc Việt Bách, cần nhìn đúng quy mô của thị trường trước khi đặt kì vọng quá lớn.
Các dữ liệu thị trường năm 2026 cho thấy giá trị RWA được token hóa trên chuỗi, không tính stablecoin, hiện vào khoảng 32-34 tỉ USD tùy thời điểm và phương pháp thống kê. Dune trong dữ liệu tháng 9/2026 ghi nhận hơn 32 tỉ USD, trong khi Binance Research từng ghi nhận khoảng 31,4 tỉ USD vào tháng 5.
Con số này tăng rất nhanh so với những năm trước. Franklin Templeton cho biết các ước tính đầu năm 2026 cho thấy giá trị RWA đã tăng khoảng 5 lần kể từ năm 2023 và tăng khoảng 3 lần chỉ trong giai đoạn 2025-2026.
Nhưng đặt cạnh quy mô hàng chục nghìn tỉ USD của các thị trường trái phiếu, cổ phiếu, tín dụng và bất động sản toàn cầu, RWA vẫn là một thị trường rất nhỏ.
Điều đáng chú ý hơn là dòng tiền hiện nay đang đến ngày càng nhiều từ các định chế tài chính thay vì chỉ từ nhà đầu tư cá nhân. Những tên tuổi như BlackRock, Franklin Templeton, J.P. Morgan hay các tổ chức quản lí tài sản lớn đã tham gia vào quá trình token hóa nhiều loại tài sản.
Cấu trúc của thị trường cũng cho thấy một đặc điểm quan trọng là tài sản có thu nhập cố định đang chiếm phần lớn. Dune cho biết nhóm tài sản thu nhập cố định chiếm hơn một nửa thị trường RWA và tăng mạnh trong năm 2026.
Điều này giúp giải thích vì sao ông Bách cho rằng không nên coi RWA ngay lập tức là một “siêu kênh” hút vốn quốc tế cho Việt Nam.
Trong một đến hai năm tới, công nghệ này khó có thể tự mình tạo ra một dòng vốn khổng lồ. Giá trị trước mắt nằm ở việc làm cho hệ thống tài chính vận hành hiệu quả hơn.
Có thể hình dung RWA như một hệ thống đường ống mới. Tài sản truyền thống vẫn là nguồn hàng hóa được đưa qua đường ống, còn blockchain giúp việc phát hành, chuyển nhượng, thanh toán và quản lí quyền sở hữu được thực hiện theo một phương thức mới.
Theo ông Bách, RWA có thể giảm chi phí phát hành, cho phép chia nhỏ quy mô đầu tư và rút ngắn chu trình thanh toán, bù trừ xuyên biên giới. Đây là những cải thiện có giá trị, nhưng không nên nhầm lẫn giữa hiệu quả của “đường ống” với chất lượng của tài sản chạy qua đường ống đó.
Một dự án Việt Nam không tự nhiên trở nên hấp dẫn hơn chỉ vì nó được đưa lên blockchain. Nhà đầu tư quốc tế vẫn quan tâm trước hết đến lợi suất, rủi ro, quyền tài sản và khả năng thoái vốn. Nếu một dự án có lợi suất thấp, rủi ro cao hoặc khó thu hồi vốn, việc token hóa không thể tự mình giải quyết những vấn đề đó.
Đây là giới hạn quan trọng mà thị trường RWA cần nhìn nhận khi Việt Nam bắt đầu xây dựng các sản phẩm tài chính mới.
Token hóa tài sản thực không thay thế niềm tin, nhưng có thể mở đường cho vốn hạ tầng
Theo ông Nguyễn Khắc Việt Bách, hai câu hỏi lớn mà nhà đầu tư quốc tế đặt ra khi xem xét một tài sản Việt Nam vẫn rất truyền thống.
Thứ nhất là quyền lợi của nhà đầu tư được bảo vệ như thế nào khi xảy ra tranh chấp. Thứ hai là nhà đầu tư có thể chuyển đổi ngoại tệ và rút vốn khỏi Việt Nam như thế nào khi muốn thoái vốn.
Blockchain có thể giúp xác nhận quyền sở hữu, tự động hóa một số quy trình và rút ngắn thời gian giao dịch. Nhưng nó không thể tự mình quyết định một nhà đầu tư sẽ được pháp luật bảo vệ ra sao hoặc có được chuyển ngoại tệ ra nước ngoài hay không. Đó là vấn đề của thể chế và pháp lí.
Vì vậy, vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế trở nên quan trọng. Việt Nam hiện đã xác định tài sản số và token hóa tài sản là một trong những nhóm lĩnh vực được thử nghiệm và phát triển trong hệ sinh thái tài chính mới. VIFC-HCMC cho biết tokenized real-world assets nằm trong sáu nhóm sản phẩm ưu tiên nhằm tạo giao dịch thực và huy động dòng vốn trung, dài hạn.
Kế hoạch phát triển Trung tâm tài chính quốc tế cũng phân vai tương đối rõ. TP.HCM tập trung vào thị trường vốn, quản lí tài sản, tài chính xanh và tài chính số, trong khi Đà Nẵng được định hướng mạnh hơn về tài sản số, thanh toán số, token hóa tài sản và các nền tảng giao dịch chuyên biệt.
Trong bối cảnh đó, mô hình mà ông Bách đánh giá có khả năng tạo dòng vốn trung và dài hạn lớn nhất không phải là những tài sản mang tính đầu cơ cao, mà là công cụ nợ hạ tầng được token hóa.
Nói đơn giản, đó có thể là trái phiếu dự án hoặc quyền hưởng doanh thu từ các công trình giao thông, năng lượng và những tài sản hạ tầng có dòng tiền tương đối rõ ràng, sau đó được phát hành tới nhà đầu tư quốc tế thông qua Trung tâm tài chính quốc tế. Đây là điểm giao giữa nhu cầu vốn của Việt Nam và khẩu vị của nhà đầu tư tổ chức.
Việt Nam cần một lượng vốn rất lớn cho hạ tầng. Trong khi đó, các nhà đầu tư tổ chức quốc tế như quỹ đầu tư, công ty quản lí tài sản hay các định chế tài chính thường tìm kiếm những tài sản có dòng tiền có thể dự báo và thời hạn đầu tư dài.
Token hóa có thể giúp những tài sản đó tiếp cận một nhóm nhà đầu tư rộng hơn, chia nhỏ quy mô tham gia và cải thiện khả năng giao dịch.
Đà Nẵng thậm chí đã công bố định hướng sử dụng RWA để token hóa gần 4 tỉ USD các dự án hạ tầng, coi đây là một kênh huy động vốn quốc tế bổ sung cho nguồn vốn ngân sách và các phương thức tài trợ truyền thống.
Nếu mô hình này được triển khai, bản chất của thương vụ vẫn là tài trợ hạ tầng truyền thống, chỉ khác ở lớp công nghệ và cách phân phối sản phẩm. Đây cũng là lí do công cụ nợ có thể có lợi thế hơn token hóa bất động sản hoặc cổ phần doanh nghiệp nếu mục tiêu là tạo dòng vốn trung và dài hạn.
Bất động sản token hóa có thể tạo sự quan tâm lớn và cổ phần doanh nghiệp có thể tạo thanh khoản cao hơn trong một số trường hợp. Nhưng để thu hút dòng tiền tổ chức quy mô lớn, tài sản cần có cấu trúc pháp lí rõ, dòng tiền có thể dự báo và cơ chế thoái vốn đáng tin cậy. Một trái phiếu dự án gắn với doanh thu từ hạ tầng đáp ứng tương đối trực tiếp những yêu cầu đó.
Bài toán quyết định không nằm ở token mà ở khả năng thoái vốn
Điều này dẫn tới một nghịch lí là để RWA có thể thu hút vốn quốc tế, Việt Nam không chỉ cần công nghệ blockchain tốt. Thậm chí, công nghệ có thể không phải điểm khó nhất.
Điểm khó hơn là xây dựng một thị trường mà nhà đầu tư quốc tế tin rằng quyền lợi của họ được bảo vệ và dòng vốn có thể đi vào rồi đi ra theo những quy tắc minh bạch.
Đây cũng là lí do Trung tâm tài chính quốc tế được kì vọng đóng vai trò lớn hơn một nơi đặt văn phòng của các định chế tài chính. Mục tiêu được đặt ra là tạo một hạ tầng thể chế kết nối thị trường Việt Nam với dòng vốn toàn cầu.
VIFC-HCMC hiện cũng xác định blockchain, hợp đồng thông minh và các mô hình thanh toán số xuyên biên giới là những hướng có thể được nghiên cứu, thử nghiệm trong khuôn khổ sandbox, tức cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.
Nếu những cơ chế này được thiết kế đủ rõ, RWA có thể trở thành lớp công nghệ giúp thị trường vận hành nhanh và hiệu quả hơn.
Nhưng nếu quyền tài sản chưa rõ, cơ chế giải quyết tranh chấp chưa đủ tin cậy hoặc quy định về ngoại hối khiến nhà đầu tư khó thoái vốn, token hóa sẽ không giải quyết được nút thắt cốt lõi.
Nói cách khác, RWA không phải chiếc chìa khóa tự mở cánh cửa vốn quốc tế. Nó giống một đường ống giúp dòng vốn đi nhanh hơn sau khi cánh cửa thể chế đã được mở.
Với Việt Nam, cơ hội lớn nhất có thể nằm ở việc kết hợp hai yếu tố. Một bên là nhu cầu vốn dài hạn cho hạ tầng, năng lượng và các tài sản tạo dòng tiền; bên kia là nhu cầu của các định chế quốc tế đối với những sản phẩm đầu tư có lợi suất, cấu trúc pháp lí và khả năng thoái vốn rõ ràng. Khi hai nhu cầu đó gặp nhau, token hóa mới thực sự có ý nghĩa.
Vì vậy, kì vọng hợp lí trong giai đoạn đầu không phải là RWA ngay lập tức mang về hàng chục tỉ USD vốn quốc tế. Mục tiêu thực tế hơn là xây dựng được những thương vụ đầu tiên đủ minh bạch, có dòng tiền thật, nhà đầu tư thật và cơ chế thoái vốn thật.
Nếu những thương vụ đó chứng minh được mô hình, RWA có thể từ một công nghệ tài chính mới trở thành một phần của hạ tầng huy động vốn quốc tế cho Việt Nam.
Và khi đó, giá trị lớn nhất của RWA có lẽ không nằm ở chữ “token”, mà ở khả năng biến những tài sản Việt Nam có dòng tiền thật thành những sản phẩm mà nhà đầu tư toàn cầu có thể hiểu, mua và thoái vốn một cách minh bạch.