Kinh tế

Khu công nghiệp khí - năng lượng Đà Nẵng và định hướng xây dựng 'khu kinh tế thế hệ mới'

Lê Đình Dũng 17/09/2026 16:43

Với kế hoạch xây dựng khu công nghiệp khí - năng lượng 431ha tại Chu Lai, Đà Nẵng hướng tới các ngành công nghiệp sử dụng năng lượng, sản phẩm sau khí; trung tâm dự trữ quốc gia về năng lượng và công nghiệp lưỡng dụng.

Đà Nẵng đẩy nhanh quy hoạch khu công nghiệp khí -năng lượng

Theo đó, quy hoạch phân khu xây dựng (tỷ lệ 1/2.000) Khu công nghiệp khí - năng lượng và các ngành công nghiệp sử dụng năng lượng và sản phẩm sau khí có phạm vi lập quy hoạch thuộc xã Núi Thành, Đà Nẵng; với diện tích 431ha.

Quy hoạch nhằm cụ thể hóa đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế mở Chu Lai, tỉnh Quảng Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 và đồ án điều chỉnh Quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

2aoboqzf9qju7i1x95wtnj0n6qiyehwlrskzzhcy.jpg
Khu kinh tế mở Chu Lai dự kiến sẽ có thêm khu công nghiệp khí-năng lượng.

Theo đó, khu công nghiệp có tính chất là khu công nghiệp khí - năng lượng và các ngành công nghiệp sử dụng năng lượng, sản phẩm sau khí; trung tâm dự trữ quốc gia về năng lượng và công nghiệp lưỡng dụng.

Mới đây, Phó chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phan Thái Bình đề nghị các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong quá trình hoàn thiện quy hoạch trên.

Trong đó, tập trung rà soát, cập nhật đầy đủ các nội dung liên quan đến hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm sự phù hợp, thống nhất với các quy hoạch đã được phê duyệt và các định hướng phát triển của thành phố.

Đồng thời, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch; rà soát kỹ các căn cứ pháp lý, hiện trạng sử dụng đất, các chỉ tiêu kỹ thuật và các nội dung liên quan đến quốc phòng - an ninh, tài nguyên rừng theo quy định.

Nghiên cứu bổ sung, làm rõ các nội dung phục vụ định hướng phát triển lĩnh vực khí, điện, năng lượng sạch và các ngành công nghiệp sử dụng sản phẩm sau khí.

dji_0208.jpg
TP. Đà Nẵng đang đẩy nhanh thực hiện nhiệm vụ quy hoạch khu công nghiệp khí-năng lượng.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất; các đơn vị khẩn trương phối hợp rà soát khái toán kinh phí, tham mưu các thủ tục cần thiết để triển khai theo quy định; chủ động chuẩn bị các điều kiện về nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ được giao, tạo cơ sở cho các bước triển khai tiếp theo.

Đơn vị tư vấn sớm hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật.

Thế mạnh từ mỏ khí Cá Voi Xanh

Mỏ khí Cá Voi Xanh (Lô 118) được xem là nhân tố quan trọng bước đầu tạo dựng thị trường khí tại khu vực miền Trung với TP. Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi là hạt nhân.

Đến nay, thị trường khí Việt Nam đã phát triển đa dạng với nhiều nhóm hộ khách hàng khác nhau: điện, đạm, hóa chất, công nghiệp. Thị trường miền Trung đang trong giai đoạn nghiên cứu tạo lập để chờ dòng khí đầu tiên từ mỏ Cá Voi Xanh do ExxonMobil tiến hành hoạt động tìm kiếm, thăm dò từ năm 2009.

Mỏ khí Cá Voi Xanh được xem là mỏ khí có trữ lượng phát hiện lớn nhất Việt Nam đến thời điểm hiện nay và sẽ góp phần làm thay đổi bức tranh về thị trường khí thiên nhiên tại Việt Nam nói chung và tại khu vực miền Trung nói riêng.

338a8336.jpg
Hệ thống đường ống trong nhà máy lọc dầu Dung Quất.

Theo kết quả các nghiên cứu của Viện Dầu khí Việt Nam, Viện Năng lượng cùng với các công bố quy hoạch cả nước về ngành điện, công nghiệp; các hộ tiêu thụ khí chính từ mỏ khí Cá Voi Xanh gồm nhà máy nhiệt điện khí, nhà máy chế biến sâu từ khí, các hộ tiêu thụ công nghiệp (sản xuất vật liệu xây dựng, thép, bia, rượu, nước giải khát...) ở các khu kinh tế, khu công nghiệp tại Đà Nẵng, Quảng Ngãi.

So với các nghiên cứu và dự báo cũ, với việc định hướng tăng trưởng 2 con số của Trung ương cũng như các thay đổi thực chất như việc sáp nhập các đơn vị hành chính mới, sự hỗ trợ mạnh mẽ của nhà nước trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh sản xuất, mở rộng các khu công nghiệp…đã đưa Việt Nam vào kỷ nguyên vươn mình; hiện thực hoá dần lộ trình khai thác mỏ khí Cá Voi Xanh, làm chủ năng lượng để phát triển kinh tế.

Năng lượng tạo đà xây dựng “khu kinh tế thế hệ mới”

Với thế mạnh ở trung tâm năng lượng-công nghiệp miền Trung, Chu Lai ở nam Đà Nẵng và Dung Quất ở bắc Quảng Ngãi sở hữu các điều kiện lý tưởng để hình thành khu công nghiệp thế hệ mới.

Tháng 7/2026, Văn phòng Chính phủ đã có thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng.

dji_0149.jpg
Một khu kinh tế thế hệ mới với thế mạnh nằm ở trung tâm năng lượng-công nghiệp đang được Đà Nẵng và Quảng Ngãi đề xuất xây dựng.

Theo đó, về đề xuất xây dựng cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai, các khu kinh tế cửa khẩu theo mô hình khu kinh tế thế hệ mới, gắn với Khu kinh tế Dung Quất; Phó thủ tướng Thường trực giao UBND TP. Đà Nẵng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan làm rõ nội hàm, phạm vi, mục tiêu, sản phẩm chính sách, nguồn lực và cơ chế quản trị của mô hình “khu kinh tế thế hệ mới”, “đặc khu kinh tế”, “đặc khu công nghệ”, trong đó gắn với việc phát huy nguồn lực, lợi thế của địa phương và tính toán tổng thể về hiệu quả giữa các khu chức năng hiện hữu đang hoạt động và các mô hình được đề xuất thành lập mới.

Lãnh đạo Chính phủ cũng giao Đà Nẵng và Quảng Ngãi nghiên cứu xây dựng đề án phát triển liên kết không gian Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - hành lang kinh tế Đông Tây 2 theo hướng hình thành cực tăng trưởng công nghiệp, logistics, thương mại tự do, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của miền Trung; trong đó đánh giá rõ sự cần thiết, cơ sở pháp lý, tác động ngân sách, tác động đầu tư, yêu cầu hạ tầng, yêu cầu nguồn nhân lực và phương án tổ chức thực hiện.

Bộ Khoa học Công nghệ, Bộ Tài chính theo thẩm quyền nghiên cứu các nội dung liên quan đề xuất của địa phương, chính sách, cơ chế…để báo cáo đề xuất cấp có thẩm quyền.

dji_0610.jpg
Việc liên kết Khu kinh tế Dung Quất và Khu kinh tế mở Chu Lai sẽ tạo đà phát triển đột phá cho 2 địa phương.

Với việc hình thành đề án, Đà Nẵng và Quảng Ngãi đang hướng đến việc ưu tiên nghiên cứu các công trình hạ tầng có khả năng tạo kết nối trực tiếp giữa Khu kinh tế Dung Quất, Khu kinh tế mở Chu Lai, khu vực Nam Giang và Hành lang kinh tế Đông Tây 2.

Nghiên cứu hoàn thiện tuyến đường ven biển liên vùng và các tuyến kết nối giữa Cảng hàng không Chu Lai với hệ thống cảng biển Dung Quất theo định hướng quy hoạch được duyệt; phát triển hệ thống vận tải đa phương thức, nâng cao hiệu quả kết nối giữa đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không, góp phần hình thành chuỗi logistics liên vùng.

Định hướng phát triển tuyến đường sắt đô thị kết nối Khu kinh tế Dung Quất với Cảng hàng không Chu Lai và Khu kinh tế mở Chu Lai.

Nghiên cứu đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật dùng chung (điện, cấp nước, hạ tầng khí LNG, hạ tầng số và các hạ tầng thiết yếu khác) đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp, logistics, đô thị và dịch vụ trong không gian liên kết Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Hành lang kinh tế Đông - Tây 2.

Phát triển đồng bộ hệ thống logistics liên vùng; nghiên cứu hình thành trung tâm logistics, cảng cạn (ICD), kho ngoại quan và các đầu mối trung chuyển hàng hóa.

Đến nay, Khu kinh tế Dung Quất đã thu hút 297 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 418.870 tỉ đồng; trong đó có 61 dự án FDI đến từ 13 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Hiện có khoảng 214 dự án đi vào hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 75.250 lao động; đã hình thành các ngành công nghiệp nền tảng có quy mô lớn như lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí, đóng tàu, năng lượng và công nghiệp hỗ trợ, với các dự án động lực như Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất (1 và 2) và nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn khác, cùng với hệ thống cảng biển nước sâu, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.

Khu kinh tế mở Chu Lai thành lập năm 2003 với quy mô hơn 27 nghìn ha. Đến đầu năm 2026, Khu kinh tế mở Chu Lai thu hút được 241 dự án với tổng vốn đăng ký 98.360 tỉ đồng gồm 176 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký 68.957 tỉ đồng và 65 dự án nước ngoài với tổng vốn đăng ký 29.991 tỉ đồng.

Sự hiện diện của các doanh nghiệp, tập đoàn như THACO, Hyosung, Panko, SGI, Kärcher, cùng các nhà đầu tư Nhật Bản, Hoa Kỳ và châu Âu đã góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh quy mô lớn tại Khu kinh tế mở Chu Lai.

THACO được xem là “sếu đầu đàn” của Khu kinh tế mở Chu Lai. Khu công nghiệp THACO Chu Lai hiện thu hút 38 dự án thứ cấp hoạt động, với tỷ lệ lấp đầy 85%, giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 11.600 lao động.

Lê Đình Dũng