Nhà đầu tư Bitcotin cần thận trọng với các ngưỡng giá tâm lí
Bitcoin đang có dấu hiệu tăng trở lại sau những phiên biến động mạnh. Trong lúc nhà đầu tư tiếp tục theo dõi diễn biến giá, những ngưỡng giá tâm lí cao hơn bắt đầu được đồn thổi.
Theo Thạc sĩ Phạm Nhật Huy (chuyên gia tài chính từ SSI) trao đổi riêng với Tạp chí Một Thế Giới, sức ảnh hưởng của ngưỡng giá tâm lí không chỉ nằm ở giá trị tiền tệ, mà còn ở cách chúng tác động đến sự chú ý, kì vọng và hành vi của nhà đầu tư.
Những con số tròn có thể trở thành điểm tựa tâm lí với nhà đầu tư
Sau nhiều ngày chịu sức ép, Bitcoin phục hồi trở lại ngưỡng giá tâm lí 80.000 USD, đạt 81.286 USD vào sáng 20/9, tăng 2,45% trong 24 giờ theo dữ liệu được ghi nhận tại thời điểm đó. Diễn biến này diễn ra vài ngày sau khi Thượng viện Mỹ không thể thúc đẩy Clarity Act, một dự luật nhằm thiết lập khung pháp lí toàn diện hơn cho tài sản mã hóa.
Việc Bitcoin phục hồi sau cú sốc chính sách khiến thị trường tiếp tục chú ý đến khả năng đồng tiền số lớn nhất thế giới hướng tới những mức giá cao hơn. Trong đó, 100.000 USD, 200.000 USD và thậm chí xa hơn là 400.000 USD .
Đầu tháng 9, Brian Armstrong, CEO Coinbase, tiếp tục cho rằng Bitcoin đạt 400.000 USD vào năm 2030 là một mục tiêu hợp lí. Khi đưa ra nhận định này, Bitcoin đang giao dịch dưới 80.000 USD. Armstrong cũng cho rằng chu kì giảm hiện tại có thể đã đi qua giai đoạn thấp nhất. Tuy nhiên, đối với nhà đầu tư, một mốc giá lớn không chỉ là một con số trên biểu đồ.
Theo Thạc sĩ Phạm Nhật Huy, các mốc giá tròn thường thu hút sự chú ý mạnh. Với Bitcoin, 100.000 USD có thể được nhìn nhận như một cột mốc mang tính biểu tượng, gắn với câu chuyện về mức độ trưởng thành và sự chính thống hóa ngày càng cao của tài sản này.
Nếu Bitcoin vượt 100.000 USD, mốc 200.000 USD lại có thể nhanh chóng trở thành điểm tham chiếu tiếp theo. Câu chuyện lúc này tương đối đơn giản: Bitcoin đã tăng gấp đôi so với mốc 100.000 USD.
Trong khi đó, 400.000 USD có một vai trò khác. Đây là một mức giá nằm rất xa hiện tại, nhưng chính khoảng cách đó lại có thể tạo ra một “chiếc neo” tâm lí. Khi một con số rất cao được đưa ra, những mức thấp hơn đôi khi có thể tạo cảm giác hấp dẫn hơn khi nhà đầu tư đặt chúng cạnh mục tiêu dài hạn. “Các mốc giá tròn là điểm thu hút sự chú ý”, ông Huy nhận định.
Tâm lí này không chỉ xuất hiện ở Bitcoin. Trên nhiều thị trường tài chính, các con số tròn thường trở thành nơi tập trung sự quan tâm của nhà đầu tư. Với một tài sản có mức độ biến động cao như Bitcoin, tác động này càng dễ nhận thấy.
Một số nghiên cứu về hiện tượng “gom cụm giá” trên Bitcoin cũng từng ghi nhận giao dịch có xu hướng tập trung quanh những mức giá tròn và có mối liên hệ với mức độ chú ý cũng như tâm lí của nhà đầu tư.
Tuy nhiên, ông Huy lưu ý rằng điều này không có nghĩa một mốc giá tròn chắc chắn trở thành vùng hỗ trợ hoặc kháng cự. Nói cách khác, việc nhiều người chú ý đến 100.000 USD không đồng nghĩa Bitcoin chắc chắn sẽ dừng lại, đảo chiều hay bứt phá tại chính con số đó.
Vượt ngưỡng giá tâm lí, kì vọng có thể dịch chuyển tiếp
Ảnh hưởng đáng kể hơn của những cột mốc lớn có thể nằm ở những gì xảy ra sau khi chúng bị phá vỡ. Giả sử Bitcoin vượt 100.000 USD, một bộ phận nhà đầu tư đang nắm giữ Bitcoin có thể không còn xem 100.000 USD là điểm bán hấp dẫn như trước. Thay vào đó, họ có thể chờ 120.000, 150.000 hay 200.000 USD.
Khi điểm tham chiếu thay đổi, kì vọng cũng thay đổi theo. Nhà đầu tư đang có lãi có thể trì hoãn việc chốt lời vì kì vọng giá còn tiếp tục tăng. Ở chiều ngược lại, những người chưa tham gia thị trường có thể bắt đầu lo ngại rằng mình đang bỏ lỡ một đợt tăng giá.
Đây là tâm lí thường được gọi là sợ bỏ lỡ cơ hội, khi nhà đầu tư mua tài sản không hẳn vì đã hoàn tất đánh giá về giá trị của nó, mà vì lo rằng nếu đứng ngoài, họ sẽ không còn cơ hội mua ở mức giá hiện tại.
Với Bitcoin, hiệu ứng này có thể đặc biệt rõ khi các mốc giá được truyền thông và cộng đồng đầu tư nhắc đến liên tục.
Một mốc 100.000 USD được vượt qua có thể khiến 200.000 USD trở thành câu chuyện mới. Khi 200.000 USD xuất hiện trong các cuộc thảo luận, 400.000 USD lại có thể được đưa ra như một mục tiêu xa hơn.
Nhưng ông Huy cho rằng nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa ý nghĩa tâm lí của một con số và giá trị kinh tế thực của tài sản.
Các mốc giá lớn có sức mạnh về truyền thông bởi chúng dễ nhớ, dễ so sánh và dễ trở thành chủ đề thảo luận. Chúng cũng có thể tác động đến cách nhà đầu tư đặt lệnh mua, chốt lời hoặc cắt lỗ.
Khi nhiều lệnh tập trung quanh một số mức giá, thanh khoản và biến động ngắn hạn có thể thay đổi. Nhưng bản thân con số tròn không tạo ra giá trị mới cho Bitcoin. Điều này đặc biệt quan trọng khi thị trường bắt đầu bàn đến những mục tiêu rất xa như 400.000 USD.
Việc CEO Coinbase Brian Armstrong gọi mức 400.000 USD vào năm 2030 là “mục tiêu hợp lí” là một nhận định cá nhân của ông, dựa trên cách ông nhìn về chu kì Bitcoin và các yếu tố thị trường. Nó không phải sự bảo đảm rằng Bitcoin sẽ đạt mức giá này.
Do đó, việc một mục tiêu giá xuất hiện nhiều lần trên truyền thông không nên được hiểu là bằng chứng cho khả năng chắc chắn xảy ra của nó.
Giá thấp không đồng nghĩa tài sản “rẻ”
Một hiệu ứng tâm lí khác mà nhà đầu tư có thể gặp phải là xu hướng đánh đồng đơn giá thấp với mức định giá thấp.
Chẳng hạn, khi Bitcoin có giá hàng chục nghìn USD mỗi đồng, một số nhà đầu tư có thể cảm thấy những đồng tiền có giá chỉ vài USD hoặc vài cent “rẻ hơn” và do đó còn nhiều dư địa tăng giá.
Nhưng cách so sánh này dễ gây nhầm lẫn. Giá của một đơn vị tài sản chỉ là một phần của bức tranh. Với tiền mã hóa, cần xem xét cả số lượng token đang lưu hành, tổng giá trị thị trường, khả năng tạo ra giá trị của dự án, mức độ sử dụng, thanh khoản và nhiều yếu tố khác.
Một đồng tiền có giá 1 USD không nhất thiết rẻ hơn Bitcoin ở mức 80.000 USD. Nếu có hàng chục tỉ đơn vị token đang lưu hành, tổng giá trị thị trường của nó vẫn có thể rất lớn.
Tương tự, Bitcoin tăng từ 100.000 lên 200.000 USD không tự động có nghĩa giá trị kinh tế của mạng lưới đã “tốt hơn gấp đôi”. Giá thị trường phản ánh sự tương tác giữa cung, cầu và kì vọng của người tham gia tại một thời điểm nhất định.
Đây cũng là lí do các mốc 100.000, 200.000 hay 400.000 USD nên được nhìn nhận trước hết như những điểm tham chiếu tâm lí, thay vì những cột mốc có khả năng tự tạo ra giá trị cho Bitcoin.
Trong ngắn hạn, chúng có thể ảnh hưởng đến cách nhà đầu tư đặt lệnh, chốt lời hoặc tham gia thị trường. Trong dài hạn, việc Bitcoin có thể đạt một mức giá cụ thể hay không vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, từ nhu cầu thị trường, dòng vốn, môi trường kinh tế, quy định pháp lí cho tới mức độ chấp nhận tài sản số.
Thất bại của Clarity Act cũng cho thấy một yếu tố quan trọng. Đó là chính sách có thể tạo ra những cú sốc đáng kể đối với thị trường. Sau cuộc bỏ phiếu ngày 15/9, Bitcoin đã giảm mạnh trong phiên, trước khi phục hồi trong những ngày tiếp theo.
Vì vậy, việc giá Bitcoin phục hồi về vùng 81.000 USD vào sáng 20/9 không đủ để kết luận rằng thị trường đã hoàn toàn bỏ qua rủi ro pháp lí hay rằng các mục tiêu giá cao đã trở nên chắc chắn hơn. Theo Thạc sĩ Phạm Nhật Huy, các ngưỡng giá tâm lí lớn có ý nghĩa mạnh về mặt truyền thông và hành vi, nhưng không tự tạo ra giá trị nội tại.
Đó có lẽ là điểm quan trọng nhất khi nhìn vào những con số như 100.000, 200.000 hay 400.000 USD. Chúng có thể định hình câu chuyện mà thị trường kể về Bitcoin, ảnh hưởng đến kì vọng của nhà đầu tư và thậm chí tác động đến hành vi mua bán. Nhưng cuối cùng, một con số được nhắc đến nhiều không đồng nghĩa với một mức giá được bảo đảm.