Bật mí việc huấn luyện robot hình người khiêu vũ với con người

Nhưng phía sau những cái ôm và điệu nhảy tưởng như hoàn hảo là hàng loạt thử nghiệm khắt khe, đến mức các vũ công từng phải đội mũ bảo hiểm khi tập luyện cùng robot hình người.

Khi khán giả không còn biết đâu là người, đâu là robot hình người

Tối 22/9, sân khấu lễ khai mạc WorldSkills lần thứ 48 trở thành một sân khấu nghệ thuật đặc biệt với tiết mục mang tên “Ánh sáng Tương lai”. Tổng cộng 140 “vũ công” xuất hiện, trong đó có 120 người và 20 robot hình người có kích thước tương đương con người.

Điều khiến màn trình diễn gây chú ý không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở cách robot được đưa vào một vũ đạo vốn đòi hỏi sự tinh tế, nhịp nhàng và khả năng tương tác liên tục giữa các nghệ sĩ.

Cả người lẫn máy đều đeo những chiếc mặt nạ giống nhau, khoác trang phục màu bạc mang phong cách tương lai. Dưới ánh sáng sân khấu, các robot cao khoảng 1,8 m, nặng 80 kg di chuyển cùng các vũ công theo từng nhịp nhạc. Có lúc chúng thực hiện những động tác mang phong cách nhảy đường phố, có lúc lại bước vào những điệu waltz mềm mại cùng các nữ vũ công.

Khoảnh khắc gây ấn tượng nhất có lẽ là khi robot và con người ôm nhau trên sân khấu. Một động tác tưởng đơn giản với con người lại là bài toán kĩ thuật phức tạp đối với máy móc. Robot phải kiểm soát lực tác động, tốc độ chuyển động và vị trí cơ thể để vừa tạo ra cảm giác tự nhiên, vừa không gây nguy hiểm cho người bạn diễn.

Từ hàng ghế khán giả, tất cả diễn ra gần như liền mạch. Nhưng để đạt được sự tự nhiên đó, đội ngũ kĩ thuật đã phải trải qua một quá trình thử nghiệm hoàn toàn khác với việc chỉ lập trình robot thực hiện một chuỗi động tác cố định.

Bởi trên sân khấu, robot không chỉ cần “biết nhảy”. Nó phải biết mình đang ở đâu, biết người bên cạnh đang ở vị trí nào, di chuyển theo đúng nhịp và dừng lại đúng thời điểm. Đây cũng là điểm khiến tiết mục trở thành một màn trình diễn công nghệ đáng chú ý trong khuôn khổ WorldSkills, sự kiện vốn tập trung vào những kĩ năng nghề nghiệp phục vụ sản xuất và đời sống.

Choáng váng: Robot hình người vừa diễn tạp kĩ, vừa làm MC chuyên nghiệp

Robot hình người bước lên sân khấu America’s Got Talent

Từ mũ bảo hiểm đến những cái ôm trên sân khấu

Ít ai biết rằng trong giai đoạn đầu tập luyện, các nữ vũ công waltz thậm chí phải đội mũ bảo hiểm khi khiêu vũ cùng robot. Lí do nằm ở chính sự khó đoán trong chuyển động của những cỗ máy nặng 80 kg. Khi đó, khả năng kiểm soát cử động của robot vẫn chưa đạt độ ổn định cần thiết. Với một người, một động tác vung tay hơi quá hoặc bước lệch vài chục centimet có thể chỉ là một lỗi nhỏ. Nhưng với một robot cao 1,8 m và nặng hàng chục kilogram, cùng sai số đó có thể trở thành rủi ro an toàn.

Vì vậy, các buổi tập ban đầu được tiến hành với khoảng cách nhất định. Sáu nữ vũ công tham gia phần waltz phải trang bị mũ bảo hiểm để giảm nguy cơ chấn thương khi robot thực hiện những động tác chưa hoàn toàn chính xác.

Sau mỗi vòng thử nghiệm, đội ngũ kĩ thuật tiếp tục điều chỉnh chuyển động, tốc độ và khả năng định vị của robot. Khoảng cách giữa người và máy dần được thu hẹp. Những chiếc mũ bảo hiểm được tháo xuống, rồi đến những cái nắm tay, các động tác tương tác ở khoảng cách rất gần và cuối cùng là cái ôm xuất hiện ngay trên sân khấu trước hàng nghìn khán giả.

Một trong những khó khăn lớn khác là môi trường biểu diễn. Sân khấu lớn chứa rất nhiều thiết bị điện tử, hệ thống truyền tín hiệu và các nguồn gây nhiễu. Trong điều kiện như vậy, yêu cầu robot di chuyển chính xác tuyệt đối từng milimet gần như không thực tế.

Thay vào đó, nhóm kĩ sư phải xây dựng hệ thống điều khiển đủ linh hoạt để robot vẫn hoàn thành nhiệm vụ trong một khoảng sai số nhất định. Độ chính xác định vị được duy trì trong khoảng 20–30 cm, nhưng quan trọng hơn là robot phải biết cách phối hợp với không gian và con người xung quanh.

Điểm đáng chú ý nhất là khả năng vận hành gần như trọn vẹn từ đầu đến cuối. Robot có thể xác định vị trí tại khu vực hậu trường, tự di chuyển ra sân khấu, thực hiện phần biểu diễn, tương tác với các vũ công rồi quay trở lại vị trí ban đầu.

Đó là bước tiến khác biệt so với những màn trình diễn robot thông thường, nơi máy móc thường được lập trình cho một không gian cố định và một chuỗi chuyển động được kiểm soát chặt chẽ.

Với “Ánh sáng Tương lai”, robot không còn chỉ là đạo cụ để con người biểu diễn cùng. Chúng trở thành bạn diễn thực sự, phải chia sẻ sân khấu, không gian và nhịp điệu với con người.

Và hình ảnh những vũ công từng phải đội mũ bảo hiểm khi tập luyện nhưng sau đó có thể tự tin ôm lấy robot trên sân khấu cho thấy một điều là phía sau vài phút trình diễn mãn nhãn là hàng tháng trời giải quyết những bài toán kĩ thuật mà khán giả gần như không thể nhìn thấy. WorldSkills, nơi tôn vinh kĩ năng nghề, vì thế cũng đang cho thấy một kĩ năng mới của thời đại. Đó là không chỉ làm chủ máy móc, mà còn phải học cách để con người và máy móc cùng làm việc như một đội.

Bùi Tú