VN-Index mất 42 điểm sau cú hồi 17 điểm: Bẫy tăng giá đã lộ diện?

VN-Index tiếp tục rơi sâu, chưa nhìn thấy đáy

Nếu phiên 23/9, VN-Index còn có thời điểm duy trì sắc xanh và chỉ thực sự lao dốc trong buổi chiều, thì phiên 24/9 diễn biến hoàn toàn khác. Ngay từ đầu phiên, chỉ số đã chịu áp lực bán mạnh và không có một nhịp hồi đáng kể nào đưa chỉ số trở lại tham chiếu, chứ chưa nói đến khả năng tăng điểm.

Điều đáng nói là độ rộng thị trường hôm nay còn tiêu cực hơn phiên trước. Có tới 228 mã giảm trong khi chỉ 81 mã tăng trên HoSE. Trong rổ VN30, 23 mã giảm và chỉ 4 mã tăng. Nếu phiên 23/9 vẫn còn một số nhóm cổ phiếu ngân hàng, bán lẻ hay cổ phiếu riêng lẻ giữ được sắc xanh, thì hôm nay sức ép đã lan rộng hơn.

VIC và VHM tiếp tục là hai cổ phiếu tác động mạnh nhất lên chỉ số, lần lượt lấy đi khoảng 9,62 điểm và 4,69 điểm. Chỉ riêng hai mã này đã chiếm hơn một nửa mức giảm của VN-Index. Tuy nhiên, khác với một số phiên trước, việc chỉ số giảm mạnh hôm nay không thể chỉ quy về hai mã cổ phiếu này. Nhiều nhóm cổ phiếu khác cũng cùng giảm, cho thấy tâm lý phòng thủ đang lan rộng.

Điều này khiến câu hỏi về “bẫy tăng giá” của phiên 22/9 trở nên đáng chú ý. Phiên này, chỉ số tăng hơn 17 điểm đã tạo cảm giác rằng VN-Index đã tìm được điểm tựa sau khi mất gần 16 điểm trong ngày đầu nâng hạng FTSE. Nhưng thanh khoản phiên tăng chỉ đạt khoảng 13.000 tỉ đồng, thấp hơn đáng kể so với phiên giảm trước đó; hơn nữa, chính VIC và VHM đóng góp phần lớn số điểm tăng của chỉ số. Ngay sau đó, VN-Index không những không duy trì được đà hồi phục mà còn giảm liên tiếp hai phiên.

Như vậy, phiên tăng 22/9 có thể được xem là một nhịp hồi phục thất bại, nhưng chưa thể gọi là một phiên “bẫy tăng giá” được xác nhận về mặt kỹ thuật. Thị trường vẫn cần thêm tín hiệu để xác định liệu VN-Index có xuyên thủng vùng hỗ trợ 1.760-1.780 điểm hay không. Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng vùng 1.760-1.780 điểm là vùng hỗ trợ quan trọng. Việc VN-Index đóng cửa quanh 1.775 điểm hôm nay đã đưa chỉ số vào đúng vùng thử thách mà Yuanta cảnh báo. Nếu áp lực bán tiếp tục duy trì trong phiên sáng 25/9, khả năng chỉ số lùi về vùng 1.750 điểm để tìm kiếm phản ứng của lực cầu là điều cần tính đến.

Lực hấp thụ trên thị trường đang gặp vấn đề

Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất của phiên hôm nay là thanh khoản lại giảm khi thị trường lao dốc. Giá trị giao dịch trên HoSE đạt hơn 16.680 tỉ đồng, giảm khoảng 9,4% so với phiên 23/9; khối lượng giao dịch đạt khoảng 654,7 triệu cổ phiếu, giảm 9,8%. Điều này cho thấy phiên hôm nay đã không xuất hiện một lực bắt đáy đủ mạnh. Ngược lại, thanh khoản giảm cho thấy bên mua vẫn đang thận trọng, trong khi bên bán chưa tạo ra một làn sóng tháo chạy với khối lượng cực lớn.

Thế nhưng, diễn biến phiên hôm nay cho thấy một bài toán trước mắt đã trở nên căng hơn, đó là lực hấp thụ. Chính vì lực hấp thụ yếu nên dù VN-Index giảm hơn 26 điểm, lùi về 1.775 điểm, thanh khoản thị trường vẫn giảm.

Khi lượng cung lớn được đưa ra nhưng giá không giảm thêm, thanh khoản tăng trở lại và độ rộng cải thiện, đó mới là dấu hiệu đáng chú ý của dòng tiền bắt đáy. Còn hiện tại, thanh khoản giảm trong một phiên giảm mạnh cho thấy người mua vẫn đang đứng ngoài quan sát.

Dòng tiền chủ động đang quyết định thị trường chứ không phải dòng tiền nâng hạng

Sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, thị trường đã chứng kiến một nghịch lý khá rõ. Dòng tiền được kỳ vọng từ câu chuyện nâng hạng đã xuất hiện ở một số thời điểm nhất định nhưng chưa đủ sức tạo ra một xu hướng tăng bền vững cho toàn thị trường. Vấn đề này không hề khó hiểu, bởi dòng tiền chỉ số không phải là toàn bộ dòng tiền trên thị trường.

Hôm nay, khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh hơn 866 tỉ đồng, trong đó VHM và VIC lần lượt bị bán ròng mạnh nhất, hơn 349 tỉ đồng và hơn 176 tỉ đồng. Điều này cho thấy các quỹ thụ động và chủ động không vận hành giống nhau. Dòng tiền FTSE có thể mua hoặc bán theo cơ cấu chỉ số, tỉ trọng và thời điểm tái cân bằng; trong khi các quỹ chủ động có thể điều chỉnh danh mục dựa trên định giá, tỉ trọng cổ phiếu, mức độ rủi ro và quan điểm riêng về từng doanh nghiệp. Đây có lẽ là nguyên nhân lớn nhất khiến VHM và VIC, vốn chiếm tỉ trọng mua vào lớn nhất của dòng tiền FTSE, nhưng lại bị các quỹ chủ động bán ròng mạnh và liên tục.

Việc bán ròng VHM và VIC không chỉ là một phiên riêng lẻ. Đối với VHM, lượng cổ phiếu mới sau đợt trả cổ tức bằng cổ phiếu làm thay đổi đáng kể nguồn cung lưu hành. Đây có thể là một trong những yếu tố khiến cơ cấu danh mục và cung-cầu ở cổ phiếu này cần thời gian để cân bằng. Với VIC, việc cổ phiếu tiếp tục bị bán trong những phiên chỉ số giảm mạnh cũng cho thấy một thực tế khác. Đó là khi nhóm vốn hóa lớn bị rút tiền, dòng tiền ở các nhóm còn lại dù có hoạt động cũng khó đủ sức gánh chỉ số. Thậm chí, việc VIC và VHM giảm giá mạnh còn tạo ra hiệu ứng lây lan, kéo theo cổ phiếu ngân hàng, chứng khoán và nhiều nhóm ngành khác cũng giảm trên diện rộng.

“

Sau phiên 24/9, tâm điểm được chú ý là vùng 1.750-1.780 điểm sẽ hỗ trợ như thế nào trong phiên ngày mai. Đây cũng là vùng cần quan sát dòng tiền sẽ diễn biến như thế nào, liệu có xuất hiện lực cầu đủ mạnh để bắt đáy và giúp VN-Index có phản ứng hồi phục.

Tiền mặt đang là “vua”?

Câu hỏi cần đặt ra lúc này là nhà đầu tư liệu có nên tranh thủ mua những cổ phiếu đã giảm sâu hay không. Để đưa ra quyết định mua, điều đầu tiên cần được xác nhận là giá cổ phiếu đã cho thấy tín hiệu tạo đáy, chứ không phải đang tiếp tục giảm.

Một số công ty chứng khoán đã khuyến nghị nhà đầu tư có thể giải ngân có chọn lọc nhưng không đồng nghĩa với việc mua mạnh. Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỉ trọng 40% cổ phiếu và 60% tiền mặt, chờ điểm mua ở những nhóm có sức mạnh tương đối tốt. Công ty Chứng khoán Asean lưu ý, lực cầu hiện chưa đủ sức hấp thụ áp lực bán chủ động. Tuy nhiên, Aseansc cho rằng với chiến lược trung và dài hạn, những nhịp điều chỉnh về vùng hỗ trợ có thể mở ra cơ hội giải ngân từng phần ở các nhóm có nền tảng cơ bản vững chắc.

Nhà đầu tư đang nắm giữ tỉ trọng tiền mặt lớn lúc này đồng nghĩa đang nắm giữ một giá trị rất khác: không đứng ngoài thị trường, mà đang có quyền lựa chọn nhiều hơn để mua cổ phiếu khi thị trường xuất hiện mức giá và tín hiệu phù hợp. Đây cũng là lý do không nhất thiết mua vào những cổ phiếu tốt đã giảm giá sâu ngay lập tức. Bởi nếu một cổ phiếu giảm 10-20% nhưng tiếp tục bị bán trong khi thanh khoản tăng, việc mua sớm có thể khiến nhà đầu tư phải trải qua thêm một nhịp giảm trước khi thị trường thực sự cân bằng.

Thế Lâm