AI thổi hồn vào bảo tàng nước hoa như thế nào?
Tại Quảng Châu, Trung Quốc, một bảo tàng nước hoa đang biến trải nghiệm khứu giác vốn rất khó đo lường thành dữ liệu để AI phân tích.
Sau vài giờ khám phá, du khách không chỉ hiểu thêm về thế giới hương thơm mà còn có thể ra về với một chai nước hoa được pha chế riêng theo sở thích của chính mình.
Khi AI bước vào bảo tàng nước hoa
AI đã len vào nhiều lĩnh vực từ sản xuất, tài chính đến thương mại điện tử, nhưng việc công nghệ này tham gia vào nghệ thuật nước hoa lại tạo ra một hướng ứng dụng đặc biệt. Bởi khác với một bài toán tài chính hay quy trình sản xuất, mùi hương thường gắn với kí ức, cảm xúc và sở thích cá nhân, những thứ tưởng như rất khó chuyển thành dữ liệu.
Tại một bảo tàng nước hoa ở Quảng Châu, điều tưởng chừng khó ấy đang được thực hiện theo cách khá trực quan. Du khách dành khoảng 3-5 giờ để khám phá nhiều không gian tương tác, tìm hiểu lịch sử nước hoa, nguồn gốc nguyên liệu, cách tạo nên một mùi hương cũng như cấu trúc của các tầng hương.
Thay vì chỉ đứng nhìn các hiện vật như trong một bảo tàng truyền thống, khách tham quan liên tục được thử nghiệm. Họ ngửi các mẫu hương khác nhau, đưa ra phản hồi về những mùi mình thích hoặc không thích, đồng thời hình thành một "bản đồ khứu giác" cá nhân trong suốt hành trình. Đây chính là lúc AI phát huy vai trò.
Theo mô hình được bảo tàng phát triển, hệ thống sẽ thu thập các phản hồi trong quá trình trải nghiệm và phân tích chúng để tìm ra những đặc điểm chung trong sở thích của từng người. Một người có thể thiên về các mùi hoa, người khác thích hương gỗ, trong khi một người khác lại có xu hướng lựa chọn những mùi tươi mát hoặc ngọt ngào.
Điểm đáng chú ý là AI không chỉ đơn giản hỏi người dùng "thích hay không thích". Qua nhiều lần thử, hệ thống có thể xây dựng một hồ sơ mùi hương riêng, từ đó thu hẹp hàng loạt lựa chọn thành những nhóm mùi phù hợp hơn.
Sau quá trình phân tích, hệ thống pha chế tự động sẽ tiếp tục công việc. Một mạng lưới đường ống kết nối khoảng 150 loại nguyên liệu hương liệu cho phép máy tính định lượng và phối trộn các thành phần theo công thức được tạo ra từ dữ liệu của từng du khách.
Kết quả là một chai nước hoa được pha riêng. Điều tạo nên sức hấp dẫn của mô hình này không chỉ nằm ở việc một cỗ máy có thể "làm nước hoa". Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng biến một thứ rất chủ quan như sở thích khứu giác thành một trải nghiệm có thể tương tác, phân tích và cá nhân hóa.
Trước đây, người tiêu dùng muốn tìm nước hoa phù hợp thường phải thử từng sản phẩm, nghe tư vấn của nhân viên hoặc dựa vào kinh nghiệm của bản thân. Với mô hình mới, AI trở thành một lớp trung gian giúp người dùng khám phá chính sở thích của mình.
Từ mùi hương Á Đông đến mô hình tiêu dùng siêu cá nhân hóa
Công nghệ chỉ là một phần trong sức hút của bảo tàng. Một yếu tố khác giúp mô hình này tạo dấu ấn là cách nó kết hợp AI với những nguyên liệu gắn với văn hóa và thị hiếu châu Á.
Dữ liệu thu thập tại bảo tàng cho thấy những mùi hương tự nhiên quen thuộc với người châu Á như hoa đào hay hoa mộc, còn gọi là osmanthus, nằm trong nhóm được nhiều du khách yêu thích. Đây là điểm thú vị bởi cùng một công nghệ phân tích, dữ liệu thu được từ từng thị trường có thể phản ánh những khác biệt về văn hóa, kí ức và sở thích tiêu dùng.
Một mùi hương có thể đơn giản là một sản phẩm thương mại, nhưng cũng có thể gợi lại mùa xuân, một khu vườn, một món trà hay một kí ức tuổi thơ. Khi những cảm nhận đó được đưa vào hệ thống dữ liệu, AI có thêm cơ sở để tạo ra những sản phẩm mang tính cá nhân cao hơn.
Bảo tàng mới hoạt động hơn một năm nhưng đã nhanh chóng thu hút lượng khách đáng kể. Vào những thời điểm đông khách, số người đến tham quan có thể đạt 600-700 người mỗi ngày. Đáng chú ý, du khách quốc tế có thời điểm chiếm khoảng một nửa lượng khách.
Sự quan tâm này cho thấy sức hút của mô hình không chỉ đến từ bản thân nước hoa. Du khách đang mua một trải nghiệm là được khám phá thế giới mùi hương, được AI "đọc vị" sở thích và cuối cùng tự mình mang về một sản phẩm không hoàn toàn giống bất kỳ người nào khác.
Bảo tàng hiện quản lí gần 300 hồ sơ mùi hương và tiếp tục bổ sung dữ liệu. Kho dữ liệu càng lớn, hệ thống càng có thêm cơ sở để nhận diện những xu hướng sở thích và cải thiện khả năng cá nhân hóa.
Ở góc độ rộng hơn, đây là một ví dụ cho thấy AI đang thay đổi cách các thương hiệu cao cấp tiếp cận người tiêu dùng. Cá nhân hóa từng là đặc quyền của những sản phẩm thủ công đắt tiền, nơi chuyên gia phải dành nhiều thời gian để tìm hiểu từng khách hàng. AI đang đưa khả năng đó vào một quy trình có thể mở rộng cho hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người.
Nước hoa vì thế có thể trở thành một trong những lĩnh vực thú vị nhất để quan sát cuộc gặp gỡ giữa công nghệ và cảm xúc. AI không tạo ra kí ức hay cảm xúc thay con người, nhưng có thể giúp nhận diện, kết nối và chuyển những sở thích vốn vô hình thành một sản phẩm hữu hình.
Tại Quảng Châu, thứ được tạo ra sau vài giờ trải nghiệm không chỉ là một chai nước hoa. Đó còn là một cách mới để người tiêu dùng nhìn thấy "chân dung khứu giác" của chính mình, trong khi doanh nghiệp có thêm một phương thức biến dữ liệu cá nhân thành trải nghiệm và sản phẩm mang tính độc bản.