Từ đơn hàng 5.000 UAV đến nhà máy tại Mỹ, đường đi của UAV ‘Make in Vietnam’ ra thế giới đã rõ ràng hơn

Điểm chạm Hàn Quốc: Đơn hàng xuất khẩu 5.000 UAV

Tháng 8/2025, CT UAV ký thỏa thuận cung ứng 5.000 UAV theo hình thức OEM cho một đối tác Hàn Quốc. Đây là lô UAV vận tải hạng nặng, có tải trọng từ 60-300 kg, với tỉ lệ nội địa hóa được doanh nghiệp công bố lên tới 85%.

Hàn Quốc là một trong những quốc gia và cũng là thị trường công nghệ cao nổi bật tại châu Á và trên thế giới. Do đó, việc một doanh nghiệp Việt Nam ký hợp đồng “xuất khẩu ngược” đơn hàng UAV cho đối tác tại thị trường này, tại thời điểm công bố thông tin, đã ít nhiều gây ngờ vực. Tuy nhiên, ở mặt thông tin ngược lại, sự kiện này cho thấy có một doanh nghiệp Việt đã bắt đầu đặt cược vào bài toán thương mại hóa sản phẩm UAV “Make in Vietnam” ra thị trường quốc tế với quy mô không hề nhỏ, thay vì chỉ dừng ở khâu nghiên cứu, thử nghiệm.

Theo CT Group, đối tác Hàn Quốc là Airbility, một doanh nghiệp tập trung vào thiết kế và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực UAV. Phía Airbility lựa chọn CT UAV nhờ năng lực sản xuất, hệ thống phòng lab và khả năng R&D, qua đó biến các thiết kế thành sản phẩm trong thời gian ngắn. Với CT UAV, một mô hình được hoạch định mang tính chiến lược: thay vì tự phát triển toàn bộ chuỗi giá trị tại từng thị trường, doanh nghiệp có thể kết hợp năng lực thiết kế, công nghệ và thị trường của đối tác nước ngoài với năng lực sản xuất và phát triển sản phẩm của chính mình.

Tuy nhiên, trên thực tế, phạm vi đã không dừng lại ở đơn hàng 5.000 UAV như một bài kiểm tra đầu tiên về năng lực và sự thực chất của doanh nghiệp UAV Việt trong bối cảnh Việt Nam vẫn đang là một quốc gia có trình độ phát triển công nghệ còn thấp. Vì những bước tiếp theo sau đó, CT UAV cho thấy đang tìm kiếm một cách tiếp cận rộng hơn nhằm đưa sản phẩm UAV vào các thị trường công nghệ cao.

Điểm chạm Nhật Bản: Từ bán UAV đến cùng phát triển các ứng dụng

Tháng 4/2026, CT Group ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với hai đối tác Nhật Bản là Fox 6 và V Next, nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác trong nhiều ứng dụng UAV. Đáng chú ý, hướng đi này không chỉ xoay quanh việc mua bán thiết bị, mà còn mở rộng hợp tác phát triển ứng dụng. Theo đó, hai bên hướng đến việc kết hợp công nghệ, kinh nghiệm và nguồn nhân lực để nghiên cứu, thử nghiệm rồi đưa các giải pháp UAV vào sử dụng thực tế.

Các lĩnh vực được nhắc tới gồm phòng cháy chữa cháy, ứng phó thiên tai và nông nghiệp. Đây đều là những lĩnh vực mà UAV có thể tạo ra giá trị không chỉ từ bản thân thiết bị mà còn từ dữ liệu, khả năng quan sát, thu thập thông tin và thực hiện các nhiệm vụ trong những môi trường mà con người khó tiếp cận. Nhật Bản có kinh nghiệm triển khai công nghệ trong bối cảnh thường xuyên đối mặt với thiên tai như bão, lũ lụt; trong khi Việt Nam cũng đang đối diện với những bài toán tương tự. Trong nông nghiệp, cả hai thị trường đều có nhu cầu nâng cao năng suất và tối ưu hóa nguồn lực.

Với mô hình này, CT UAV có thể đóng vai trò cung cấp nền tảng UAV và năng lực phát triển, thử nghiệm ứng dụng; phía Nhật Bản đóng góp kinh nghiệm công nghệ và kinh nghiệm triển khai trong những lĩnh vực có nhu cầu thực tế. Như vậy, “điểm chạm Nhật Bản” cũng có tác dụng giúp hoàn thiện hơn mô hình thương mại hóa UAV “Make in Vietnam” của CT UAV, với sự khởi đầu từ “điểm chạm Hàn Quốc”. Trong mô hình đó, phía CT còn định hướng phía sau những chiếc UAV, thiết bị là cả một thị trường dịch vụ trong hệ sinh thái “kinh tế không gian tầm thấp” (LAE) đầy tiềm năng chưa được khai phá, trong các lĩnh vực từ vận tải hàng hóa, cứu hộ, y tế, phòng cháy chữa cháy, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản đến an ninh, điện lực, xây dựng và năng lượng tái tạo.

Vào tháng 2/2026, GASCO-LAE sử dụng UAV của CT UAV để khánh thành tuyến bay thương mại thường xuyên vượt biển từ Cần Giờ đến Vũng Tàu, với kiện hàng của Vietnam Post. Tuyến vận chuyển dài hơn 12 km, UAV mang kiện hàng 2 kg, thời gian bay khoảng 15 phút. Sở KH&CN TP.HCM đã xác nhận đây là tuyến do Sở KH&CN, Vietnam Post và CT UAV phối hợp triển khai. Như vậy, đằng sau những thiết bị UAV nói bằng ngôn từ thời thượng là có “một câu chuyện”, còn nói theo ngôn ngữ thị trường là có một tham vọng lớn: tạo ra thị trường dịch vụ xoay quanh UAV, nơi doanh thu có thể đến từ thiết bị, phần mềm, dữ liệu, dịch vụ vận hành và các ứng dụng chuyên biệt.

Bước ngoặt tại Mỹ: Xây nhà máy sản xuất UAV

Sau điểm chạm Hàn Quốc và điểm chạm Nhật Bản, CT UAV vừa công bố tiếp “điểm chạm Mỹ” với sự đầu tư nặng ký hơn: xây nhà máy và sản xuất UAV tại đây. Có thể nói, đây là công đoạn có tính bước ngoặt. Bởi, nếu ở hai công đoạn trên chỉ là xuất khẩu sản phẩm và hợp tác phát triển sản phẩm/dịch vụ thì ở công đoạn thứ ba có thể nói là có sự xuất khẩu công nghệ. Sản phẩm ra lò có thể có xuất xứ “Made in USA”, nhưng về công nghệ có thể là “Made by CT UAV”.

Sau khi Tập đoàn CT Group chia tách thành hai mảng bất động sản - hạ tầng và công nghệ cao, CT UAV là thành viên của CT Group Hi-Tech. Và ngày 21/9 vừa qua, CT UAV cùng đối tác TJ Aerospace khánh thành nhà máy liên doanh lắp ráp UAV tại Garden Grove, bang California, Mỹ. Thông tin công bố cho biết, nhà máy được chuẩn bị trong khoảng một năm và đã chính thức đi vào hoạt động. Liên doanh CTJ đặt mục tiêu khi vận hành đầy đủ có thể đưa ra thị trường hơn 100 UAV mỗi ngày, từ drone đến e-VTOL (phương tiện bay điện có khả năng cất cánh và hạ cánh thẳng đứng).

Trong liên doanh này, CT UAV đóng góp công nghệ, máy móc, thiết bị và ngân sách, đồng thời đảm nhiệm phát triển sản phẩm. Trong khi đó, TJ Aerospace đóng góp mặt bằng, ngân sách, máy móc cùng các mối quan hệ sẵn có tại Mỹ. TJ Aerospace cũng có khoảng 20 năm kinh nghiệm trong tổ chức sản xuất và kiểm soát chất lượng cơ khí chính xác ngành hàng không, đồng thời sản xuất nhiều cấu kiện, linh kiện phục vụ chuỗi cung ứng của những tên tuổi lớn trong ngành hàng không - quốc phòng như Boeing và Lockheed Martin.

Trên thực tế hiện nay, thị trường Mỹ đang rất “khát” sản phẩm thiết bị UAV. Tuy nhiên, điểm nghẽn đang tồn tại là quy định về an ninh quốc gia tại Mỹ đang kiểm soát gắt gao nguồn cung (thông qua các rào cản kỹ thuật về an ninh và thuế), chủ yếu đến từ Trung Quốc. Thực tế này vô hình trung mở ra dư địa lớn hơn cho các nguồn cung khác, đặc biệt là nguồn cung sản xuất tại Mỹ sẽ thoát được các rào cản được gọi là “an ninh quốc gia”, cũng như chính sách thuế.

Việc bước vào thị trường Mỹ có ý nghĩa rất khác biệt so với phần còn lại của thế giới. Bởi thị trường Mỹ không chỉ là một thị trường lớn, mà còn là nguồn cung hàng đầu về hệ sinh thái, mạng lưới đối tác từ tài chính, công nghệ, quản trị… từ đối tác Mỹ. Như vậy, nhà máy tại Garden Grove không đơn thuần chỉ là một cơ sở lắp ráp UAV của CT đặt ở nước ngoài.

Mô hình này có thể giúp CT UAV rút ngắn khoảng cách với thị trường Mỹ, đồng thời giảm một phần những rào cản thường xuất hiện khi một doanh nghiệp công nghệ muốn đưa sản phẩm vào một thị trường lớn: năng lực sản xuất tại chỗ, chuỗi cung ứng, quan hệ khách hàng và khả năng phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường.

Sau nhà máy đầu tiên tại Nam California, CT UAV cho biết tiếp tục hướng tới việc thành lập một trung tâm R&D ở khu vực bờ Tây và xây dựng hệ thống phân phối tại các bang trọng điểm của Mỹ. Đây là chi tiết cho thấy mục tiêu của nhà máy không chỉ là sản xuất. Nếu được triển khai đúng kế hoạch, Mỹ có thể trở thành một cứ điểm để CT UAV đồng thời thực hiện ba công đoạn: phát triển sản phẩm, sản xuất và tiếp cận thị trường.

Thế Lâm