Trẻ em rời nhà làm 'nhiệm vụ ảo'Bài 2: Ma trận dụ dỗ, kéo trẻ từ thế giới ảo vào đời thực
Không còn là những cú lừa tự phát hay đơn lẻ, tội phạm mạng hiện nay vận hành như một "cỗ máy công nghiệp" với quy trình bài bản. Từ việc sử dụng công nghệ tự động để sàng lọc "con mồi", giăng bẫy qua game, "nhiệm vụ ảo" đến việc dựng lên những mối tình ảo tinh vi, các ổ nhóm tội phạm đang từng bước bẻ lái tâm trí trẻ em, kéo các em từ không gian ảo bước vào những cạm bẫy đời thực.
Phễu lọc dữ liệu và công nghệ tự động hóa "con mồi"
Dưới góc độ công nghệ, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) chỉ ra một thực tế đáng sợ: tội phạm hiện đại không còn mất thời gian đi tìm từng nạn nhân một cách thủ công. Chúng tận dụng triệt để sức mạnh của công nghệ để tự động hóa toàn bộ quá trình "săn mồi".
Chúng sử dụng các công cụ tự động, chatbot hoặc kỹ thuật khai thác dữ liệu công khai (OSINT) để sàng lọc hàng loạt tài khoản trên mạng xã hội. Những đứa trẻ lứa tuổi dậy thì có biểu hiện dễ tổn thương - như thường xuyên đăng status cô đơn, chán nản, mâu thuẫn gia đình, hoặc có sở thích chơi game trực tuyến - sẽ lọt vào "tầm ngắm" của các hệ thống lọc dữ liệu này.
Từ một không gian công khai với hàng triệu người dùng, các đối tượng nhanh chóng kéo nạn nhân vào các "vùng tối" ít sự giám sát hơn: các hội nhóm kín trên Facebook, Telegram, các ứng dụng nhắn tin mã hóa có tính năng tự xóa tin nhắn. Mục đích tối thượng của bước này là tách hoàn toàn nạn nhân ra khỏi sự quan sát, bảo vệ của gia đình và trường học, đồng thời che giấu tối đa dấu vết phạm tội.
Để phá vỡ lớp phòng thủ tâm lý của trẻ vị thành niên, các ổ nhóm tội phạm giăng ra nhiều chiếc bẫy khác nhau, tùy thuộc vào sở thích và điểm yếu của từng nạn nhân.
Sau khi tiếp cận, chúng thường tìm cách đưa trẻ từ môi trường công khai sang những “vùng tối” khó giám sát hơn: chat riêng, ứng dụng mã hóa, tài khoản ẩn danh hoặc tin nhắn tự xóa. Mục tiêu là tách trẻ khỏi sự quan sát của gia đình và giảm dấu vết.
Quá trình thao túng thường diễn ra từng bước chứ không phải ngay lập tức. Ban đầu chỉ là kết bạn, cho quà trong game, giao những nhiệm vụ rất nhỏ như xem video, tương tác hay giữ bí mật. Khi trẻ đã quen nghe lời, nhiệm vụ có thể tăng dần: gửi thông tin, hình ảnh, nhận đồ, gặp một người nào đó, thậm chí di chuyển ra khỏi nơi cư trú.
Đây chính là điểm nguy hiểm: công nghệ chỉ là công cụ, nhưng nó giúp kẻ xấu tìm đúng đối tượng, xây dựng lòng tin và kiểm soát nạn nhân nhanh hơn, kín đáo hơn và ở quy mô lớn hơn.
Đa dạng hóa mồi nhử - Từ "việc nhẹ lương cao" đến "nhiệm vụ ảo"…
Đánh vào tâm lý muốn kiếm tiền nhanh, không cần bằng cấp, các đối tượng đưa ra những lời mời “việc nhẹ, lương cao”, “bao ăn ở” trên mạng xã hội. Em Đ.N.L. (14 tuổi, trú ấp Hưng Yên, xã Tân Hưng, TP. Đồng Nai) từng tin vào những lời mời này. Sau khi cha mẹ rạn nứt rồi ly hôn, L. thiếu sự chăm sóc và thường cảm thấy cô độc. Tháng 2/2026, em lén bỏ nhà, tự ý sang Campuchia theo lời mời.
Sau khi được chính quyền nỗ lực đưa về, đến tháng 6/2026, trong lúc chán nản, L. lại bị dụ dỗ, tiếp tục thu dọn hành lý sang Campuchia và bị đưa vào một khu lao động lừa đảo. Chỉ khi lực lượng chức năng nước sở tại truy quét, Công an TP. Đồng Nai mới có cơ sở phối hợp đưa em về nước.
Đối với những đứa trẻ thích chơi game hoặc có nhu cầu tài chính cá nhân sớm, cạm bẫy thường bắt đầu bằng những lời mời chào vô hại. Kẻ xấu tiếp cận qua các hội nhóm game, đề nghị nạn nhân thực hiện các thao tác đơn giản như "bấm tim video kiếm hoa hồng", "cày nhiệm vụ nhận vật phẩm miễn phí". Ban đầu, mọi thứ diễn ra rất dễ dàng và có thể được trả những khoản tiền nhỏ để tạo lòng tin. Nhưng khi trẻ đã sập bẫy và quen nghe lời, các "nhiệm vụ" bắt đầu được nâng cấp, phức tạp hóa và gắn liền với yêu cầu đi đến một địa điểm xa nhà, tuyệt đối không được cho gia đình biết với lý do "nếu lộ sẽ bị hủy hợp đồng và mất tiền".
Trước đó, chiều 8/9/2025, P.Đ.P. (sinh năm 2014, học lớp 6, ngụ phường Trung Mỹ Tây, TP.HCM) cũng từng dắt xe đạp rời nhà rồi mất liên lạc, mang theo hơn 100 triệu đồng của gia đình. Sau nhiều ngày tìm kiếm, ngày 27/9/2025, P. đã trở về nhà. Theo ông Phạm Văn Trọng (53 tuổi, cha của P.), trước đó em nhiều lần tự ý rời nhà, lấy vài triệu đồng đi chơi game trong một, hai đêm rồi trở về. Những lần này khiến gia đình dần chủ quan. Lần này, gia đình đặc biệt lo lắng khi biết P. có tiếp xúc với một thanh niên khoảng 24 tuổi trong thời gian rời nhà. Danh tính, mối quan hệ và quá trình hai người tiếp xúc đang được xác minh.
Trong quá trình tìm hiểu, PV tiếp cận một trường hợp khác cho thấy trẻ có thể được tiếp cận ngay từ sở thích chơi game. Theo lời kể của gia đình, đầu năm 2026, H. (16 tuổi, ở TP.HCM) làm quen với một người trên mạng trong quá trình chơi game. Người này bắt đầu bằng những “nhiệm vụ kiếm tiền”, hướng dẫn H. thực hiện các thao tác trên điện thoại và hứa trả tiền sau khi hoàn thành. Lời mời đánh trúng mong muốn có tiền mua vật phẩm trong game mà không phải xin cha mẹ. Sau những yêu cầu ban đầu, người này tiếp tục đề nghị H. đến một địa điểm xa nhà để làm nhiệm vụ. H. không kể với gia đình.
.png)
Khi cha mẹ gọi nhưng H. không nghe máy, anh Y. kiểm tra vị trí điện thoại qua Google Maps và phát hiện con đang ở một quán Net cách xa nhà. Vợ chồng anh lập tức đến tìm và đưa H. về. H. cho biết cậu nghĩ mình đang làm một công việc trực tuyến bình thường. Người quen qua game nói phải hoàn thành nhiệm vụ mới được nhận tiền, đồng thời khiến H. nghĩ rằng nếu nói với cha mẹ, cậu có thể bị ngăn cản và mất cơ hội kiếm tiền.
Câu chuyện của đối tượng Lê Sỹ Tùng (sinh năm 1991, ngụ phường Long Phước, TP. Đồng Nai) cho thấy một diễn biến khác, kéo dài từ tuổi nhỏ đến khi trưởng thành. Bà Nguyễn Thị Hải (tên nhân vật đã thay đổi), mẹ của Tùng, nhớ lại những năm con còn nhỏ: “Lúc nhỏ nó ghiền game, tôi la thì nó bỏ đi, rồi tôi lại phải đi kiếm”. Mỗi lần con bỏ đi, bà tìm đến các tiệm net đưa con về.
Lên cấp 3, nhu cầu tiền bạc để chơi game tăng lên. Tùng cùng nhóm bạn trộm cắp tài sản tại một ngôi trường rồi bán lấy tiền. Khi nhận trát khởi tố, bà Hải chạy vạy tiền để bồi thường. Sau khi đỗ đại học, Tùng chỉ học vài tháng rồi bỏ. Tiếp đó, Tùng tham gia mạng lưới đa cấp và nhiều lần tìm cách lấy tiền của mẹ. Có lần, Tùng nói dối làm mất điện thoại của bạn để mẹ gửi tiền bồi thường.
.jpg)
Tùng sau đó mua chiếc xe máy trị giá 180 triệu đồng để đi phượt, bất chấp sự can ngăn của mẹ. Những chuyến đi đưa Tùng đến với những nhóm bạn mới và dần cắt đứt kết nối với gia đình.
Theo hồ sơ vụ án, sau khi bị bắt vì hành vi dùng súng sát hại 3 người để cướp tài sản, Tùng khai ban đầu rằng mình thực hiện hành vi sau khi nhận một “nhiệm vụ” từ trò chơi điện tử. Tháng 9/2025, Tòa án tuyên mức án tử hình về các tội Giết người, Cướp tài sản, Tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép vũ khí quân dụng và Hủy hoại tài sản.
Nhìn lại hành trình từ những ngày dắt con về từ quán net đến khi nghe bản án, bà Hải nói: “Tôi phải chôn nó lại một chỗ để tiếp tục sống, còn lo cho hai đứa kia. Tôi mà gục xuống thì tội nghiệp các con”.
Đến nghệ thuật dựng bẫy "tình ảo" và thao túng cảm xúc
Để thấu hiểu cách một vỏ bọc tình cảm được dựng lên tinh vi đến mức nào, phóng viên đã tiến hành thâm nhập thực tế vào các hội nhóm ngầm trên mạng xã hội. Trong vai một người đàn ông có nhu cầu tìm gái làng chơi, phóng viên đã thâm nhập một số hội nhóm trực tuyến. Từ Facebook “Người Nhơn Trạch”, một tài khoản đăng hình cô gái trẻ kèm dòng “400 hợp lý thì triển” và địa chỉ Telegram để liên hệ riêng.
Sau vài vòng kết nối, tài khoản Telegram “Mộc Lan Hương” chủ động cung cấp số điện thoại rồi chuyển cuộc trò chuyện sang Zalo với một danh tính khác là “Hoa Ban Mai”.
Trong vai một nữ nhân viên tên Mai, sinh năm 1997, người này nhanh chóng hỏi về tên tuổi, nơi ở, công việc rồi chuyển sang chuyện tình cảm. “Em thích mẫu người con trai hiền hậu, biết yêu thương, quan tâm chăm sóc gia đình, không lăng nhăng, cờ bạc, rượu chè... không biết anh có làm được không nè hihi”, tài khoản này nhắn.
Khi người nhập vai đáp lại, đối tượng tiếp tục khen ngợi, kể về hoàn cảnh gia đình và nói bố mẹ đang giục tìm một người đàn ông tử tế. Sau đó, đối tượng “thú nhận” ảnh cô gái đăng trên Facebook thực chất là ảnh của bạn làm cùng, còn tài khoản Zalo mới là “người thật”.
.jpg)
Màn “tự thú” lại trở thành một cách củng cố câu chuyện. Chỉ sau vài cuộc trò chuyện, mối quan hệ được đẩy sang trạng thái yêu đương. Cách xưng hô chuyển thành “anh”, “em”, “người yêu”, “cục cưng”. Đối tượng liên tục cập nhật lịch làm việc, chúc ngủ ngon, hỏi han và bắt đầu lên kế hoạch gặp mặt.
Không dừng ở đó, đối tượng tìm hiểu sâu hơn về gia đình, công việc, nơi ở và tình trạng hôn nhân của người nhập vai. Một hình ảnh tờ đăng kí kết hôn được gửi kèm lời nhắn: “Bao giờ chúng mình mới được viết tên lên đó?”, rồi đối tượng khẳng định muốn người nhập vai là “cái tên đầu tiên và là cuối cùng”.
Trong suốt quá trình, hai bên chưa từng gặp mặt ngoài đời. Tuy nhiên, qua những lời hỏi han, bày tỏ nhớ nhung và những câu chuyện về tương lai, một mối quan hệ tình cảm được dựng lên ngày càng rõ.
Đến ngày sinh nhật tự xưng, yêu cầu vật chất xuất hiện. Sau những lời than thở vì “buồn vì không có anh ở đây”, đối tượng đề nghị người nhập vai mua một cây son làm quà sinh nhật và quà gặp mặt.
Quá trình nhập vai cho thấy một mối quan hệ có thể được dựng qua nhiều tầng tài khoản, từ Facebook, Telegram, số điện thoại đến Zalo; từ danh tính, nghề nghiệp, hoàn cảnh gia đình đến tình cảm. Yêu cầu vật chất chỉ xuất hiện sau khi sự thân mật đã được tạo lập.
Với trẻ em và thanh thiếu niên, những mối quan hệ trên mạng cũng có thể bắt đầu từ một người quen, một lời trò chuyện hoặc lời mời hấp dẫn rồi chuyển dần sang yêu cầu gặp mặt, giữ bí mật, đưa tiền hoặc rời khỏi nhà. Điểm chung đáng chú ý là ranh giới giữa tương tác trên màn hình và hành động ngoài đời thực có thể bị thu hẹp từng bước.
Theo Công an TP. Đồng Nai, nhiều nạn nhân chỉ nhận ra mình bị lừa khi đã sang nước ngoài và bị cưỡng ép tham gia các đường dây lừa đảo trực tuyến, đối mặt với đe dọa, bạo lực hoặc giam giữ. Qua xác minh, nhiều nạn nhân ở độ tuổi thanh thiếu niên có hoàn cảnh như cha mẹ li hôn, đi làm ăn xa, gia đình thường xuyên mâu thuẫn hoặc thiếu sự quan tâm, giáo dục. Những trường hợp này cho thấy một lời mời xuất hiện trên màn hình có thể trở thành điểm khởi đầu cho một chuỗi sự việc ngoài đời thực.
Từ một không gian tưởng chừng vô hại nằm sau màn hình điện thoại thông minh, hệ sinh thái tội phạm mạng đã chứng minh sự nguy hiểm tột cùng của nó: biến sự non nớt, thiếu hụt kỹ năng sống và khoảng trống tâm lý của trẻ vị thành niên thành thứ vũ khí sắc bén để phá hủy hạnh phúc của từng gia đình.
Vậy, khi những đứa trẻ đã rơi vào vòng xoáy ấy, những di chứng để lại cho tâm lý các em và gia đình nặng nề đến nhường nào? Mời độc giả theo dõi Bài 3: Phía sau cánh cửa "nhiệm vụ ảo": Những vết sẹo dài và tương lai bị đánh cắp.
