Ngân hàng tìm cách đưa vốn vào doanh nghiệp nhỏ và vừa
Tín dụng tăng nhanh trong tháng 9, trong đó dòng vốn vào doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục mở rộng. Các ngân hàng đồng thời thay đổi cách đánh giá khách hàng, số hóa quy trình để tháo gỡ rào cản tiếp cận vốn.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9-2026 diễn ra ngày 3-10, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết, đến ngày 30-9, dư nợ toàn hệ thống đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, số liệu NHNN cập nhật đến ngày 28-8 cho thấy dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế khi đó mới ở mức gần 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025.
Như vậy, chỉ trong hơn một tháng, quy mô dư nợ toàn nền kinh tế đã tăng thêm khoảng 250.000 tỷ đồng, đồng thời đưa mức tăng trưởng tín dụng từ đầu năm từ 10,24% lên 11,59%.
Hơn 4,1 triệu tỷ đồng tín dụng vào DNNVV
Trong đó, dòng vốn chảy vào nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tăng tích cực. Hiện có hơn 100 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ đối với nhóm doanh nghiệp này, với tổng dư nợ trên 4,1 triệu tỷ đồng, tăng 12,4% so với cuối năm 2025. Dư nợ của nhóm doanh nghiệp này hiện chiếm khoảng 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.
Trong bối cảnh phấn đấu tăng trưởng hai con số, ngành ngân hàng không chỉ có trách nhiệm cung ứng vốn mà còn phải góp phần định hướng dòng vốn vào những lĩnh vực tạo động lực mới cho tăng trưởng.
Trên tinh thần đó, ngay trong tháng 8 vừa qua, NHNN đã có văn bản chỉ đạo các ngân hàng thương mại đẩy mạnh các gói tín dụng hướng đến DNNVV và các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong những lĩnh vực là động lực tăng trưởng, gồm nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chế biến chế tạo và các dự án xanh.
Sau hơn một tháng triển khai, từ chỗ chỉ có 4 ngân hàng thương mại nhà nước đăng ký 220.000 tỷ đồng, đến nay đã có 19 ngân hàng thương mại công bố thông tin chương trình, sản phẩm ưu đãi, với quy mô trên 407.000 tỷ đồng. Lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1-2%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của các ngân hàng cho vay.
Bên cạnh việc cung ứng vốn tín dụng cho các DNNVV, các ngân hàng thương mại đang tích cực đổi mới phương thức cho vay, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục và phát triển các sản phẩm tài chính phù hợp hơn với nhu cầu của doanh nghiệp.
Ông Phạm Toàn Vượng, Tổng giám đốc Agribank cho biết: Doanh nghiệp nhỏ và vừa luôn giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế và là một trong những nhóm khách hàng trọng tâm được Agribank ưu tiên đồng hành. Hiện, chúng tôi đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn, mở rộng sản xuất kinh doanh.
Bằng nguồn lực của ngân hàng, Agribank chủ động triển khai 10 chương trình tín dụng ưu đãi có đối tượng thụ hưởng là doanh nghiệp nhỏ và vừa, với tổng quy mô trên 520.000 tỷ đồng. Các chương trình đều có chính sách cho vay với lãi suất ưu đãi, giảm từ 1,5% đến 2,5% so với mức lãi suất thông thường. Bên cạnh đó còn có các ưu đãi về phí dịch vụ, phí thanh toán quốc tế, các chính sách ưu đãi về bảo hiểm, mở thẻ tín dụng…, nhằm giảm chi phí tài chính tổng thể cho doanh nghiệp”, ông Vượng nói.
Gỡ nút thắt tiếp cận vốn
Tài sản đảm bảo lâu nay vẫn là một trong những nút thắt khiến DNNVV khó tiếp cận vốn ngân hàng.
Trao đổi về vấn đề này với tạp chí Một thế giới, ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank thừa nhận: “Đây là một trong những ‘điểm nghẽn’ lớn của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhiều doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh tốt, có đơn hàng và dòng tiền, nhưng quy mô tài sản tích lũy chưa lớn hoặc tài sản chưa hoàn toàn phù hợp với yêu cầu bảo đảm truyền thống.
Quan điểm của TPBank là tài sản bảo đảm là một yếu tố quan trọng, nhưng không nên là yếu tố duy nhất để nhìn nhận năng lực của doanh nghiệp. Vì vậy, với gói 3.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, chúng tôi triển khai song song hai phương thức: cấp tín dụng dựa trên kết quả xếp hạng đối với khách hàng phù hợp, hoặc cấp tín dụng nhanh trên cơ sở những tài sản bảo đảm phổ biến như bất động sản, ô tô… Qua đó, ngân hàng có thêm cơ sở để đánh giá doanh nghiệp thay vì áp dụng một khuôn mẫu cho tất cả khách hàng.
Thay đổi thứ hai là số hóa và đơn giản hóa quy trình. Đối với SME, thời gian cũng chính là chi phí. Một doanh nghiệp có đơn hàng nhưng phải chờ quá lâu để hoàn thiện hồ sơ và giải ngân thì cơ hội kinh doanh có thể đã qua.
Trên TPBank Biz, doanh nghiệp có thể chủ động đăng ký hạn mức, gửi hồ sơ và giải ngân trực tuyến, qua đó giảm đáng kể giấy tờ và các thao tác thủ công.
“Tôi muốn nhấn mạnh rằng đơn giản hóa việc tiếp cận vốn không có nghĩa là hạ chuẩn tín dụng. Ngân hàng vẫn phải đánh giá đầy đủ khả năng trả nợ và quản trị rủi ro.
Điều TPBank thay đổi là cách đánh giá doanh nghiệp. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào một yếu tố là tài sản thế chấp, chúng tôi hướng tới đánh giá toàn diện hơn năng lực kinh doanh của khách hàng, đồng thời ứng dụng công nghệ để quá trình thẩm định nhanh và thuận tiện hơn.
Mục tiêu cuối cùng là những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh thực chất, phương án khả thi và khả năng trả nợ cần có cơ hội tiếp cận nguồn vốn phù hợp. Đó cũng là cách để dòng vốn ngân hàng đi đúng vào khu vực sản xuất kinh doanh và tạo thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế”, ông Hưng nhấn mạnh.
Ở một hướng khác, Agribank đẩy mạnh số hóa để mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng, đặc biệt tại khu vực nông nghiệp, nông thôn.
Theo ông Đỗ Đức Thành, Phó Tổng giám đốc Agribank, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện công nghệ mà còn gắn với mục tiêu thúc đẩy tài chính toàn diện.
Hiện Agribank có hơn 12 triệu tài khoản và 14 triệu thẻ tại khu vực nông thôn, hơn 500.000 người yếu thế và 2 triệu người dân nhận trợ cấp an sinh, bảo hiểm qua tài khoản. Agribank Plus phục vụ hơn 15 triệu khách hàng, trong khi Agribank eBanking có hơn 73.000 khách hàng doanh nghiệp, riêng năm 2026 có hơn 18.000 doanh nghiệp đăng ký mới.
“Việc số hóa một số quy trình dịch vụ giúp rút thời gian xử lý hồ sơ từ khoảng 15 phút xuống còn 3-5 phút, đồng thời tăng khả năng nhận diện, phòng ngừa gian lận và bảo vệ khách hàng trong giao dịch số”, ông Thành cho biết.
Tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn
Trong khi tín dụng duy trì đà tăng cao, huy động vốn vào hệ thống ngân hàng tăng chậm hơn. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), đến ngày 28-9, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 9,78% so với cuối năm 2025, thấp hơn mức 9,99% ghi nhận cùng thời điểm năm trước.
Cũng tại mốc ngày 28-9, tín dụng đối với nền kinh tế tăng 10,89% so với cuối năm 2025. Diễn biến này cho thấy tốc độ tăng tín dụng đang vượt tốc độ tăng huy động vốn, trong bối cảnh nhu cầu cung ứng vốn cho nền kinh tế tiếp tục gia tăng.
