CEO của Alpha Asimov Robotics: Robot đã có thể thay thế shipper ở Việt Nam!

Robot giao hàng Việt Nam và bài toán thay thế shipper

Thử nghiệm thành công tại các đại đô thị và khu công nghệ cao như Vinhomes Ocean Park, Ecopark, Đại học Phenikaa hay VinUniversity đã đưa Alpha Asimov Robotics trở thành cái tên tiên phong trong lĩnh vực thiết bị tự hành giao hàng tại Việt Nam.

Tuy nhiên, để một chiếc robot thực sự tự tin len lỏi qua những ngõ ngách, dòng xe cộ ken đặc của Hà Nội hay TP.HCM lại là một bài toán tổng hòa giữa thuật toán AI, hạ tầng logistics đô thị và hành lang pháp lí.

Tạp chí Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và chuyên sâu với ông Nguyễn Tuấn Anh - CEO Alpha Asimov Robotics - về mức độ sẵn sàng công nghệ, bài toán chi phí so với shipper truyền thống, cũng như chiến lược hiện thực hóa tham vọng đưa trí tuệ tự hành Việt vươn ra thị trường quốc tế.

- Từ kết quả thử nghiệm tích cực vừa qua, ông đánh giá mức độ sẵn sàng về mặt công nghệ và hạ tầng để robot giao hàng có thể vận hành trên đường phố Hà Nội hiện ra sao?

- Ông Nguyễn Tuấn Anh: Tôi nghĩ đã có cơ sở để triển khai từng bước. Qua thử nghiệm, mình biết rõ hơn robot làm được những gì, gặp khó ở đâu và cần cải thiện chỗ nào. Có những việc nhìn trong phòng nghiên cứu tưởng đơn giản, ra đường mới thấy còn nhiều tình huống phải tính đến.

Alpha Asimov đã thử nghiệm ở Vinhomes Ocean Park, Ecopark, Đại học Phenikaa, VinUniversity; còn có khu vực thử nghiệm tại Hòa Lạc của thành phố Hà Nội. Sắp tới, Alpha Asimov dự định xin phép thử nghiệm theo cơ chế sandbox tại Đà Nẵng, để có thêm môi trường kiểm chứng công nghệ và cách tổ chức dịch vụ trước khi mở rộng.

Những môi trường như vậy rất cần thiết để vừa phát triển công nghệ, vừa kiểm tra cách vận hành. Robot được thiết kế để đi trên đường cùng các phương tiện khác nên phải học từ chính điều kiện giao thông thực tế.

Về hạ tầng, ngoài đường đi còn cần chỗ nhận và giao hàng, kết nối để hỗ trợ từ xa, nơi sạc và bảo trì. Những việc này có thể chuẩn bị theo từng khu vực. Cùng với cơ chế thử nghiệm của thành phố, đó là điều kiện để bắt đầu ở quy mô phù hợp rồi mở rộng. Tiềm năng thì tôi thấy khá rõ, nhưng mức độ sẵn sàng phải gắn với từng tuyến đường và những điều kiện đã được kiểm chứng.

"Dạy" robot hiểu độ phức tạp của giao thông Việt Nam

- Giao thông đô thị Việt Nam vốn mật độ cao và rất phức tạp. AI của Alpha Asimov được huấn luyện như thế nào để xử lí chính xác các tình huống bất ngờ như kẹt xe, người đi bộ sang đường hay thời tiết xấu?

- Ông Nguyễn Tuấn Anh: Hồi mới làm, có lúc robot gặp bóng cây trên đường cũng chần chừ. Với người thì phân biệt rất dễ, nhưng máy cần được học qua dữ liệu. Những chuyện như vậy giúp mình hiểu rằng phải kiên trì thử nghiệm và bổ sung những tình huống còn thiếu.

Dữ liệu huấn luyện gồm hình ảnh camera cùng thông tin điều khiển được ghi nhận khi robot di chuyển. Đội kĩ thuật dùng dữ liệu đó để huấn luyện mô hình, kiểm tra ngoài thực tế rồi tiếp tục điều chỉnh.

Robot giao hàng hiện tại nhận biết môi trường bằng camera, không dùng LiDAR. Muốn xử lí tốt giao thông Việt Nam thì dữ liệu và quá trình kiểm tra cũng phải sát với đường phố Việt Nam.

Khi gặp đường đông hay người đi bộ bất ngờ sang đường, an toàn phải được ưu tiên, kể cả khi robot cần giảm tốc hoặc dừng lại. Hệ thống có hỗ trợ từ người điều khiển từ xa cho những tình huống cần con người xử lí.

Còn mưa lớn, tầm nhìn kém thì phải căn cứ vào giới hạn vận hành đã kiểm chứng; vượt giới hạn đó thì cần tạm dừng. Qua mỗi vòng thử nghiệm, mục tiêu là tăng dần số tình huống robot tự xử lí tốt, đồng thời vẫn có cách hỗ trợ khi cần.

- So với phương thức giao hàng truyền thống bằng shipper, mô hình giao hàng bằng robot mang lại lợi thế vượt trội gì về chi phí và tối ưu hóa thời gian?

- Ông Nguyễn Tuấn Anh: Có thể nhìn từ một việc rất quen thuộc: mình đặt một phần ăn, nếu tiền giao hàng còn cao thì sẽ phải cân nhắc có đặt hay không. Khi giảm được chi phí vận chuyển, người mua dễ sử dụng dịch vụ hơn, cửa hàng cũng có cơ hội bán thêm. Đó là lí do bài toán này đáng để đầu tư công nghệ.

Trên những tuyến và trong điều kiện phù hợp, robot có thể thực hiện trọn một chuyến giao hàng, thay thế hoàn toàn một shipper để đi từ nơi nhận đến nơi giao. Khi robot phục vụ được nhiều chuyến hơn, sản xuất và vận hành tốt hơn, chi phí mỗi đơn có cơ hội giảm xuống. Một cải tiến phần mềm cũng có thể được áp dụng cho nhiều robot. Tuy nhiên, tính hiệu quả vẫn phải bao gồm tiền đầu tư, sạc, bảo trì và hỗ trợ từ xa.

Về thời gian, điều cần tối ưu là cả quá trình từ lúc có đơn đến lúc khách nhận hàng. Bố trí robot gần nơi có nhu cầu và điều phối phù hợp có thể giảm thời gian chờ. Người dùng cần nhận hàng thuận tiện, đúng lúc; dịch vụ làm được việc đó với chi phí hợp lí thì mới có khả năng phát triển lâu dài.

Còn với các anh chị shipper, việc chuyển đổi nghề cần được chuẩn bị cùng với quá trình này. Kinh nghiệm đường phố và giao nhận của họ rất hữu ích. Khi đội robot phát triển, cần có lộ trình đào tạo lại để người lao động có thể chuyển sang bảo dưỡng, bảo trì, sửa chữa, hỗ trợ hiện trường hoặc lái robot từ xa. Một người đang trực tiếp giao hàng hoàn toàn có thể học để vận hành robot. Để có cơ hội đó thì cần chuẩn bị kĩ năng và cách tổ chức công việc từ sớm.

- Thử nghiệm tại các khu đô thị mới là bước đi đầu tiên. Alpha Asimov có kế hoạch lộ trình thế nào để nhân rộng mô hình này và từng bước đưa trí tuệ Việt ra thị trường quốc tế?

- Ông Nguyễn Tuấn Anh: Tôi nghĩ cách làm phù hợp là chọn một phạm vi vừa sức và giải quyết cho tốt. Chẳng hạn, ở một khu đô thị, robot có giao hàng ổn định không, người dân có thấy tiện không, cửa hàng có muốn tiếp tục sử dụng không? Trả lời được những câu hỏi đó thì mình mới có cơ sở để mở rộng.

Khi dịch vụ tạo được doanh thu và có hiệu quả, sẽ có thêm nguồn lực để đầu tư lại cho công nghệ, cải thiện sản phẩm và tăng số robot. Quá trình đó cần cả đội kĩ thuật, người vận hành, đối tác và cơ quan quản lí cùng tham gia. Làm tốt một khu vực cũng giúp việc sang khu vực tiếp theo thuận lợi hơn, dù vẫn phải đánh giá lại điều kiện cụ thể.

“

Robot có thể thực hiện trọn một chuyến giao hàng, thay thế hoàn toàn một shipper để đi từ nơi nhận đến nơi giao.

CEO Nguyễn Tuấn Anh

Cùng với kế hoạch xin thử nghiệm sandbox ở Đà Nẵng, Alpha Asimov đang tìm kiếm cơ hội thử nghiệm và triển khai ở Singapore và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Khi tìm hiểu một thị trường, cần xem người dân đặt và nhận hàng như thế nào, robot có thể phục vụ những tuyến nào và chi phí có phù hợp không.

Kinh nghiệm ở Việt Nam là một nền tảng, nhưng mỗi nước vẫn cần dữ liệu giao thông phù hợp, đối tác địa phương và đáp ứng quy định riêng. Làm được từng bước như vậy thì mới có cơ sở để tiếp tục sang những thị trường khác.

Việt Nam có nhiều người làm công nghệ giỏi. Nếu có môi trường để thử, có khách hàng sử dụng và góp ý, sản phẩm sẽ có cơ hội tốt lên. Tôi nghĩ cơ hội ra nước ngoài cũng đến từ đó: giải quyết được một nhu cầu thực tế, làm cho khách hàng thấy hữu ích, rồi từng bước tìm thêm những nơi có nhu cầu tương tự.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi rất cởi mở và giá trị này!

Sẵn thầy, sẵn thợ và sẵn chợ, ai cũng có thể làm robot dây đồng?

Robot hình người trên chiến trường: Không phải để làm 'siêu binh sĩ' cầm súng

Trào lưu làm robot dây đồng đang dậy sóng cộng đồng giới trẻ Việt Nam

‘Robot mua về không có nghĩa nó tự động làm được mọi thứ’

Tuyết Nhung (thực hiện)