Suốt 5 năm mù lòa ngỡ vô phương cứu chữa, người phụ nữ bỗng nhìn rõ sau ca mổ... cổ
Mất thị lực mắt phải suốt 5 năm, người phụ nữ 54 tuổi bất ngờ nhìn rõ trở lại sau ca phẫu thuật thoát vị đĩa đệm cột sống cổ C5-C6.
Thông tin trên được BSCKII Trương Thái Dương - Trưởng khoa Sọ não Cột sống 1, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á chia sẻ vào sáng 18/10. Hành trình phục hồi kì diệu này không chỉ mang ánh sáng trở lại cho bệnh nhân mà còn mở ra những góc nhìn y khoa đầy kinh ngạc về hội chứng cổ - mắt.
Mất thị lực nhiều năm, nguyên nhân lại nằm ở cột sống cổ?
Bà H. (54 tuổi, ngụ Lâm Đồng) nhiều năm sống trong tình trạng đau cổ dai dẳng do thoái hóa cột sống cổ. Những cơn đau không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động mà còn lan xuống cánh tay, đi kèm tình trạng yếu cơ ngày càng rõ rệt.
Điều khiến bà tuyệt vọng hơn là thị lực mắt phải suy giảm nghiêm trọng. Khoảng 5 năm trước, mắt phải của bà bắt đầu nhìn mờ, sau đó gần như mất hẳn khả năng nhìn. Bà đã tìm đến nhiều bệnh viện chuyên khoa mắt, trải qua nhiều phương pháp điều trị, bao gồm cả tiêm nội nhãn, nhưng thị lực vẫn không cải thiện đáng kể.
Khi cơn đau vùng cổ trở nên dữ dội, lan nhói xuống cánh tay trái và sức cơ suy giảm nặng, bà H. mới tìm đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á. Tại đây, qua thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm cột sống cổ đoạn C5-C6.
BSCKII Trương Thái Dương cho biết, đĩa đệm nằm giữa đốt sống C5 và C6 của bệnh nhân bị tổn thương nặng, phần nhân nhầy lồi ra ngoài gây chèn ép đáng kể lên các cấu trúc thần kinh và tủy sống lân cận.
“Đây chính là nguyên nhân trực tiếp giải thích cho tình trạng đau lan xuống tay và suy giảm sức cơ của bệnh nhân”, bác sĩ Dương nói.
Ca mổ giải ép cột sống và bước ngoặt bất ngờ
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật lấy bỏ phần nhân đĩa đệm thoát vị để giải phóng chèn ép thần kinh, đồng thời cố định đoạn cột sống C5-C6 nhằm tái lập sự vững chắc cho vùng cổ. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi.
Sau mổ, sức cơ tay trái và các dấu hiệu lâm sàng của bệnh nhân dần cải thiện. Tuy nhiên, diễn biến khiến cả người bệnh lẫn ê kíp điều trị bất ngờ nhất lại đến từ mắt phải.
Chỉ một thời gian ngắn sau phẫu thuật, thị lực vốn gần như mất hoàn toàn suốt 5 năm bắt đầu có dấu hiệu hồi phục. Từ chỗ chỉ nhìn thấy những hình ảnh mờ ảo, bà H. dần nhận biết rõ các vật ở khoảng cách gần lẫn xa. Đặc biệt, bệnh nhân đã có thể tự xem tivi và đọc được những dòng chữ nhỏ ở khoảng cách chỉ khoảng 3 cm.
Sự thay đổi này được đánh giá là một diễn tiến lâm sàng đặc biệt. Bởi tình trạng suy giảm thị lực kéo dài nhiều năm, không đáp ứng với các phương pháp điều trị chuyên khoa mắt, lại được cải thiện rõ rệt sau khi bệnh nhân được giải ép vùng cột sống cổ.
Có thể liên quan đến “hội chứng cổ - mắt”
Phân tích trường hợp này, BSCKII Trương Thái Dương cho biết tình trạng của bệnh nhân H. là một ca điển hình gợi ý đến “hội chứng cổ - mắt”.
Theo bác sĩ Dương, hội chứng cổ - mắt không nhất thiết bắt nguồn từ một tổn thương nguyên phát tại mắt. Hội chứng này có thể liên quan đến những bất thường ở vùng cột sống cổ, thông qua mối liên hệ phức tạp giữa hệ thần kinh, mạch máu với hệ thống thị giác.
Một trong những cơ chế được đề cập là sự tham gia của hệ thần kinh giao cảm cổ. Các sợi thần kinh liên quan đến việc điều hòa mạch máu mắt và hoạt động của đồng tử có mối liên hệ mật thiết với vùng hạch cổ. Khi cột sống cổ bị thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm, sự kích thích bất thường có thể tác động tiêu cực đến các cơ chế điều hòa này, dẫn đến những biểu hiện như nhìn mờ, đau mỏi hoặc rối loạn thị giác.
Một cơ chế khác được bác sĩ phân tích là từ động mạch đốt sống. Mạch máu này chạy qua các lỗ ngang của đốt sống cổ và cung cấp máu cho những vùng quan trọng ở phía sau não, bao gồm cả vùng liên quan đến xử lý thị giác. Những thay đổi cấu trúc tại cột sống cổ có khả năng ảnh hưởng đến tuần hoàn khu vực này, từ đó gây ra các biểu hiện rối loạn thị giác trong một số trường hợp.
Ngoài ra, mối liên hệ giữa vùng cổ, vùng mặt và mắt thông qua hệ thống thần kinh sinh ba cũng là một yếu tố cần lưu ý. Sự kích thích bất thường từ vùng đầu cổ có thể tác động đến các đường dẫn truyền cảm giác và cảm giác đau, tạo nên những biểu hiện phức tạp ở vùng mặt và quanh mắt.
Trường hợp của bà H. đã để lại một bài học đáng lưu ý trong chẩn đoán y khoa: triệu chứng xuất hiện ở một cơ quan không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc nguyên nhân nằm ngay tại cơ quan đó.
Trong trường hợp này, hành trình tìm lại thị lực của bệnh nhân đã kéo dài nhiều năm qua các cơ sở chuyên khoa mắt, nhưng bước ngoặt chỉ xuất hiện khi bà được đánh giá toàn diện vì bệnh lý cột sống cổ. Đây cũng là lý do việc tiếp cận người bệnh theo hướng đa chuyên khoa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là khi triệu chứng không thể giải thích được bằng những nguyên nhân thông thường.
Các bác sĩ khuyến cáo, những người bị đau cổ kéo dài, đau lan xuống vai hoặc cánh tay, tê bì, yếu cơ, đặc biệt khi đồng thời xuất hiện các rối loạn thị giác chưa rõ nguyên nhân, cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa phù hợp để được thăm khám và đánh giá toàn diện.
Việc phát hiện sớm nguyên nhân không chỉ giúp bảo vệ chức năng vận động của cột sống mà còn hạn chế nguy cơ để các tổn thương kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến những chức năng sống quan trọng khác.
