Hơn 20 năm đi ngược định kiến HIV: Câu chuyện phía sau chiếc khẩu trang của nữ điều dưỡng
Chuyện chưa kể về nữ điều dưỡng lặng lẽ bước qua định kiến, gieo mầm sự sống và bảo vệ những đứa trẻ mang căn bệnh thế kỉ suốt hơn hai thập kỉ qua.
Giữa không khí tấp nập của Sài Gòn, nhịp sống đô thị ngoài kia cứ cuồn cuộn chảy như một dòng thác không bao giờ ngừng nghỉ. Nhưng nếu rẽ vào một góc khuất của hành lang Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, người ta sẽ cảm nhận được một không gian hoàn toàn khác biệt. Nơi đó mang một nhịp đập trầm lắng, thi thoảng lại dồn dập đến nghẹt thở bởi những tiếng ho khan, tiếng khóc ngằn ngặt của những đứa trẻ có hình hài nhỏ bé, xanh xao.
Hơn 20 năm qua, tại nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết mỏng manh như sợi tóc, có một người phụ nữ vẫn lặng lẽ ở đó. Chị là Huỳnh Bích Ngọc – người điều dưỡng có nụ cười dịu hiền ẩn sau chiếc khẩu trang y tế. Ánh mắt ấm áp của chị đã trở thành ngọn đèn soi lối trong đêm tối cho hàng ngàn bệnh nhi yếu thế mắc căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS.
Những chuyến lội bộ vào xóm trọ nghèo giữ lại sự sống cho trẻ
Ngược dòng thời gian về những năm 1990, khi chị Ngọc lần đầu tiên đặt chân vào làm việc tại Bệnh viện Nhi đồng 2. Ngày ấy, y học chưa phát triển như bây giờ, và hai từ "HIV/AIDS" vẫn còn là một cơn ác mộng kinh hoàng, một bản án ám ảnh gieo rắc sự sợ hãi cho cả cộng đồng. Căn bệnh thế kỷ như một bức tường băng giá ngăn cách con người với con người, đẩy những đứa trẻ vô tội vào sự cô lập tột cùng. Đến năm 2006, khi Phòng khám ngoại trú dành cho bệnh nhi HIV chính thức được thành lập, chị Ngọc đã không ngần ngại nhận nhiệm vụ, bắt đầu hành trình đồng hành với những mầm sống mong manh ấy.
Công việc của một điều dưỡng khoa Nhiễm vốn đã lắm áp lực, nhưng để chăm sóc các bệnh nhi HIV, cái vất vả ấy lại nhân lên gấp bội. Mỗi sáng bắt đầu, chị Ngọc lại tỉ mỉ kiểm tra từng y lệnh của bác sĩ, phân loại từng liều thuốc kháng vi-rút (ARV), rà soát từng lịch hẹn tái khám. Bất kỳ khi nào thấy bóng dáng một bệnh nhi vắng mặt trong buổi nhận thuốc định kỳ, lòng chị lại thắt lại. Chị hiểu rằng đối với người nhiễm HIV, chỉ cần một vài ngày bỏ thuốc, nguy cơ kháng thuốc sẽ chực chờ và cơ hội sống của các em sẽ ngắn lại.
Không thể khoanh tay đứng nhìn, chị Ngọc cùng người cộng sự thân thiết của mình – chị Vũ Thị Xuân Thu, nhân viên xã hội từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) – lại chủ động tìm đủ mọi cách liên lạc, đến tận nơi để tiếp cận gia đình. Chị kiên nhẫn hỏi thăm, lắng nghe những lý do vì sao họ trễ hẹn: có thể vì hoàn cảnh nghèo khó không đủ tiền xe, có thể vì sự tự ti tột cùng, hay đơn giản là vì gia đình đã quá mệt mỏi và chán nản. Bằng sự kiên trì và lòng bao dung, chị nhẹ nhàng gỡ bỏ từng nút thắt tư tưởng, gieo lại vào lòng những người chăm sóc trẻ một điểm tựa tinh thần vững chắc để họ tiếp tục đưa con đi điều trị.
Người bạn tri kỉ lúc nửa đêm của những người mẹ tuyệt vọng
Trong hành trình hơn 20 năm phụng sự, chị Ngọc đã trở thành “mẹ hiền”, thành người lắng nghe bao tâm sự thầm kín của những gia đình bệnh nhi. Điện thoại của chị chưa bao giờ tắt, kể cả ngoài giờ làm việc hay trong những đêm muộn. Những cuộc gọi đến không chỉ để hỏi về liều lượng thuốc, mà đôi khi chỉ là những tiếng khóc nức nở, những lời bộc bạch tuyệt vọng của một người mẹ trẻ vừa nhận tin dữ, hay sự chán nản của một đứa trẻ bắt đầu nhận thức được căn bệnh của mình. Mỗi lúc ấy, chị lại đóng vai một người bạn, một chuyên gia tâm lý, nhẹ nhàng an ủi, tiếp thêm sức mạnh để họ hiểu rằng họ không hề cô đơn trên chặng đường gian khó này.
Thấu hiểu và chia sẻ được với bao người, chị Ngọc luôn tự nhận mình thật may mắn khi có một hậu phương vững chắc. “Mẹ vốn là một người hoạt động xã hội tích cực, truyền cho tôi ngọn lửa nhân ái từ tấm bé. Người chồng và các con của tôi cũng luôn thấu hiểu, sẻ chia công việc nhà để tôi trọn vẹn tâm sức với những bệnh nhi cần mình mỗi ngày”, chị Ngọc bộc bạch.
Đi qua hàng thập kỷ, hạnh phúc lớn nhất của người điều dưỡng ấy là được chứng kiến những đứa trẻ năm xưa mình bế bồng, chăm sóc nay đã trưởng thành. Nhiều em đã vượt qua định kiến, vươn lên học tập, lập gia đình và sinh ra những đứa con hoàn toàn khỏe mạnh. Những câu chuyện cổ tích giữa đời thực ấy chính là minh chứng sống động nhất cho thấy HIV/AIDS không phải là kết thúc, không thể đánh cắp đi ước mơ và hạnh phúc tương lai của bất kỳ ai, nếu như con người ta biết đón nhận điều trị và nuôi dưỡng niềm tin.
Nỗi đau quặn lòng và cái ôm vô ngôn của đứa trẻ bị bỏ rơi
Thế nhưng, nghiệp y cũng mang lại cho chị không ít những nỗi đau quặn lòng. Có những đứa trẻ sinh ra vốn dĩ đã may mắn âm tính nhờ mẹ kiên trì dùng thuốc phòng lây truyền từ cha sang con, nhưng rồi lại chịu xót xa nhiễm bệnh chỉ vì sự bất cẩn, thiếu hiểu biết của người lớn khi cho con bú sữa mẹ trực tiếp, hay vì những cạm bẫy nghiệt ngã của đời sống. Lại có những sinh linh bé nhỏ vừa cất tiếng khóc chào đời đã bị chính cha mẹ ruột bỏ rơi tại bệnh viện.
Nói đến đây, ánh mắt chị Ngọc như chùng xuống khi nhớ về một em gái đặc biệt. “Đứa trẻ ấy không may mang trên mình cả những khiếm khuyết về thể chất lẫn tinh thần. Em ít nói, ánh mắt luôn phảng phất sự ngơ ngác, cô độc. Nhưng mỗi lần đến phòng khám, thấy bóng dáng tôi, em lại dùng những hành động ngây thơ nhất để biểu lộ sự gắn bó”, chị Ngọc tâm sự.
Rồi một ngày, trước khi rời phòng khám để theo gia đình người nhận nuôi trở về địa phương xa xôi, đứa trẻ ấy bất ngờ chạy đến, dùng đôi tay nhỏ bé ôm chầm lấy chị. Cái ôm siết chặt, bất ngờ và ấm áp ấy làm nước mắt người nữ điều dưỡng nghẹn ngào rơi. Trong khoảnh khắc ấy, chị cảm nhận được sự kết nối thiêng liêng của tình người, và trong lòng dâng lên một khao khát cháy bỏng: giá như mình có thể làm được nhiều điều hơn nữa cho những mầm cây bất hạnh ấy…
Năm tháng trôi qua, mái tóc đã điểm bạc, nhưng ngọn lửa yêu thương trong lòng điều dưỡng Huỳnh Bích Ngọc chưa bao giờ nguội lạnh. Bằng sự cẩn trọng và tỉ mỉ tích lũy qua nhiều năm, chị luôn lưu trữ cẩn thận từng trang hồ sơ bệnh án, theo dõi sát sao từng biến chuyển nhỏ nhất của bệnh nhân. Với chị, việc trao truyền kinh nghiệm cho thế hệ điều dưỡng trẻ nối tiếp không đơn thuần là bàn giao những con số hay quy trình chuyên môn, mà là truyền đi sự kiên nhẫn, tinh thần trách nhiệm và lòng đồng cảm sâu sắc. Chị luôn nhắc nhở các bạn trẻ rằng, đằng sau mỗi tấm thẻ bệnh nhân là một số phận, một hoàn cảnh rất riêng cần được tôn trọng, thấu hiểu và nâng niu.
.png)
