Sắp 'trình làng' hai giống lúa chỉnh sửa gene đầu tiên thế giới, chín sớm 20 ngày, chịu mặn
Cuối tháng 10 này, tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ sẽ đưa hai giống lúa chỉnh sửa gene do nước này tự phát triển ra trưng bày tại một hội nghị khoa học quốc gia.
Một giống chín sớm khoảng 20 ngày, giống còn lại chịu hạn và chịu mặn. Cả hai được giới thiệu là giống lúa chỉnh sửa gene đầu tiên trên thế giới.
Hai giống lúa lên sàn trưng bày tại ESTIC 2026
Ông ML Jat, Thư ký Cục Nghiên cứu và Giáo dục Nông nghiệp kiêm Tổng giám đốc Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ (ICAR), cho biết Hội nghị Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo mới nổi (ESTIC) 2026 sẽ diễn ra từ ngày 27 đến 29/10 tại Bharat Mandapam, New Delhi.
Theo ông Jat, trong phần trưng bày chuyên đề, ICAR sẽ giới thiệu các thành tựu nổi bật, trong đó có hai giống lúa chỉnh sửa gene đầu tiên trên thế giới và bộ gene tham chiếu liền mạch đầu tiên của Ấn Độ cho cây đậu triều. Khu trưng bày có 13 gian hàng của các bộ ngành, 50 doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ lõi và 10 công nghệ của các cơ quan nhà nước. Ông nhận định những tiến bộ này có thể hỗ trợ nghiên cứu cải thiện tính trạng và năng suất cây trồng.
Bên cạnh đó, ICAR sẽ giới thiệu vaccine sốt lợn châu Phi do Ấn Độ tự nghiên cứu, cùng nội dung ứng dụng AI vào khoa học đất cho nông nghiệp số.
Hai giống lúa chỉnh sửa gene: Nhiều hạt hơn, chín sớm hơn, chịu được mặn
Hai giống này tên là DRR Dhan 100 (Kamala) và Pusa DST Rice 1. Chúng được ICAR công bố ngày 4/5/2025, sau khi Bộ trưởng Nông nghiệp Shivraj Singh Chouhan trực tiếp ra mắt. Chương trình nghiên cứu bắt đầu từ năm 2018, tập trung cải tiến hai giống lúa phổ biến là Samba Mahsuri và MTU 1010.
Theo ICAR, hai giống này dùng công nghệ chỉnh sửa gene CRISPR-Cas theo kiểu SDN-1. Kiểu này chỉ tạo thay đổi nhỏ tại đúng vị trí gene cần chỉnh, không đưa thêm DNA ngoại lai vào cây. Vì vậy, cơ quan phát triển cho rằng sản phẩm tương tự giống được tạo bằng phương pháp lai tạo truyền thống.
Kamala do Viện Nghiên cứu Lúa Ấn Độ (ICAR-IIRR) ở Hyderabad phát triển, dựa trên giống Samba Mahsuri. Nhóm nghiên cứu chỉnh sửa gene CKX2 (còn gọi là Gn1a) để tăng số hạt trên mỗi bông.
Giống này chín sớm hơn giống gốc khoảng 20 ngày, thời gian sinh trưởng còn khoảng 130 ngày. Bộ trưởng Chouhan cho biết thời gian ngắn hơn giúp nông dân tiết kiệm ba lần tưới và có thể luân canh hoặc xen vụ. Theo các nguồn tin, giống này còn góp phần giảm phát thải khí mê-tan từ ruộng lúa.
Về năng suất, năng suất trung bình của Kamala ở mức 5,37 tấn mỗi ha, so với 4,5 tấn của Samba Mahsuri. Trong ghi chú báo chí của ICAR, Kamala cho năng suất cao hơn Samba Mahsuri 19% trong thử nghiệm đồng ruộng.
Pusa DST Rice 1 do Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ (ICAR-IARI) ở New Delhi phát triển, dựa trên giống MTU 1010. Nhóm tác giả chỉnh sửa gene DST (gene liên quan đến khả năng chịu hạn và chịu mặn) để cây chống chịu tốt hơn.
Theo các nguồn tin, giống này có thể tăng năng suất từ 9,66% đến 30,4% trên đất nhiễm mặn và kiềm, so với giống gốc. Đây là lợi thế lớn tại những vùng ven biển hoặc đất bị mặn hóa ở Ấn Độ.
Tham vọng 5 triệu ha, thêm 4,5 triệu tấn thóc
Hai giống được khuyến nghị cho nhiều bang trồng lúa lớn như Andhra Pradesh, Telangana, Karnataka, Tamil Nadu, Bihar, Chhattisgarh, Maharashtra, Madhya Pradesh và Tây Bengal. Theo ông Chouhan, nếu trồng trên khoảng 5 triệu ha diện tích khuyến nghị, hai giống này có thể cho thêm khoảng 4,5 triệu tấn thóc.
Việc công bố giống lúa chỉnh sửa gene tại Ấn Độ nhận về cả sự hoan nghênh lẫn lo ngại. Tạp chí Mongabay India từng gọi đây là bước đi gây "tiếng vỗ tay lẫn báo động". Cuối năm 2025, ICAR cũng phải lên tiếng bác bỏ cáo buộc cho rằng việc đánh giá hai dòng lúa trong thử nghiệm đa điểm toàn quốc có thiên vị.
Chị có thể dùng góc này để bài viết cân bằng hơn: một bên là kỳ vọng về năng suất, tiết kiệm nước và giảm khí thải, một bên là các câu hỏi về minh bạch đánh giá và chấp nhận của người tiêu dùng.
