VFF khóa X trước bài toán Asian Cup đổi lịch và mục tiêu World Cup 2030
Việc Asian Cup chuyển sang năm chẵn từ 2032 đặt ra yêu cầu mới với VFF khóa X (2027-2031). Bên cạnh mục tiêu World Cup 2030, bóng đá Việt Nam cần xây dựng lực lượng dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào thành tích ở Đông Nam Á.
Tại Đại hội bất thường ngày 23/10 ở Tokyo, Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) thông qua việc sửa đổi điều lệ, trong đó có quyết định chuyển Asian Cup sang năm chẵn từ 2032, nhằm thích ứng với những điều chỉnh trong lịch thi đấu quốc tế của FIFA.
Asian Cup 2027 tại Saudi Arabia vẫn diễn ra từ ngày 7/1 đến 5/2, với 24 đội tuyển tham dự. Nhưng giải tiếp theo sẽ được tổ chức năm 2032, thay vì 2031. Quyết định này không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch của các đội tuyển châu Á mà còn đặt ra những vấn đề cụ thể với bóng đá Việt Nam khi VFF chuẩn bị bước vào nhiệm kỳ mới.
Hai chức vô địch và lịch thi đấu mới
Việt Nam vừa vô địch ASEAN Cup hai lần liên tiếp, năm 2024 và 2026. Đây là lần đầu đội tuyển bảo vệ thành công chức vô địch Đông Nam Á.
Ở chung kết năm 2026, đội Việt Nam vượt qua Thái Lan với tổng tỉ số 4-2. Việt Nam thắng 2-0 trên sân khách tại Bangkok, sau đó hòa 2-2 trên sân Mỹ Đình ngày 26.8, qua đó lần thứ tư vô địch Đông Nam Á.
Đáng chú ý, ASEAN Cup 2026 diễn ra từ ngày 24/7 đến 26/8, thay vì vào cuối năm như nhiều kỳ trước.
Sự điều chỉnh này tạo khoảng cách gần một tháng trước khi FIFA ASEAN Cup lần đầu được tổ chức, từ ngày 24/9 đến 5/10, tại Indonesia và Hong Kong.
Như vậy, chỉ trong 74 ngày, tính từ ngày khai mạc ASEAN Cup đến trận chung kết FIFA ASEAN Cup, khu vực Đông Nam Á đã tổ chức hai giải đấu cấp đội tuyển quốc gia.
FIFA ASEAN Cup có 14 đội tham dự, gồm 11 thành viên ASEAN và ba đội khách mời. Tám đội tranh chức vô địch tại Indonesia, sáu đội còn lại thi đấu ở hạng dưới tại Hong Kong.
Ở giải đấu đầu tiên này, Indonesia vô địch sau khi thắng Thái Lan bằng loạt sút luân lưu trong trận chung kết. Việt Nam xếp thứ tư sau thất bại 0-1 trước Malaysia ở trận tranh hạng ba.
Sự xuất hiện của FIFA ASEAN Cup cũng đặt ra vấn đề về kế hoạch thi đấu những năm tiếp theo.
ASEAN Cup truyền thống có chu kỳ hai năm. Nếu giữ nguyên, kỳ giải kế tiếp sẽ diễn ra năm 2028. Tuy nhiên, thời điểm cụ thể vẫn cần được AFF xác nhận. Trong khi đó, FIFA chưa công bố lịch cố định cho các kỳ FIFA ASEAN Cup tiếp theo.
Điểm khác biệt là FIFA ASEAN Cup 2026 được sắp xếp trong khoảng thời gian thi đấu quốc tế tháng 9 và 10. Điều này giúp các đội tuyển thuận lợi hơn trong việc triệu tập cầu thủ đang thi đấu tại các CLB nước ngoài theo quy định của FIFA.
Với Việt Nam, lịch hai giải khu vực có thể ảnh hưởng đến việc tập trung đội tuyển, chuẩn bị mùa giải V-League và sử dụng những cầu thủ phải thi đấu liên tục.
VFF khóa X và mục tiêu World Cup 2030
Một tác động khác của việc đổi lịch Asian Cup liên quan đến nhiệm kỳ VFF khóa X, dự kiến từ năm 2027 đến 2031.
Asian Cup từng diễn ra vào các năm chẵn từ 1956 đến 2004, trước khi chuyển sang năm lẻ từ 2007. Việc quay lại năm chẵn khiến khoảng cách giữa Asian Cup 2027 và 2032 kéo dài năm năm.
Điều đó có nghĩa, nếu lịch mới được giữ nguyên, sẽ không có vòng chung kết Asian Cup nào diễn ra trong các năm 2028 - 2031.
Việt Nam đã giành quyền dự Asian Cup 2027, nằm ở bảng E cùng Hàn Quốc, UAE và Yemen. Tuy nhiên, giải diễn ra ngay đầu năm 2027, khi VFF đang trong giai đoạn chuyển giao nhiệm kỳ. Asian Cup tiếp theo phải chờ đến năm 2032, khiến World Cup 2030 trở thành một trong những mục tiêu quốc tế quan trọng nhất của VFF khóa X.
Đây là điểm khác biệt so với VFF khóa IX, nhiệm kỳ 2022 - 2026, khi đội tuyển Việt Nam tham dự Asian Cup 2023, giải thực tế diễn ra tại Qatar vào đầu năm 2024.
Dù vậy, việc không có vòng chung kết Asian Cup trong giai đoạn 2028 - 2031 không có nghĩa VFF được giảm nhiệm vụ chuyên môn.
Đội tuyển vẫn phải chuẩn bị cho vòng loại Asian Cup 2032, khi AFC công bố lịch và thể thức. Khoảng cách năm năm giữa hai kỳ giải cũng khiến việc xây dựng lực lượng cần có kế hoạch dài hạn hơn.
Một cầu thủ 25 tuổi tại Asian Cup 2027 sẽ 30 tuổi khi giải tiếp theo diễn ra. Trong khi đó, cầu thủ 19 tuổi năm 2027 sẽ bước sang tuổi 24 vào năm 2032, độ tuổi có thể đóng vai trò quan trọng trong đội tuyển quốc gia.
Vì vậy, các chương trình đào tạo trẻ, đặc biệt ở lứa U-19 và U-23, cần được gắn với kế hoạch nhân sự đội tuyển hướng tới năm 2030 và 2032.
Trong giai đoạn 2027 - 2031, World Cup 2030 trở thành một trong những mục tiêu lớn nhất về thành tích quốc tế của bóng đá Việt Nam.
World Cup tiếp tục có 48 đội tuyển, mở rộng đáng kể so với thể thức 32 đội trước năm 2026. Tuy nhiên, việc FIFA tăng số đội không đồng nghĩa con đường đến World Cup trở nên dễ dàng.
Tại vòng loại World Cup 2026, Indonesia đã tiến đến vòng loại thứ tư khu vực châu Á, trong khi Việt Nam dừng bước ở vòng loại thứ hai. Khoảng cách này cho thấy việc bảo vệ vị thế tại Đông Nam Á và cạnh tranh ở vòng loại World Cup là hai yêu cầu khác nhau.
Việc AFC đổi lịch còn tác động đến kế hoạch đăng cai. Ngày 20/3/2026, AFC hủy hai quy trình vận động đăng cai Asian Cup 2031 và 2035, dù đã có tổng cộng mười hồ sơ quan tâm, trong đó Indonesia muốn đăng cai giải năm 2031.
Tại Tokyo, AFC cũng điều chỉnh chu kỳ lãnh đạo. Những người được bầu năm 2027 sẽ bắt đầu nhiệm kỳ từ ngày 1/1/2028, nhằm đồng bộ với chu kỳ tổ chức Asian Cup.
Như vậy, từ lịch thi đấu đến bộ máy điều hành, bóng đá châu Á đang có những thay đổi đáng kể.
